II SA/Wa 306/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dodatku z tytułu wysługi lat postanawia - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi - W dniu 12 stycznia 2010 r. radca prawny, reprezentujący K. F., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dodatku z tytułu wysługi lat wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 2 grudnia 2009 r., następnie w dniu 4 grudnia 2009 r. skarżący udzielił mu pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania go w sprawie skargi na powyższą decyzję przed sądami administracyjnymi. Dalej pełnomocnik wskazał, iż w od 28 grudnia 2009 r. do 5 stycznia 2010 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby – [...], na okoliczność czego przedstawił zaświadczenie lekarza sądowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie powyższego wniosku, wskazując, iż argumentacja pełnomocnika nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Organ stwierdził, iż z przedstawionych okoliczności nie wynika, iż choroba miała charakter zdarzenia nagłego, czy też determinowała pobyt w szpitalu. Ponadto organ podniósł, iż profesjonalny pełnomocnik miał wystarczająco dużo czasu - od uzyskania pełnomocnictwa do czasu choroby, na przygotowanie skargi. Zakwestionował też wydanie zaświadczenia lekarskiego po ustaniu choroby, a w dniu wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 2 powołanej ustawy przywrócenie terminu podlega ocenie pod kątem uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego oraz zachowania wymogów formalnych do złożenia tego wniosku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o jakim mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Jeżeli natomiast przy dokonywaniu określonych czynności procesowych strona korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, to przy tej ocenie również należy ocenić obiektywny miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Zdaniem Sądu, wskazana przez pełnomocnika skarżącego okoliczność nie stanowi o braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy wskazać, iż od radcy prawnego, jako pełnomocnika profesjonalnego, wymaga się lepszej znajomości prawa, a tym samym dbałości o prowadzone sprawy i podejmowania wszelkich zgodnych z prawem czynności, w celu jak najlepszego wywiązywania się z powierzonych obowiązków. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, nagła choroba może być podstawą do przywrócenia terminu do dokonania czynności, ale tylko w wypadku, gdy nie pozwala ona na wyręczenie się inną osobą. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż pełnomocnik skarżącego był w dniach od 28 grudnia 2009 r. do 5 stycznia 2010 r. niezdolny do pracy z powodu choroby – [...], na okoliczność czego przedstawił zaświadczenie lekarza sądowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. Nie oznacza to jednak, iż radca prawny nie miał możliwości wyręczenia się inną osobą, tj. udzielenia dalszego pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego. Należy bowiem zauważyć, iż skarżący udzielił radcy prawnemu pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r. "do zastępstwa przez Sądami Administracyjnymi w sprawie skargi na decyzję nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2009 roku." (por. pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2009 r., k. nr 8 akt sądowych). Z treści tego umocowania nie wynika, aby skarżący wyłączył możliwość ustanowienia pełnomocnictwa substytucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 39 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2009 r. jest pełnomocnictwem do prowadzenia poszczególnych spraw. Skoro więc pełnomocnik nie skorzystał z uprawnienia ustanowienia dalszego pełnomocnika, to zdaniem Sądu, nie wykazał należytej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego prawidłowo dbającego o interesy swojego mocodawcy. Przyjmując bowiem obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od radcy prawnego, należy uznać, że obowiązkiem fachowego pełnomocnika jest właściwe zorganizowanie swojej pracy. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także zapewnienie zastępstwa na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Wiąże się to przecież z odpowiedzialnością za prowadzenie spraw reprezentowanej strony, w tym także z obowiązkiem dochowania terminów. Zaistniałe w tym zakresie zaniechanie ze strony profesjonalnego pełnomocnika uniemożliwia przyjęcie, że uchybił on terminowi bez swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2010 sygn. akt II GZ 58/10). Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut organu, iż pełnomocnik mógł dokonać czynności związanych ze sporządzeniem i wniesieniem skargi wcześniej - od 4 do 28 grudnia 2009 r. Należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 53 § 1 cytowanej ustawy termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Oznacza to, iż dokonanie powyższej czynności w każdym dniu wskazanego powyżej terminu jest prawnie skuteczne, dlatego też wybór, co do momentu sporządzenia i wniesienia skargi, o ile mieści się we skazanym powyżej terminie, należy do skarżącego i jego pełnomocnika, a zwlekanie z dokonaniem tej czynności nie może być oceniane w kategoriach niedochowania należytej staranności w prowadzeniu sprawy. Reasumując, należy podkreślić, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.