II SA/Wa 316/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za świadczenia przedszkoli publicznych prowadzonych przez Gminę S. - oddala skargę - Rada Gminy S. w dniu [...] czerwca 2011 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za świadczenia przedszkoli publicznych prowadzonych przez Gminę S.. Prokurator Rejonowy w S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyżej określoną uchwałę. Organ wnoszący skargę podniósł w niej, że zaskarża uchwałę, gdyż została podjęta z istotnym naruszeniem prawa materialnego, tj.: art. 14 ust. 5 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez ustalenie w § 1 ust. 1 i 2 przedmiotowej uchwały stałych miesięcznych opłat za korzystanie przez dziecko ze świadczeń wykraczających ponad podstawę programową, które nie odnoszą się do kosztów ponoszonych przez przedszkola na rzecz dziecka i rzeczywistego czasu korzystania przez nie ze świadczeń, a w konsekwencji narusza zasadę ekwiwaletności świadczeń. Prokurator Rejonowy w S., podnosząc powyższy zarzut, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Wójt Gminy S., odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że zarzuty w niej podniesione nie zasługują na uwzględnienie. Zastosowana przez Radę Gminy regulacja jest prawidłowa i nie narusza przepisu, na podstawie którego została podjęta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Na wstępie podać należy, że Prokurator Rejonowy w S. wniósł skargę z powołaniem się na art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 z późn. zm.). Prokuratora nie dotyczy wymóg uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, co wynika z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W rozpoznawanej sprawie podstawowe znaczenie dla zbadania legalności działania Gminy S. ma ustalenie zgodności podjętej uchwały z art. 14 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 14 ust. 5 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 wrzesnia 2010 r., który stanowi, że: Organ prowadzący ustala wysokość opłat za świadczenia udzielane przez: 1) przedszkole publiczne w czasie przekraczającym wymiar zajęć, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2; 2) publiczną inną formę wychowania przedszkolnego w czasie przekraczającym czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki ustalony dla przedszkoli publicznych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2. W tym miejscu podać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2158/12 stwierdził, że dokonana ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 148, poz. 991) nowelizacją m.in. art. 6 i art. 14 ust. 5 wprowadziła zasadę, że co najmniej 5 godzin dziennie przedszkole świadczy swoje usługi bezpłatnie i w tym czasie powinno realizować podstawy programowe wychowania przedszkolnego. W pozostałym zaś czasie realizacja programu podlega opłacie. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w związku z przyjętą zasadą przy ustalaniu opłat nie ma już znaczenia, jakie świadczenia, czy to związane z realizacją podstawy programowej, czy też z nią nie związane będą realizowane w czasie nieobjętym bezpłatnym pobytem w przedszkolu. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny ocenę prawną. Ustalenie w § 2 ust. 2 zaskarżonej uchwały stałej opłaty za jedną godzinę świadczenia, o którym mowa w § 1, w wysokości 2 zł uzależnione jest od czasu pobytu dziecka w przedszkolu ponad 5 godzin. Wbrew twierdzeniom Prokuratora, wprowadzona opłata jest zróżnicowana w zależności od tego czy pobyt dziecka w przedszkolu przekracza – o jedną godzinę, czy o więcej niż jedna godzinę – dzienny wymiar ponad 5 godzin pobytu bezpłatnego. Uzależniona jest zatem od czasu przez jaki udzielane są świadczenia w zakresie wychowywania i opieki nad dzieckiem. W tej sytuacji przyjęte w uchwale kryterium ustalenia opłaty za ponad 5-godzinny pobyt dziecka w przedszkolu jest zgodne z prawem. W ocenie Sądu dopuszczalne jest również uregulowanie zawarte w § 3 zaskarżonej uchwały, że szczegółowy zakres, warunki realizacji i wysokości świadczeń opiekuńczo – wychowawczych, określi umowa cywilno – prawna zawarta pomiędzy dyrektorem przedszkola a rodzicem (opiekunem prawnym) dziecka. Umowa tak stanowi bowiem realizację zobowiązania ponoszenia opłat za pobyt dziecka w przedszkolu ponad 5 godzin. Oznacza to, że umowa wywołuje skutki prawne wynikające z zaskarżonej uchwały, a ewentualna niezgodność zawartych umów z uchwałą może być oceniana wyłącznie na gruncie prawa cywilnego (art. 58 Kc). Z kolei postanowienie § 3 wyłączające spod regulacji § 2 koszty wyżywienia dziecka i odsyłające do odrębnego trybu ustalenia tych kosztów, pozostaje w zgodzie z art. 14 ust. 6 ustawy o systemie oświaty. Jednocześnie Sąd podaje, że wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 337/13 stwierdził nieważność uchwały nr [...], która została uchylona zaskarżoną uchwałą, z przyczyn podanych w uzasadnieniu wyroku. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.