II SA/Wa 330/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung Andrzej Góraj (spr.) Protokolant Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi D. Z. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę. Raportem z dnia [...] czerwca 2009 r. D. Z., specjalista [...], zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o wydanie mu zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury, którego podstawą jest § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734). Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, odmówił wydania stronie zaświadczenia żądanej treści. Po rozpatrzeniu złożonego przez D. Z. zażalenia od ww. postanowienia Komendanta Głównego Policji, postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 oraz art. 144 w związku z art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, iż zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów albo stanu prawnego. Wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie udokumentowania uprawnień do podwyższenia podstawy wymiaru emerytury w formie zaświadczenia wymaga przepis § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404). Z jego brzmienia wynika, iż środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaznaczył, iż analiza powołanych regulacji prawnych dowodzi niezbicie, że wydawanie zaświadczeń przez komórki kadrowe poszczególnych służb mundurowych jest związane z postępowaniem jurysdykcyjnym przed organem emerytalnym, a w istocie jest nawet jego elementem. Rację ma zatem organ I instancji, który twierdzi, iż wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia praw do zaopatrzenia emerytalnego D. Z. warunkuje wydanie zaświadczenia o żądanej przez niego treści. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż wnioskodawca nie ma rzeczywistego interesu prawnego w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia. Interes policjanta pozostającego w służbie nie jest bowiem interesem rzeczywistym i aktualnym, gdyż jego żądanie dotyczy poświadczenia okoliczności mogących wywołać skutki w sferze przyszłych, obecnie jedynie prawdopodobnych, uprawnień policjanta. Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wydania zaświadczenia żądanego przez zainteresowanego, albowiem dotychczas nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie rozwiązania stosunku służbowego funkcjonariusza, a w konsekwencji Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA nie prowadzi postępowania w przedmiocie ustalenia jego prawa do zaopatrzenia emerytalnego. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi D. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o jego uchylenie w całości, jako naruszającego prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w żadnej z powołanych przez organ podstaw prawnych nie ma zapisu, z którego wynikałoby, że wydanie zaświadczenia o żądanej przez niego treści jest możliwe jedynie w sytuacji rozwiązania stosunku służbowego. Wskazał, iż zaświadczenie potwierdzające fakt pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu rozstrzyga wyłącznie o okolicznościach stanowiących przesłankę powstania prawa do podwyższonej emerytury, a nie o ustaleniu prawa do emerytury i wysokości tego świadczenia. Ustalenie takiego prawa leży bowiem w kompetencji organu emerytalnego, który wydaje w tym zakresie stosowną decyzję, co może nastąpić dopiero w sytuacji rozwiązania stosunku służbowego. W ocenie skarżącego oznacza to, iż funkcjonariusz posiadający uprawnienia emerytalne ma w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 kpa interes prawny w żądaniu ustalenia przez organ służbowy okoliczności warunkujących podwyższenie emerytury. Niezależnie od powyższego, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o sygn. akt II SA/Bd 74/04, wskazał, iż w przedstawionym stanie prawnym istnieje również druga przesłanka do wydania mu żądanego zaświadczenia, określona w art. 217 § 2 pkt 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przez pryzmat wykładni art. 217 § 2 pkt 2 kpa. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem, zaświadczenie wydaje się jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Aby więc organ mógł uwzględnić żądanie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, strona winna wykazać istnienie po swej stronie interesu prawnego. Co zaś się tyczy powyższego pojęcia interesu prawnego, to uznać należy, iż istniałby by on po stronie skarżącego wtedy, gdyby konkretny przepis prawa wymagał od niego posiadania przedmiotowego zaświadczenia. Sama już bowiem wykładnia językowa omawianego pojęcia wskazuje na to, iż źródłem interesu prawnego musi być ściśle oznaczona norma prawna. Odnośnie spornej kwestii także doktryna wypowiadała się w podobnym duchu, tj. iż: "Osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wykazać swój interes prawny, lub powołać przepis prawny dający podstawę tych starań. Nie jest to zbytek formalizmu, lecz pewien środek ograniczenia żądania zaświadczeń i posługiwania się nimi. W obrocie prawnym zaświadczenia mogą wieść samodzielny żywot, niekoniecznie odpowiadając aktualnemu stanowi faktycznemu lub prawnemu po pewnym czasie i wobec tego pewna reglamentacja ich wystawiania spełnia postulat bezpieczeństwa obrotu prawnego" (por. komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego - B. Adamiak, J. Borkowski). Przechodząc do meritum niniejszej sprawy podkreślenia wymaga fakt, iż skarżący nie wykazał istnienia po swojej stronie interesu prawnego. Żaden bowiem przepis prawa nie nakłada na funkcjonariusza Policji będącego w czynnej służbie i wobec którego nie toczy się postępowanie o zwolnienie ze służby, obowiązku posiadania spornego zaświadczenia. Zaświadczenie takie jest zaś wymagane dopiero w sytuacji, gdy rozpocznie się tryb związany ze zwolnieniem ze służby i przejściem na emeryturę. Taka okoliczność nie zaistniała jednakże w sprawie niniejszej. Nie zachodzą także przesłanki uzasadniające przyjęcie, iż można skutecznie wywodzić istnienie po stronie funkcjonariusza interesu prawnego z faktu rozważania przez niego ewentualnego odejścia ze służby na emeryturę. Mimo bowiem, iż tutejszy Sąd ze zrozumieniem odnosi się do powyższych motywów przytoczonych w skardze, nie mniej jednak nie zmienia to faktu, iż motywy te noszą jedynie charakter interesu faktycznego. Takiej zaś przesłanki ustawodawca nie wskazał, jako umożliwiającej domagania się wydania zaświadczenia oznaczonej treści. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostają motywy jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w powołanym w skardze wyroku z dnia 16 czerwca 2004 r. Przede wszystkim system prawa obowiązujący w Polsce nie nosi znamion systemu precedensowego. Nadto podnieść należy, iż powołany wyrok został wydany w odmiennym stanie faktycznym. W powyższej sprawie postępowanie toczyło się bowiem w odniesieniu do funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Stąd motywów powołanego rozstrzygnięcia nie sposób skutecznie przetransponować do oceny niniejszej sprawy. W tym stanie sprawy, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).