II SA/Wa 311/25

WyrokWSA w Warszawie2025-06-10

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Joanna Kube, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, której jedynym udziałowcem jest gmina, może odmówić udostępnienia umów najmu lokali stanowiących część centrum komunikacyjnego oraz faktur za czynsz najmu, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, której jedynym udziałowcem jest gmina, nie może odmówić udostępnienia umów najmu lokali stanowiących część centrum komunikacyjnego oraz faktur za czynsz najmu, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli nie wykaże w sposób szczegółowy, które konkretnie elementy dokumentów stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, mają wartość gospodarczą i których ujawnienie mogłoby narazić spółkę na szkodę. Brak takiej analizy i powołanie się na ogólnikowe stwierdzenia stanowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz zasad postępowania administracyjnego, a także wytycznych sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. zwrócił się do K. Sp. z o.o. o udostępnienie umów najmu lokali w Centrum Komunikacyjnym w [...] oraz faktur za czynsz najmu. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez niewykonanie wytycznych sądu z poprzedniego wyroku oraz naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez ogólnikowe powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy bez należytego wykazania jej przesłanek.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję K. Sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2025 r. i zasądził od K. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego J. J. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję K. Sp. z o.o. z siedzibą w L. z dnia [...] stycznia 2025 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od K. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na rzecz skarżącego J. J. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uroszczonym w dniu 5 stycznia 2023 r. spraw, o sygn. akt II SA/Wa 1091/22, ze skargi J. J. na decyzję K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. ([...]) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a w pkt 2. zasądził od K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego J. J. kwotę 200 (słownie: dwustu) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd wskazał, że K. sp. z o.o. w [...] (powstała w wyniku przekształcenia [...] w jednoosobową spółkę prawa handlowego, której jedynym właścicielem jest Gmina [...], na mocy uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie likwidacji samorządowego zakładu budżetowego pod nazwą [...] w [...] w celu przekształcenia w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością), decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. ([...]), na podstawie art. 5 ust. 1 i ust 2 oraz art. 16 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako u.d.i.p.), odmówiła udostępnienia J. J. informacji publicznej w zakresie umów najmu lokali znajdujących się w budynku [...] stanowiącego część Centrum Komunikacyjnego w [...] oraz faktur za czynsz najmu tych lokali, wystawionych w ostatnim zamkniętym księgowo miesiącu. W uzasadnieniu decyzji Spółka odwołała się do art. 5 u.d.i.p. i podała, że stosownie do art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez "tajemnicę przedsiębiorstwa" rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności oraz stwierdziła, że umowy najmu, których udostępnienia domaga się skarżący, zostały zawarte przez miejską spółkę prawa handlowego z podmiotami, które nie wykonują zadań publicznych i zawierają informacje dotyczące w szczególności kosztów najmu oraz uprawnień najemcy, które posiadają wartość gospodarczą dla strony umowy, bowiem dotyczą jej działalności. Sąd wskazał m.in., że w obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, według którego tajemnica przedsiębiorstwa to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. W orzecznictwie sądowym, na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji formułuje się tezę, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (informacja o określonej treści, mająca wartość gospodarczą) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Sąd wskazał m.in., że oba te elementy - przesłanki uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa - mają charakter obiektywny. Stwierdzenie ich zaistnienia nie może się opierać wyłącznie na przekonaniu samego przedsiębiorcy, wymaga odwołania się do konkretnych okoliczności faktycznych. Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zatem zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, że informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że przedsiębiorca podjął odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej w poufności. Nie jest wystarczające samo oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża. Sąd podniósł, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy i musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej. Sąd podkreślił, że w kontrolowanej decyzji argumentację uzasadniającą zachowanie treści całej umowy najmu w poufności oparto na ogólnikowym wskazaniu, że zawarte w niej informacje dotyczące w szczególności kosztów najmu oraz uprawnień najemcy, posiadają wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, bowiem dotyczą jego działalności. Spółka nie wyjaśniła jednak, dlaczego ujawnienie tych informacji, w aktualnej sytuacji przedsiębiorcy i konkretnych realiach rynkowych, mogłoby wywołać negatywne skutki dla prowadzonej przez niego działalności. K. nie dokonała analizy umowy najmu w zakresie jej poszczególnych postanowień, ażeby stwierdzić, które z nich stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Umowy najmu, ze swej istoty, oprócz treści odnoszących się do wysokości stawek czynszu oraz okresu trwania umowy, zawierają również inne postanowienia, które właściwe są dla umów cywilnych tego rodzaju, np. regulacje dotyczące praw i obowiązków stron, sposobu płatności czynszu, skutków zwłoki w jego zapłacie, terminów wypowiedzenia najmu. Spółka rozpoznając wniosek skarżącego takiej analizy nie przeprowadziła przyjmując, że cała umowa najmu objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, co uznać należało za wadliwe. W określonych sytuacjach bowiem tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić jedynie pewne elementy umów, a wówczas umowy mogą zostać udostępnione po dokonaniu anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą. Sąd wskazał też, że w orzecznictwie przyjmuje się, że umowy najmu zawarte przez spółkę wykonującą zadania publiczne lub gospodarującą mieniem publicznym, zwłaszcza której jedynym udziałowcem jest podmiot publiczny, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c, d i e u.d.i.p. Zawierają bowiem informację o gospodarowaniu (wykorzystaniu) majątkiem publicznym (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2015 r., I OSK 759/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zagadnienie podmiotu zawierającego umowy pozostaje bez znaczenia dla uznania ich za informację publiczną, jeżeli odnoszą się do sprawy publicznej jaką jest kwestia gospodarowania majątkiem publicznym (zob. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1603/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co do zasady zatem treść umów, którymi wiążą się podmioty gospodarujące majątkiem publicznym z innymi podmiotami, powinny być jawne i transparentne, tym bardziej gdy chodzi o pożytki uzyskiwane przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., pochodzące z dysponowania majątkiem publicznym. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało w prawidłowy sposób wykazane, że ziściły się warunki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy. W sprawie nie wykazano, by umowa najmu oraz faktury za czynsz najmu lokali, zawierały informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne posiadające wartość gospodarczą, których publiczne udostępnienie zagrażałoby interesowi gospodarczemu przedsiębiorcy. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę podmiot zobowiązany uwzględni stanowisko Sądu zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku, w szczególności dokona prawidłowej wykładni przepisów prawa dotyczących tajemnicy przedsiębiorcy i warunków, w jakich można się na nią powołać w celu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej i w sposób przekonywujący wykaże, że informacja lub jej cześć objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, zarówno w aspekcie formalnym, jak i materialnym. Ewentualna kwalifikacja żądanej informacji publicznej jako informacji zawierającej tajemnicę przedsiębiorcy musi być poparta szczegółowym uzasadnieniem, ażeby nie narazić się na zarzut nieuprawnionego ograniczania dostępu do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2024 r. sygn. akt III OSK 607/23oddalił skargę kasacyjną K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wymienionego wyżej wyroku. NSA wskazał m.in., że w rozpoznawanej sprawie [...] w [...], którego dotyczą sporne umowy najmu znajdujących się w nim lokali, jest w całości nieruchomością należącą do Gminy [...]. Z kolei K. Sp. z o.o. to spółka powstała z przekształcenia komunalnego zakładu budżetowego w spółkę handlową, której jedynym udziałowcem jest Gmina [...]. Zatem informacja, której udostępnienia domagał się skarżący, stanowi informację o sprawach publicznych, ponieważ dotyczy wprost majątku jednostki samorządu terytorialnego Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie przesłanki odmowy udzielenia informacji publicznej nie zostały przez Spółkę szczegółowo omówione i wyjaśnione w sposób należyty i wyczerpujący. Jak trafnie podniósł Sąd pierwszej instancji, argumentację uzasadniającą zachowanie treści całej umowy najmu w poufności oparto na ogólnikowym wskazaniu, że zawarte w niej informacje dotyczące w szczególności kosztów najmu oraz uprawnień najemcy, posiadają wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, bowiem dotyczą jego działalności. Spółka nie wyjaśniła jednak, dlaczego ujawnienie tych informacji, w aktualnej sytuacji przedsiębiorcy i konkretnych realiach rynkowych, mogłoby wywołać negatywne skutki dla prowadzonej przez niego działalności. K. Sp. z o.o. nie dokonała analizy umowy najmu w zakresie jej poszczególnych postanowień, ażeby stwierdzić, które z nich stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Słuszne jest zapatrywanie Sądu pierwszej instancji, że umowy najmu, ze swej istoty, oprócz treści odnoszących się do wysokości stawek czynszu oraz okresu trwania umowy, zawierają również inne postanowienia, które właściwe są dla umów cywilnych tego rodzaju, np. regulacje dotyczące praw i obowiązków stron, sposobu płatności czynszu, skutków zwłoki w jego zapłacie, terminów wypowiedzenia najmu. Spółka rozpoznając wniosek skarżącego takiej analizy nie przeprowadziła przyjmując, że cała umowa najmu a limine objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, co uznać należało za wadliwe. Zasadnie również Sąd pierwszej instancji argumentował, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy i musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej. K. Sp. z o.o. decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r., na podstawie art. 16 i art. 17 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., po rozpatrzeniu wniosku J. J. z dnia [...] maja 2022 r., odmówiła udostępnienia informacji publicznej dotyczącej Centrum Komunikacyjnego w [...], w zakresie: 1) skanów wszystkich zawartych do tej pory umów najmu lokali w budynku [...] stanowiącego część Centrum Komunikacyjnego w [...] przy ul. [...], 2) skanów faktur wystawionych w ostatnim zamkniętym księgowo miesiącu za czynsz najmu lokali w budynku [...] stanowiącego część Centrum Komunikacyjnego w [...] przy ul. [...]. Spółka w uzasadnieniu przywołała treść przepisów u.d.i.p., w tym art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 11 ust. 2 i 4 u.z.n.k. W rozważaniach prawnych powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniosła, iż na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń oraz formalny — wola utajnienia danych informacji. Spółka zaznaczyła, że możliwość ograniczenia prawa z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp., szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) — powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności, gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji. Spółka stwierdziła, iż wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wynajmujący podjęli szczególne środki celem zachowania tychże w poufności ustalając, że kwestie administracyjno-biurowe związane z prowadzeniem spraw związanych z obsługą najemców, istotnie związanymi z zachowaniem tajemnicy przedsiębiorstw spoczywać będą na K. celem ograniczenia ich dostępności. Z kolei K. podjęła uzasadniony wysiłek celem zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa najemców poprzez zawarcie stosownych klauzul w umowach najmu, jak również poprzez wyodrębnienie czynności obsługi najemców, które leży w kompetencjach jednego z konsorcjantów, celem ograniczenia ich dostępności. Spółka wskazała, że wnioskowane do udostępnienia dane mają istotną wartość gospodarczą. Ujawnienie informacji o kosztach z umów najmu i faktur mogłoby zachęcić konkurencyjne dla wynajmujących podmioty do składania do K. (lub do [...]) ofert przewyższających dotychczasowy czynsz najmu po to, by usunąć je z rynku lokalnego. Powyższe oznacza, że K. wypełniła przesłankę materialną "tajemnicy przedsiębiorcy wykazując, że wnioskowane informacje posiadają wartość gospodarczą. Co do pojęcia informacji, posiadającej wartość gospodarczą, w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., Spółka zwróciła uwagę, że w doktrynie i orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za całkowicie wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. Spółka wskazała następnie "Sąd nie ma wątpliwości, że wiedza o treści wnioskowanych umów, udostępniona podmiotom konkurencyjnym, mogłaby zostać wykorzystana w sposób zagrażający interesom K. (i [...]) oraz jego najemcom". W sprawie została też spełniona przesłanka formalna, gdyż organ uzewnętrznił wolę utajnienia żądanych informacji. J. J. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie decyzji K. Sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2025 r., zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w terminie określonym w art. 21 pkt 2 u.d.i.p., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez niewykonanie wytycznych WSA w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r. (sygn. akt lI SA/Wa 1091/22) uchylającym poprzednią decyzję z [...] czerwca 2022 r., art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 i art. 2 u.z.n.k. przez ogólnikowe i nieudowodnione powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa (brak wykazania trzech przesłanek, brak analizy fragmentów dokumentów), oraz przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w sytuacji, gdy nie ustalono, czy zachodzą przesłanki do jej wydania, art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - przez pominięcie obowiązku rozważenia częściowego udostępnienia (wyłączenia danych faktycznie poufnych, zamiast odmowy w całości), art. 16 ust. 1 u.d.i.p., art. 17 ust. 1 u.d.i.p., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. - przez wadliwe prowadzenie postępowania dowodowego a w rezultacie sporządzenie uzasadnienia decyzji w taki sposób, że nie wynika z niego, iż zachodzą przesłanki do jej wydania; art. 107 § 3 k.p.a. - uzasadnienie decyzji nie jest wyczerpujące, lecz "skopiowane" z innego, nieprawomocnego wyroku, bez dostosowania do specyfiki tej sprawy i bez konkretnej analizy dowodów; art. 16 ust. 1 u.d.i.p., art. 17 ust. 1 u.d.i.p. i art. 10 § 1 k.p.a. - przez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenie się na jego temat. Organ, chociaż nie po raz pierwszy zmierzał do odmowy udostępnienia informacji publicznej poprzez wydanie decyzji administracyjnej, nie dopełnił wymogów, o których mowa w art. 10 § 1 k.p.a., tym samym uniemożliwił zapoznanie się skarżącemu ze zgromadzonym materiałem dowodowym, który był wszakże podstawą do orzekania i wydania decyzji.; art. 16 ust. 2 pkt 2 infine u.d.i.p. - przez zaniechanie wskazania podmiotu, ze względu na którego dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wydano decyzję; zasady postępowania wyjaśniającego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) - brak wyjaśnienia sprzeczności co do posiadania umów, brak realnych ustaleń faktycznych; pomija test proporcjonalności i interesu publicznego (wynikający z orzecznictwa w sprawach o dostęp do informacji publicznej), zwłaszcza w kontekście jawności dysponowania majątkiem komunalnym. Skarżący w uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania oraz szerzej omówił zarzuty skargi. Podniósł m.in., że organ nie wykazał w sposób szczegółowy, które konkretnie elementy (paragrafy, klauzule, stawki, terminy) umów czy faktur spełniają przesłanki z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Orzecznictwo sądowe (m.in. NSA) wymaga wykazania realnego zagrożenia dla interesu gospodarczego przedsiębiorcy (w tym wypadku spółki komunalnej i/lub jej kontrahentów). Samo hipotetyczne przypuszczenie, że "ujawnienie może spowodować szkodę" nie wystarcza. Jak wskazano w wyroku WSA w Warszawie z 6.09.2016 r., II SA/Wa 553/15, LEX nr 2148492 odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Odmowa oparta na tych podstawach, aby była skuteczna i legalna, musi wystąpić po spełnieniu dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi zamanifestować w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonych informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja ta, objęta manifestacją przedsiębiorcy, musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności. Jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi traktowana jest jako nadrzędna w stosunku do zbliżonej do kategorii "tajemnicy przedsiębiorcy" kategorii "tajemnicy przedsiębiorstwa" zdefiniowanej w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Skarżący zaznaczył, że nawet jeśli pewne dane można uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa organ ma obowiązek ocenić, czy możliwe jest udostępnienie pozostałej części (czyli tzw. udostępnienie w formie anonimizacji danych kluczowych). Taka możliwość wynika wprost z art. 5 ust 2 u.d.i.p. (ostatnie zdanie) i jest podkreślana w orzecznictwie: wyłączeniu podlegają tylko te fragmenty dokumentu, w których niewątpliwie występuje chroniona informacja. Skarżący podkreślił, że w poprzedniej decyzji organ utrzymywał, że posiada tylko jedną umowę (dot. lokalu nr [...]), a resztą dysponuje [...]. W nowej decyzji odmawia jednak ujawnienia wszystkich umów, traktując się jako dysponenta całości. Nie wyjaśnił, co uległo zmianie w stanie faktycznym. Jeżeli organ wcześniej twierdził, że nie ma innych umów, to teraz powinien wykazać, że faktycznie je nabył albo uzyskał w swoje władanie. Skarżący zwrócił uwagę, że nowa decyzja K. opiera się na uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku WSA z 30 stycznia 2023 r. (II SA/Wa 1304/22), wydanego w sprawie [...]. Ten wyrok nie jest prawomocny (został zaskarżony kasacyjnie do NSA). Poza tym dotyczy innego stanu faktycznego i innego podmiotu ([...]), chociaż związanego konsorcjalnie z K. Skarżący wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się, że kiedy informacje dotyczą gospodarowania majątkiem publicznym, a zwłaszcza nieruchomościami komunalnymi, prawo do jawności jest szczególnie istotne. Skarżący zwrócił uwagę, iż nawet w przypadku najmu komercyjnego, spółka komunalna (lub inny właściciel) pozostaje związana treścią zawartej umowy. Jeżeli najemca jest chroniony okresem obowiązywania najmu, postanowieniami o trwałości najmu czy klauzulami dotyczącymi sposobu wypowiedzenia, ujawnienie stawki czynszu nie czyni go "bezbronnym" wobec konkurencji gotowej płacić więcej. Sam fakt złożenia "wyższej oferty" przez nowego przedsiębiorcę nie uprawnia bowiem właściciela do jednostronnego zakończenia ważnego i niewadliwie wykonywanego kontraktu. Społeczność lokalna ma prawo wiedzieć, na jakich warunkach spółka samorządowa wynajmuje lokale i jakie dochody z tego tytułu osiąga. Dysponowanie majątkiem publicznym wymaga elementu kontroli społecznej, której nie można przekreślić argumentem o rzekomym "wypieraniu z rynku dotychczasowych najemców". Organ nie wykazał, że konkretne zapisy umów/faktur mają wartość gospodarczą, że nie są publicznie znane i że nastąpiło formalne ich zabezpieczenie jako poufnych. Nie uzasadniono też, dlaczego nie można częściowo ujawnić dokumentów. Samo istnienie klauzul poufności nie przesądza o spełnieniu przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa. W orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślano, że klauzule w umowie cywilnej nie determinują rozstrzygnięcia o udostępnieniu informacji publicznej; decydują przepisy u.d.i.p. i rzeczywisty charakter tych danych. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Spółka nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935)), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie skarżący wniósł rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ nie żądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Skarga oceniana w świetle powołanych wyżej kryteriów podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Związanie organów i sądów w rozumieniu tego przepisu oznacza, że nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej poglądami, lecz zobowiązane są do podporzadkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna i wskazania tracą moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, może spowodować zaistniała po wydaniu orzeczenia sądowego zmiana istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia sądu. Podkreślenia wymaga, że naruszenie przez organ art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). W sprawie niniejszej Spółka rozstrzygając w decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. nie zastosowała się do wskazań WSA w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1091/22, czym naruszyła art. 153 p.p.s.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Potwierdzeniem powyższego jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które nie odwołuje się nawet do oceny prawnej i wskazań WSA w Warszawie wyrażonych w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1091/22 i wyroku NSA z dnia 3 października 2024 r. sygn. akt III OSK 607/23. Zauważyć należy, że w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1091/22 Sąd wskazał m.in., że "Spółka nie wyjaśniła jednak, dlaczego ujawnienie tych informacji, w aktualnej sytuacji przedsiębiorcy i konkretnych realiach rynkowych, mogłoby wywołać negatywne skutki dla prowadzonej przez niego działalności. K. nie dokonała analizy umowy najmu w zakresie jej poszczególnych postanowień, ażeby stwierdzić, które z nich stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Umowy najmu, ze swej istoty, oprócz treści odnoszących się do wysokości stawek czynszu oraz okresu trwania umowy, zawierają również inne postanowienia, które właściwe są dla umów cywilnych tego rodzaju, np. regulacje dotyczące praw i obowiązków stron, sposobu płatności czynszu, skutków zwłoki w jego zapłacie, terminów wypowiedzenia najmu. Spółka rozpoznając wniosek skarżącego takiej analizy nie przeprowadziła przyjmując, że cała umowa najmu objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, co uznać należało za wadliwe. W określonych sytuacjach bowiem tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić jedynie pewne elementy umów, a wówczas umowy mogą zostać udostępnione po dokonaniu anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą." Powyższe wskazania Sądu nie zostały uwzględnione przez Spółkę i nie zostały wykonane. Spółka w zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. podniosła jedynie, że wnioskowane do udostępnienia dane stanowią w istocie tajemnicę przedsiębiorcy. Wskazano, że wnioskowane do udostępnienia dane mają istotną wartość gospodarczą, a ujawnienie informacji o kosztach z umów najmu i faktur "mogłoby zachęcić konkurencyjne dla wynajmujących podmioty do składania do K. (lub do [...]) ofert przewyższających dotychczasowy czynsz najmu po to, by usunąć je z rynku lokalnego". To zdaniem Spółki oznacza, że wypełniła przesłankę materialną "tajemnicy przedsiębiorcy. Wskazano, że w doktrynie i orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za całkowicie wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. W świetle powyższego stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja nie wyjaśnia w istocie dlaczego ujawnienie informacji o kosztach (z umów najmu i faktur), do których w decyzji Spółka się odwołała (jako posiadających dla niej wartość gospodarczą) mogłoby ewentualnie wywołać negatywne skutki dla prowadzonej działalności. Zapisy decyzji nie są zrozumiałe i nie odwołują się do aktualnej sytuacji przedsiębiorcy i konkretnych realiów rynkowych. Spółka, której co wymaga podkreślenia, jedynym udziałowcem jest Gmina [...], nie wyjaśniła dlaczego ewentualne nawet uzyskanie w przyszłości wyższego czynszu najmu (wskutek uzyskania ewentualnych ofert przewyższających dotychczasowy czynsz najmu, o czym jest mowa w decyzji) byłoby dla niej niekorzystne ekonomicznie i jaki podmiot mógłby ewentualnie skorzystać ekonomicznie na ujawnieniu żądanej informacji i w jaki sposób przełożyłoby się to niekorzystnie na działalność Spółki. Przede wszystkim zaś Spółka pomija całkowicie, także przedstawione już wyżej kolejne wskazanie Sądu, albowiem nie dokonuje żadnej analizy umowy żądanej przez wnioskodawcę w odniesieniu do jej poszczególnych postanowień. Spółka w decyzji nie podejmuje nawet próby wykazania, że wszystkie zapisy umowy (przedłożonej przez Spółkę Sądowi) mają wartość gospodarczą, a w konsekwencji, że do poszczególnych zapisów tej umowy można mówić o tajemnicy przedsiębiorstwa. Sąd w powołanym już wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r. zwracał uwagę, że umowy najmu, ze swej istoty, oprócz treści odnoszących się do wysokości stawek czynszu oraz okresu trwania umowy, zawierają również inne postanowienia, które właściwe są dla umów cywilnych tego rodzaju, np. regulacje dotyczące praw i obowiązków stron, sposobu płatności czynszu, skutków zwłoki w jego zapłacie, terminów wypowiedzenia najmu. Sąd wskazał w tym wyroku, że Spółka rozpoznając wniosek takiej analizy nie przeprowadziła przyjmując, że cała umowa najmu objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, co uznać należało za wadliwe. Także w obecnie zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. takiej analizy Spółka nie dokonała, co stanowi o niezastosowaniu się do wskazań Sądu i stanowi o naruszeniu art. 153 P.p.s.a., skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Z powołanego wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2023 r. jasno wynikało, że należy przeprowadzić analizę zapisów umowy pod kątem ustalenia, czy cała ta umowa, czy też niektóre tylko z jej zapisów stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (mają wartość gospodarczą, na co Spółka się powołuje). Podkreślenia wymaga, że także Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną w wyroku z dnia 3 października 2024 r. wskazał, że Spółka nie wyjaśniła dlaczego ujawnienie tych informacji, w aktualnej sytuacji przedsiębiorcy i konkretnych realiach rynkowych, mogłoby wywołać negatywne skutki dla prowadzonej przez nią działalności. K. Sp. z o.o. nie dokonała analizy umowy najmu w zakresie jej poszczególnych postanowień, ażeby stwierdzić, które z nich stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Niewykonanie jednego z podstawowych wskazań Sądu doprowadziło do tego, że Spółka nie dokonała analizy, które ewentualnie zapisy umowy nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, albowiem nie mają wartości gospodarczej i podlegałyby udostępnieniu po wcześniejszym zanonimizowaniu umowy w określonym zakresie. Sąd wskazywał zaś w powołanym wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r., że w określonych sytuacjach tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić jedynie pewne elementy umów, a wówczas umowy mogą zostać udostępnione po dokonaniu anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą. W zaskarżonej decyzji brak jest uwzględnienia wskazań Sądów obu instancji. Decyzja nie zawiera szczegółowej i wyczerpującej analizy żądanej informacji (poszczególnych zapisów umowy) pod kątem możliwości zastosowania wyjątku w postaci ograniczenia dostępu do informacji publicznej, z uwagi na powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Sąd podkreślał zresztą w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r., że co do zasady treść umów, którymi wiążą się podmioty gospodarujące majątkiem publicznym z innymi podmiotami, powinny być jawne i transparentne, tym bardziej gdy chodzi o pożytki uzyskiwane przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., pochodzące z dysponowania majątkiem publicznym. Tym bardziej nie do zaakceptowania jest ponowne lakoniczne stwierdzenie w zaskarżonej decyzji – przy braku odniesienia się do realiów rynkowych i prowadzonej działalności Spółki, pominięciu odniesienia się do poszczególnych postanowień umowy – że wypełniona została przesłanka materialna tajemnicy przedsiębiorstwa. Powyższe nie zostało dotychczas wykazane w decyzji z uwzględnieniem wskazań Sądu. W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego niniejszą sprawę aktualne pozostaje stwierdzenie Sądu wyrażone w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r., że "W sprawie nie wykazano, by umowa najmu oraz faktury za czynsz najmu lokali, zawierały informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne posiadające wartość gospodarczą, których publiczne udostępnienie zagrażałoby interesowi gospodarczemu przedsiębiorcy." Organ nie wykazał w sposób przekonywujący, że cała żądana informacja lub jej część objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy zarówno w aspekcie materialnym jak i formalnym. Z uwagi na treść zapisu umowy dotyczącego poufności, Spółka nie może pomijać i nie uwzględniać wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r. Sąd w końcowym akapicie wyroku jednoznacznie wskazał, że "Ewentualna kwalifikacja żądanej informacji publicznej jako informacji zawierającej tajemnicę przedsiębiorcy musi być poparta szczegółowym uzasadnieniem, ażeby nie narazić się na zarzut nieuprawnionego ograniczania dostępu do informacji publicznej." Spółka nie dokonała też oceny, czy znaczenie tajemnicy przedsiębiorcy, na którą Spółka się powołuje, a której dotychczas, zgodnie ze wskazaniami Sądu, nie wykazano ma znaczenie proporcjonalnie większe niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej, na co także Sąd wskazywał w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r. odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spółka uzasadniła decyzję w sposób nie pozwalający na stwierdzenie, że rozważono wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie uwzględnia oceny i wskazań WSA w Warszawie przedstawionych w wyroku z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1091/22, co mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ nie dokonał pełnych i wyczerpujących ustaleń w zakresie zakwalifikowania informacji, których udostępnienia odmówił, jako informacji podlegających ochronie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Biorąc pod uwagę uzasadnienie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do odmowy udostepnienia informacji publicznej stwierdzić należy, że organ nie zastosował się do oceny i wytycznych Sądu. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania i ocenę prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1091/22 i wyroku NSA z dnia 3 października 2024 r. syg. akt III OSK 607/23. Uzasadnienie decyzji winno być przekonywujące, tj. powinno wskazywać konkretne powody, dla których całość bądź poszczególne żądane informacje (zapisy umowy, faktury) nie podlegają udostępnieniu z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło