II SA/Wa 321/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Adam Lipiński, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi małoletniej N.S. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K.M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do najmu innego lokalu na czas nieoznaczony stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] listopada 2015 r. uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem miasta W. Powołując w podstawie prawnej uchwały m. in. § 16 ust. 1 pkt 1 w związku z § 22 ust. 5 i § 24 ust. 1 uchwały nr L VIII/1751/2009 Rady Miasta Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), dalej jako: "uchwała Rady W. z dnia 9 lipca 2009 r.", organ nie wyraził zgody na zakwalifikowanie małoletniej N. S. reprezentowanej przez K. M. zamieszkałych w lokalu socjalnym nr [...] przy ul. [...] do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do najmu innego lokalu na czas nieoznaczony (§ 1). Wykonanie uchwały powierzono Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] (§ 2). Określono, że uchwala wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3). W uzasadnieniu uchwały podano, iż małoletnia N. S. ubiega się o zawarcie umowy najmu innego lokalu na czas nieoznaczony, po upływie okresu najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Dochód w gospodarstwie domowym zainteresowanej wynosi [...] zł na osobę miesięcznie. Na koncie czynszowym nie figuruje zadłużenie czynszowe. Organ wskazał, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że małoletnia N. S. wraz z matką K. M. nie zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul.[...] (wywiad wśród sąsiadów), a zatem lokal nie służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych N. S. Niezamieszkiwanie w lokalu socjalnym nr [...], który miał służyć zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych małoletniej, poświadczenie nieprawdy i brak możliwości oceny faktycznych warunków zamieszkiwania, uzasadniały niewyrażenie zgody na zakwalifikowanie małoletniej N. S. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu na czas nieoznaczony. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. skierowanym do K. M. – Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] poinformował o stanowisku Zarządu Dzielnicy [...]. Przedstawicielka ustawowa małoletniej pismem z dnia 7 grudnia 2015 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i zmianę przedmiotowej uchwały. Zarząd Dzielnicy [...] W. nie stwierdził podstaw do uchylenia uchwały. Na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2015 r. N. S. reprezentowana przez matkę K. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze przedstawicielka ustawowa podniosła, iż do stycznia 2014 r. zamieszkiwała z córką N. wraz z rodzicami w lokalu spółdzielczym nr [...] położonym przy ul. [...]. W dniu [...] kwietnia 2012 r. Sąd Rejonowy dla [...] w W. wyrokiem zaocznym nakazał małoletniej N. S., aby opuściła lokal przy ul.[...], nie przyznając uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego. W wyniku apelacji Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] lipca 2013 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego i ustalił, że N. S. przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego. Przydzielonego lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] o pow. całkowitej ok. 16 m2, składającego się z 1 pokoju o pow. 13 m2, korytarza z wnęką kuchenną o pow. 2 m2, w którym nie było łazienki, dziecko nie zaakceptowało, płakało w nocy, nie chciało ze szkoły wracać do domu. Dziecko obecnie mieszka u babci, w domu tym jednak zamieszkuje pijący dziadek. Z uwagi na warunki mieszkaniowe zaoferowane przez miasto, dziecko nie ma swojego miejsca i żyje w sytuacji zawieszenia. Zamieszkuje z osobą cierpiącą na chorobę alkoholową w bardzo zaawansowanym stanie, natomiast zabranie jej przez matkę do przydzielonego lokalu socjalnego generuje jeszcze większe emocjonalne koszty, niż zamieszkiwanie z alkoholikiem. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Organ podniósł, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że małoletnia N. S. zamieszkuje w domu jednorodzinnym przy ul.[...] , którego właścicielem jest babka skarżącej K. M. – J. M. Przeprowadzone wizje w lokalu nr [...] przy ul. [...] nie potwierdziły, aby małoletnia wraz z matką zamieszkiwały w tym lokalu. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała wniosek negatywnie, bowiem poświadczono w nim nieprawdę, gdyż skarżąca wraz z dzieckiem nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); dalej "p.p.s.a" sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona. Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Zarząd Dzielnicy [...] W. nie wyraził zgody na zakwalifikowanie małoletniej N. S. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu innego lokalu na czas nieoznaczony. W podstawie prawnej uchwały organ powołał § 16 ust.1 pkt 1w związku z § 22 ust.5 i § 24 ust.1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r .w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Przepis § 16 ust.1 pkt 1 uchwały stanowi, iż po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nowa umowę najmu tego samego lub innego lokalu: 1) na czas nieoznaczony – pod warunkiem, ze najemcą nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust.3a; w przypadku, gdy przedmiotem nowej umowy najmu jest lokal umieszczony w ewidencji lokali socjalnych, dokonuje się jego wykreślenia z tej ewidencji z chwilą zawarcia nowej umowy najmu. Stosownie zaś do § 22 ust.5 uchwały, odmowa złożenia oświadczenia i dokumentów, o których mowa w ust.1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust.2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust.2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Z kolei w myśl § 24 ust.1 uchwały, wnioski zaopiniowanie przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącej stanowiła okoliczność, iż małoletnia N. S. wraz z matką K. M. nie zamieszkują w lokalu socjalnym nr [...] przy ul. [...] w W. Czyniąc powyższe ustalenia organ wskazał na wywiad wśród sąsiadów, nie omawiając w ogóle uzyskanych informacji, które pozwoliły mu na ustalenie tej istotnej w sprawie okoliczności. Okoliczności tej nie przyznała matka małoletniej K. M, która przesłuchana w charakterze strony w dniu [...] października 2015 r. oświadczyła, że zamieszkuje w w/w lokalu. Jednocześnie w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wskazała na oświadczenie noszące datę [...] października 2015 r., że przebywa wraz z córką N. S. pod adresem [...] nr [...],[...] z podpisami lokatorów lokali nr [...], [...], [...],[...] i [...]. Pomimo, że dowód ten został przedstawiony organowi wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, Zarząd Dzielnicy uznał, że nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia i nie znalazł podstaw do zmiany decyzji. Odnosząc się do powyższego stanowiska organu nie można – w ocenie Sądu – przyjąć, że jest ono wynikiem wnikliwej analizy przesłanek określonych w § 22 ust.5 ww. uchwały. Ustalony w sprawie stan faktyczny odnośnie niezamieszkiwania N. S. z matka w lokalu nr [...] w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji uchwały nosi cechy dowolności, co prowadzi do wniosku, ze została naruszona zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż organ pominął i nie rozważył szeregu okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji małoletniej skarżącej, istotnych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia. K. M. podnosi, iż małoletnia N. S., nie zaakceptowała wynajmowanego lokalu socjalnego. Dziecko cierpi na zaburzenia zachowania. Stwarza problemy wychowawcze i obecnie mieszka u babci. Dlatego też składając wniosek o zawarcie umowy najmu innego lokalu, w załączonej do wniosku prośbie prosiła o przyznanie lokalu znajdującego się w pobliżu poprzedniego miejsca zamieszkiwania dziecka oraz aktualnie uczęszczanej przez córkę Szkoły Podstawowej przy ul.[...]. W ocenie Sądu organ okoliczności te winien był rozważyć rozpoznając złożony wniosek. Wskazane uchybienia uzasadniają stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Biorąc jednak pod uwagę art. 94 w związku z art. 101 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), wobec upływu jednego roku od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, Sąd był zobligowany orzec, że uchwała ta została wydana z naruszeniem prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art.94 i art. 101 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym orzekł, jak w wyroku.