II SA/Wa 3336/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-15
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Rady Doskonałości Naukowej utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego, wydana w oparciu o ocenę dorobku naukowego kandydata, jest zgodna z prawem, w szczególności czy nie narusza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego, oceny materiału dowodowego oraz zasady czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Rady Doskonałości Naukowej oraz uchwała Rady Wydziału odmawiająca nadania stopnia doktora habilitowanego nie naruszają prawa materialnego ani procesowego. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad, sprawa została wszechstronnie rozpatrzona, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów KPA, w tym art. 7, 9, 10 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80, 81, 107 § 3, art. 18 ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, uznał za niezasadne. Sąd podkreślił, że opinia komisji habilitacyjnej nie przesądza wyniku postępowania, a Rada Wydziału ma prawo do własnej oceny dorobku naukowego kandydata.Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (RDN) utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą mu nadania stopnia doktora habilitowanego. RDN uznała, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, gdyż jego osiągnięcia naukowe nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny historia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym nieprzeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego, błędną ocenę materiału dowodowego, pominięcie pozytywnej opinii komisji habilitacyjnej oraz wadliwe wydanie dwóch uchwał w tej samej sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę.
Rada Doskonałości Naukowej decyzją z dnia [...] marca 2021 r.
nr [...], na podstawie na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia
14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.), w zw. z art. 179 ust. 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 3 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania dr. J. B. utrzymała w mocy uchwałę nr [...] Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. odmawiającej nadania J. B. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia.
W uzasadnieniu RDN wskazała, że Zespół I Nauk Humanistycznych RDN w dniu [...] marca 2021 r. po zapoznaniu się z odwołaniem od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...]
w [...] z dnia [...] czerwca 2019. odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia,
w głosowaniu tajnym wypowiedział się przeciw uwzględnieniu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały; 1 - głos, przeciw - 18 głosów, wstrzymujących się - 1 głos). Prezydium RDN w dniu [...] marca 2021 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 0 głosów, przeciw -10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Organ podał, że zgodnie z brzmieniem art. 179 ust. 2 Przepisy wprowadzające (...) w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, tj. w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne
i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Z uwagi na powyższe zastosowanie znalazła ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym (...). RDN wskazała, że z akt sprawy wynika, że zaskarżona uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] podjęta została po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w tym wzięciu pod uwagę braku spełnienia wymogów z art. 16 ustawy o stopniach naukowych. Postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone z należytą starannością i z zachowaniem wszelkich procedur wynikających z tych regulacji. Od strony formalnej postępowanie zostało przeprowadzone bez zarzutu o czym świadczy wyjątkowo staranna dokumentacja każdego etapu postępowania habilitacyjnego.
RDN podała, że po dogłębnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania, jak również po przeanalizowaniu złożonego przez stronę odwołania - nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Analiza akt sprawy wykazała jednoznacznie, że przeprowadzone czynności odbywały się z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa z zachowaniem zasady rzetelności i kompletności: w ramach tych czynności dokonano dokładnego opisu, a także wnikliwej ewaluacji przebiegu obrad, zwłaszcza prowadzonej dyskusji w całości procedowania.
RDN wskazała, że przedmiotem jej oceny zgodnie z art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) były osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa kandydata. Recenzje przedstawione w sprawie postępowania habilitacyjnego mają charakter merytoryczny i nie zawierają elementów mogących świadczyć o stronniczości wydanych opinii. Organ przytoczył art. 16 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym: 1. Do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. 2. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1, może stanowić: 1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie; 2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne: 3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. 3. Obowiązek publikacji nie dotyczy osiągnięć, których przedmiot jest objęty ochroną informacji niejawnych.
Rada Doskonałości Naukowej podała, że opierając się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, jak i dotychczasowych recenzjach uznała, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona nie spełnia wymogu ustawy określonego w art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...). Przepisy wskazują jednoznacznie, że osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz odwołujący musi wykazać się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Już samo stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nie spełnia choć jednego z tych warunków przesądza o konieczności utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały. W niniejszej sprawie skład Rady Doskonałości Naukowej uznał, że osiągnięcia naukowe odwołującego nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny historia. Organ podał skład osobowy komisji habilitacyjnej. Wskazał, że w dniu [...] czerwca 2019 r. odbyło się posiedzenie habilitacyjnej na którym podjęto uchwałę wyrażającą pozytywną opinię w sprawie poparcia wniosku o nadanie dr J. B. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia. Wyniki głosowania: 2 głosy - za odmową poparcia wniosku o nadanie stopnia doktora habilitowanego, 3 głosy - za poparciem wniosku o nadanie stopnia doktora habilitowanego, 1 głos - wstrzymujący się. Konkluzje zawarte w recenzjach i opiniach były rozbieżne: dwaj recenzenci dr hab. J. P., prof. UR i ks. dr hab. D. Z., prof. U[...] wydali jednoznacznie pozytywne, jeden recenzent dr hab. R. K., prof. U[...] jednoznacznie negatywną. Jeden członek Komisji zakończył swoją opinię konkluzją negatywną, drugi zaś prof. K. S. w przesłanej opinii, podobnie jak przewodniczący i sekretarz, pozytywną. RDN wskazała, że Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] obradowała nad wnioskiem Komisji w dniu [...] czerwca 2019 r. W posiedzeniu uczestniczyli członkowie Komisji będący jednocześnie członkami Rady Wydziału: prof. A. D., prof. W. G. i ks. prof. D. Z. Podczas posiedzenia odbyła się dość obszerna dyskusja, podczas której przedstawiono przebieg prac Komisji oraz główne atuty oraz mankamenty dorobku naukowego J. B. Nie stwierdzono żadnych naruszeń zasady swobody wypowiedzi. Zgodnie z obowiązującymi procedurami odbyła się dyskusja, w której członkowie w zasadzie podtrzymali swoje dotychczasowe twierdzenia, różnili się jednak w wartościowaniu atutów i mankamentów dorobku J. B. Organ odwoławczy wskazał, że Rada Wydziału nie przyjęła projektu uchwały nr [...] w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie historia doktorowi J. B. (uprawnionych do głosowania 53 osoby, głosujących 42 - za nadaniem stopnia głosów: 19, przeciw nadaniu stopnia głosów: 8, wstrzymujących się głosów: 15). W tej sytuacji na podstawie obowiązujących przepisów tj. art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) Rada Wydziału zobowiązana była go głosowania nad uchwałą w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Ostatecznie Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...]
w [...] przyjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2019r. w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie historia doktorowi J. B. (uprawnionych do głosowania 53 osoby, głosujących 41 , za odmową nadania stopnia 24, przeciw odmowie 16, wstrzymujących się 1). RDN wskazała, że uzasadnienie uchwały wyjaśnia stronie motywy jakimi kierował się organ wydając uchwałę. Podała, że uchwała nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie uchwały nie narusza art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Odnosząc się do zarzutu przedstawionego przez odwołującego tj. poprzez nieprawidłowe podjęcie przez Radę Wydziału dwóch uchwał w Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w dniu [...] czerwca 2019 r., RDN wskazała, że z uwagi na pozytywną opinię przedstawioną przez komisję habilitacyjną w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, głosowano w sprawie uchwały o nadaniu stopnia, w wyniku którego nie uzyskano pozytywnej uchwały w przedmiotowej sprawie (za: 19, przeciw; 8, wstrzymujących: 15). Przystąpiono więc do drugiego głosowania w sprawie odmowy, w wyniku którego uzyskano poparcie otrzymując następujące wyniki: 24 za, 16 przeciw, 1 wstrzymujących, zatem Rada Wydziału ostatecznie podjęła uchwałę. Na gruncie art. 18 a ust. I 1 ustawy o stopniach i tytułach naukowych należy uznać, że rada jednostki organizacyjna przeprowadzającej postępowanie habilitacyjne wydaje jedno rozstrzygnięcie tj. uchwałę o nadaniu stopnia doktora habilitowanego albo uchwałę o odmowie jego nadania. Skuteczne podjęcie jednego z tych rozstrzygnięć wymaga ustawowej większości głosów określonych w art. 20 ust. 1 ustawy. Brak uzyskania poparcia dla określonej uchwały nie kończy tym samym toczącego się postępowania, natomiast wymaga poddania pod głosowanie uchwały o treści opozycyjnej do poprzednio głosowanej. Rada Wydziału podejmując uchwałę w sprawie nadania odwołującemu stopnia doktora habilitowanego, nie uzyskując dla niego ustawowej większości głosów, nie podjęła ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wskazuje na to obowiązek podjęcia uchwały w sprawie odmowy nadania tego stopnia, które to w wyniku uzyskania ustawowego poparcia stanie się rozstrzygnięciem ostatecznym w przedmiotowej sprawie. Rada Wydziału zatem następnie przystąpiła do głosowania w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, w wyniku której podjęła ostatecznie uchwałę z dnia [...] czerwca 2019r. nr [...] o odmowie nadania dr. J. B. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia. Pierwszej z podejmowanych uchwał należy przypisać przymiot procesowy, będący wyrazem woli organu, ale nie mającym waloru ostatecznego rozstrzygnięcia. Dopiero taki charakter ma druga z podjętych uchwał. Argumentację tę znajduje wprost art. 104 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej, a za taki należy uznać radę jednostki organizacyjnej zarówno znaczeniu funkcjonalnym, jak i ustrojowym, załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Skoro zatem uchwała nr [...] nie rozstrzygała sprawy co do istoty, gdyż czyniła to dopiero następna uchwała [...] to tym samym nie można przypisać jej waloru decyzji administracyjnej. Organ wskazał, że zgodnie z ugruntowaną praktyką, a także orzecznictwem sądowym oraz komentarzem do art. 18 a ustawy
o stopniach naukowych i tytule (....)- Izdebski Hubert, Zieliński Jan Michał, Ustawa
o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz, wyd. II "Rada jednostki podejmuje uchwałę o nadaniu albo (użyto nieprawidłowo "lub") odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego w terminie miesiąca od otrzymania uchwały komisji habilitacyjnej (ust. 1); podkreślenia wymaga, że są to wyrażenia odmienne od odnoszących się do końcowych uchwał rady w przewodzie doktorskim ("uchwała w sprawie nadania stopnia doktora" - art. 14 ust. 5 zdanie drugie) i w postępowaniu o nadanie tytułu profesora ("uchwała w przedmiocie poparcia wniosku o nadanie" - art. 27 ust. 2 pkt 3) - przede wszystkim, jeżeli w razie pozytywnej opinii komisji habilitacyjnej wniosek o nie uzyska w głosowaniu rady bezwzględnej większości oddanych głosów, nie oznacza to, jak w pozostałych dwóch rodzajach postępowań, automatycznie odmowy nadania (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2010 r., IOSK 1325/09, LEX
nr 591238), lecz konieczne jest przeprowadzenie drugiego głosowania, tym razem z wnioskiem o odmowę nadania stopnia, w którym również decyduje się bezwzględną większością głosów (zarazem z tego, że rada ma podejmować uchwałę "na podstawie opinii komisji", wydaje się wynikać konieczność przeprowadzenia głosowania z pytaniem zgodnym z opinią komisji, tj. pytaniem o nadanie stopnia, jeżeli opinia jest pozytywna, i pytaniem o odmowę nadania stopnia, jeżeli opinia jest negatywna) zauważyć też trzeba, że ani ustawa, ani rozporządzenie nie przewidują wymogu zawiadomienia członków komisji habilitacyjnej o odpowiednim posiedzeniu rady, a tym samym ich udziału w tym posiedzeniu, a zatem wyłączają wszelką kontradyktoryjność." W tej sytuacji takie postępowanie było całkowicie zgodne z przepisami. W ocenie organu zarzut Habilitanta jest nieuzasadniony. Rada Doskonałości Naukowej wskazała również, że opinie komisji habilitacyjnej w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia naukowego nie są objęte dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...). W tej sytuacji przedmiotem odwołania może być tylko końcowa uchwała rady jednostki organizacyjnej odmawiająca nadania stopnia naukowego. Niezasadny jest według organu również zarzut odwołującego co do zabierania głosu w sposób nieuprawniony przez członków Komisji Habilitacyjnej. Zdaniem Odwołującego Członkowie Komisji mogli jedynie prezentować treści uchwał,
a nie wyrażać własne opinie. Z takim stanowiskiem Odwołującego RDN nie zgodziła się. W posiedzeniu Rady Wydziału brali udział wyłącznie jej członkowie. Wszyscy członkowie biorący udział w posiedzeniu mają pełne prawo uczestniczenia w dyskusji. Każdy z członków Komisji ma prawo wypowiedzieć opinię zgodną ze swoim
z przekonaniem. Protokół posiedzenia Rady nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia o pełnieniu przez któregokolwiek z członków Komisji roli innej niż wynikająca z tego członkostwa. Odnosząc się do kolejnego zarzutu strony RDN stwierdziła, że nie ma prawnego wymogu poinformowania czy doręczenia zainteresowanego treści uchwały przyjętej przez Komisję Habilitacyjną. Nie ma również wymogu prawnego w postaci informowania zainteresowanego o sposobie zapraszania członków Rady na posiedzenie przez Radę Wydziału. Brak poinformowania zainteresowanego o sposobie zapraszania członków Rady na posiedzenia nie stanowi zdaniem organu naruszenia przepisów prawa, które miało wpływ na prawidłowość postępowania habilitacyjnego i które uzasadniałoby uchylenie uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego. Organ stwierdził, ż przeprowadzone czynności odbywały
się z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa z zachowaniem zasady rzetelności i kompletności. Odnosząc się do zarzutu stronniczej oceny dwóch członków Komisji, które zdaniem Odwołującego wywarły decydujący wpływ na podjęcie przez Radę Wydziału negatywnej dla Habilitanta uchwały o odmowie nadania stopnia RDN stwierdziła, iż postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, a na żadnym jego etapie nie brały udziału osoby podlegające wyłączenie w świetle przepisów k.p.a. RDN stwierdziła, że przytoczone przez Odwołującego argumenty nie dają podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie zaistniała uzasadniona wątpliwość co bezstronności, któregokolwiek recenzenta. Zdaniem organu Odwołujący nie uprawdopodobnił, aby recenzenci powołani w sprawie podlegali wyłączeniu na podstawie przesłanek określonych w art. 24 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na stwierdzenie o szczególnym wpływie któregokolwiek z członków Komisji na ostateczny wynik prac samej Komisji, jak i Rady Wydziału. Organ podzielił stanowisko przedstawione przez recenzenta dr. hab. A. M.,
iż "Odwołujący zdaje się utożsamiać negatywne oceny Jego dorobku dokonane przez prof. R. K. i prof. A. D. z postawą stronniczą. Trudno jednak zgodzić się na próbę odebrania osobom powołanym urzędowo do oceny dorobku naukowego prawa do wydania opinii negatywnej. Tak się stało w tym przypadku. Nie widać jednak w całym postępowaniu habilitacyjnym jakichkolwiek czynników pozamerytorycznych uzasadniających zarzut o stronniczości czy braku kompetencji któregokolwiek z profesorów w nim uczestniczących Także J. B., poza przypisywaniem obu profesorom osobistej do niego niechęci, nie wskazuje dowodów na nią. Podczas posiedzenia Rady głos zabierali wszyscy członkowie Komisji uczestniczący w nim, także ci, którzy wyrażali pochlebne opinie o Habilitancie. Trudno wyrokować, którego z nich opinia miała większy wpływ na wyrobienie sobie osądu przez głosujących. Nie znajduje w materiale dowodowym żadnego potwierdzenia zarzut "namawiania" i "przekonywania" członków Rady przez prof. A. D. ani któregokolwiek innego z członków Komisji czy Rady." Przechodząc zaś do zarzutów kierowanych pod adresem sporządzonych w sprawie recenzji RDN wyjaśniła, że opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w przewodach habilitacyjnych. Dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Samo postępowanie dowodowe przed CK ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów CK (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 2052/11, LEX nr 11228810).
RDN stwierdziła, że w toku postępowania przed Radą nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego dr J. B. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. RDN podkreśliła, że postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej, nawet jeżeli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2007 r., sygn. akt I OSK 659/07, niepubl. oraz wyrok Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95, OSNP 1996/21/315). Jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Negatywne opinie członków Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] były w pełni uzasadnione. Osiągnięcia naukowe, będące podstawą wniosku habilitacyjnego, nie mogą być uznane za istotny wkład w rozwój dyscypliny historia.
RDN przedstawiła opinie recenzentów RDN. Stwierdziła, że po wnikliwym zbadaniu argumentów strony nie znalazła podstaw uzasadniających przyjęcie odwołania od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...]. Przedstawione przez stronę odwołanie oraz materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu wskazują, że Odwołujący nie spełnia wymagań art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule n(...) w zakresie dziedziny nauk humanistycznych w dyscyplinie historia. W tej sytuacji Rada Doskonałości Naukowej postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady, której dotyczy odwołanie.
Decyzja Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2021 r.
nr [...] stała się przedmiotem Skargi J. B., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 24 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o wybiorczo zebrany, niepełny materiał dowodowy sprawy, w tym zupełne pominięcie przez organ załączonych przez stronę dokumentów, świadczących o wadliwości obsadzenia Komisji Habilitacyjnej,
a więc pominięcie i nieodniesienie się przez organ do dowodów świadczących
o stronniczości jednego z członków komisji habilitacyjnej;
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. – poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także zupełne pominięcie w uzasadnieniu uchwały pozytywnej oceny dotyczącej habilitanta wyrażonej przez powołaną do tego celu komisję habilitacyjną, a także zupełny brak oceny i odniesienia się do całości dokumentacji załączonej do postępowania habilitacyjnego, nieomówienie argumentów korzystnych dla habilitanta, co sprawia, że ocena Rady Wydziału jest niepełna - w sytuacji gdy, w sprawie istniały wątpliwości, co warto podkreślić, wyrażone jedynie przez jednego recenzenta i jednego członka komisji, którzy de facto nie negowali wkładu naukowego habilitanta w rozwój dyscypliny,
w której stopień miał być nadawany;
3) art. 80 i 81 k.p.a. - poprzez błędną dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy i błędne przyjęcie, że:
a) habilitant nie posiada osiągnięć naukowych lub artystycznych uzyskanych po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiących znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz nie wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną, gdy w rzeczywistości przeprowadzone postępowanie habilitacyjne zakończone zostało pozytywną oceną dorobku naukowego habilitanta oraz jego pracy habilitacyjnej - w konsekwencji czego procedująca w sprawie Komisja Habilitacyjna podjęła uchwałę oceniającą pozytywnie osiągnięcia habilitanta i rekomendującą nadanie J. B. stopnia doktora habilitowanego, a więc postępowanie habilitacyjne dostarczyło podstaw do uznania, iż dr J. B. spełnia ustawowe przesłanki do nadaniu mu tytułu naukowego doktora habilitowanego,
b) w lakonicznym uzasadnieniu decyzji kluczowego dla sprawy faktu, a także braku szczegółowego odniesienia się przez organ do pozytywnej oceny wyrażonej w uchwale Komisji Habilitacyjnej rekomendującej przyznanie kandydatowi stopnia doktora habilitowanego, co miało bezpośredni wpływ na podjęcie błędnej, nieuzasadnionej decyzji o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego,
c) zupełnie dowolne i błędne ustalenie, że podstawę oceny dorobku naukowego habilitanta i pracy habilitacyjnej mogą stanowić stronnicze, negatywne i wewnętrznie sprzeczne oceny dwóch członków komisji habilitacyjnej: dr. hab. prof. nadzw. U[...]. R. K. (recenzenta komisji habilitacyjnej) oraz członka komisji habilitacyjnej prof. zw. dr. hab. A. D., którzy - jak wynika z treści uzasadnienia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego - wywarli decydujący wpływ na ocenę dokonaną przez Radę Wydziału. Dodatkowo, członkowie komisji habilitacyjnej zapraszani są na posiedzenie rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej postępowanie habilitacyjne (na którym ma być podjęta uchwała o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego) bez prawa głosu, a więc osoby te powinny w szczególności przedstawiać uzasadnienie pozytywnej uchwały całego gremium – komisji habilitacyjnej, a nie skupiać się na negowaniu osiągnięć habilitanta, jak to uczynił prof. zw. dr hab. A. D., a do czego miał jedynie prawo na etapie prac komisji habilitacyjnej;
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 18 ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) poprzez wydanie dwóch uchwał w tej samej sprawie, które de facto dotyczą tej samej materii, w sytuacji, gdy przepis ustawy wskazuje wyraźnie, iż rada jednostki organizacyjnej przeprowadzającej postępowanie habilitacyjne podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, a więc wydaje jedną decyzję w przedmiocie nadania stopnia naukowego. W przedmiotowej sprawie w obrocie prawnym występują dwie uchwały Rady Wydziału, dotyczące jednego postępowania habilitacyjnego, co poddaje
w wątpliwość prawidłowość procedowania Rady Wydziału;
5) art. 10 §1 i art. 9 k.p.a., poprzez:
a) naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, polegające na nieinformowaniu habilitanta, tj. strony postępowania i niedoręczenie mu odpisu uchwały komisji habilitacyjnej wraz z uzasadnieniem - w sytuacji, gdy po pierwsze habilitant jest stroną postępowania, a po drugie, z treści uchwały Rady Wydziału, można wywnioskować, iż strona zapoznała się jedynie z "propozycją uchwały" komisji habilitacyjnej, a nie "uchwałą" zawierającą ocenę w zakresie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego,
b) brak udzielenia informacji odnośnie prawidłowości powiadomienia, tj. zawiadomienia uprawnionych do głosowania członków Rady Wydziału o posiedzeniu Rady Wydziału, na którym była procedowana i poddana głosowaniu uchwała o nadaniu stopnia doktora habilitowanego. W ocenie habilitanta dziwi fakt, iż w tym samym dniu podczas posiedzenia Rady Wydziału w procedowaniu tej samej uchwały bierze udział najpierw 42 członków na 51 uprawnionych do głosowania (wynik "za"' podjęciem uchwały o nadaniu stopnia doktora: 19 osób, przeciwko: 9 osób, wstrzymało się: 15 osób), by następnie uchwałę odmawiającą przyznania stopnia procedować w składzie 41 osób na 51 uprawnionych, przy jednoczesnej aż tak dużej zmianie proporcji głosów ("za odmową": 24 osoby, "przeciw": 16 osób, wstrzymało się: 1 osoba);
6) naruszenie przepisu § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 roku w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, poprzez powołanie w skład komisji habilitacyjnej osoby dr. hab. prof. nadzw. U[...]. R. K., co do której zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności - ze względu na negatywne nastawienie do habilitanta, wynikające z zakończonej z nim przed wszczęciem postępowania habilitacyjnego współpracy, co uwidocznione jest w języku wypowiedzi recenzenta w stosunku do habilitanta;
7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu
I instancji, niewyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania przedmiotowej decyzji z naruszeniem istotnych interesów strony.
W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Wskazał m.in., że niezrozumiałe i krzywdzące w ocenie habilitanta jest dokonanie oceny wniosku habilitacyjnego i podjęcie negatywnych uchwał skutkujących nienadaniem stopnia naukowego doktora habilitacyjnego, mimo istnienia w sprawie pozytywnej uchwały Komisji Habilitacyjnej, rekomendującej nadanie stopnia doktora habilitowanego Radzie Wydziału. Wskazał, że Rada Doskonałości Naukowej, w krótkim uzasadnieniu decyzji nie odniosła się w sposób wszechstronny do argumentacji
i wniosków przedstawionych w pisemnym odwołaniu dr J. B. Treść uzasadnienia wskazuje ponadto, że organ w żaden sposób nie rozpoznał dołączonych do odwołania dowodów świadczących – zdaniem odwołującego - o braku prawidłowego obsadzenia komisji habilitacyjnej. Strona podnosiła w odwołaniu bowiem, że w skład komisji habilitacyjnej powołano osobę dr. hab. prof. nadzw.U[...]. R. K., co do której zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności - ze względu na negatywne nastawienie do habilitanta, wynikające z zakończonej z nim przed wszczęciem postępowania habilitacyjnego współpracy, co uwidocznione jest w języku wypowiedzi recenzenta w stosunku do habilitanta. Wbrew twierdzeniom organu II Instancji, odwołujący się nie poprzestał na przedstawieniu subiektywnej opinii, ale w tym przedmiocie załączył do akt postępowania 21 kart wiadomości, które świadczą o tym, że odwołujący się i członek Komisji Habilitacyjnej znali się jeszcze z okresu przed otwarciem postępowania habilitacyjnego. Pełnomocnik podniósł m.in., że oceny wyrażane przez recenzenta cechuje pewnego rodzaju chaos, a twierdzenia i tezy recenzenta są czysto subiektywną oceną, nie popartą żadnymi dowodami czy też ogólnie przyjętymi zasadami stosowanymi w metodologii sporządzania prac naukowych. Obiektywizm recenzenta powinien przede wszystkim polegać na dostrzeganiu pozytywnych wypowiedzi innych naukowców podejmujących się oceny prac dr. J. B. oraz rzetelnym ocenianiu pracy i dorobku naukowego habilitanta, z pominięciem zbędnych emocji czy uprzedzeń. Pełnomocnik wskazał też m.in., że Odwołujący jako osoba, która na co dzień związana jest ze środowiskiem naukowym, nie zna przypadku, aby w przewodzie habilitacyjnym innych osób wydawane były w sprawie dwie uchwały w tym samym przedmiocie. W przedmiotowej sprawie w obrocie prawnym występują dwie uchwały Rady Wydziału, dotyczące jednego postępowania habilitacyjnego, co poddaje w wątpliwość prawidłowość procedowania Rady Wydziału. W przypadku wyżej wskazanego naruszenia wskazać należy pewną niedającą się usunąć wątpliwość odnośnie prawidłowości trybu procedowania. Podniósł, że z niewyjaśnionych względów mamy do czynienia z sytuacją podwójnego głosowania nad uchwałami tożsamymi pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Stwierdził, że członkowie Rady Wydziału mogli być zdezorientowani już samą formą procedowania. Zdaniem pełnomocnika "Zadać należy zatem pytanie, czy członkowie Rady Wydziału wiedzieli, za jakimi faktycznie uchwałami głosowali: "za nadaniem stopnia doktora" czy za "odmową podjęcia uchwały o nadaniu stopnia doktora".". Pełnomocnik stwierdził, że "Za wykraczające poza zakres kompetencji, a także sprzeczne z prawem należy zatem uznać działania prof. zw. dr. hab. A. D., który miał decydujący wpływ na "przeciąganie" osób niezdecydowanych za głosowaniem przeciw nadaniu stopnia doktora habilitowanego dr. J. B.".
Rada Doskonałości Naukowej, reprezentowana przez adwokata, wniosła
o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Zaskarżona decyzja i uchwała Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia nie naruszają prawa, tak materialnego, jak i procesowego. Wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne. Całość materiału dowodowego tej sprawy potwierdza, że postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, sprawa została przez organ wszechstronnie rozpatrzona i nie doszło do uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia m.in. art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a. a także nie są trafne. Organ nie naruszył też art. 18 ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule (...), jak też § 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2018 r. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny i został ustalony w pełni. Wbrew zarzutom skargi organ wziął pod uwagę pozytywną opinię komisji habilitacyjnej. Odniósł się do niej wprost w zaskarżonej decyzji. Opinia ta nie przesądza wyniku postępowania habilitacyjnego. To Rada Wydziału podejmuje bowiem uchwałę w sprawie nadania bądź odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. W sprawie nie ma przy tym mowy o wadliwości obsadzenia komisji habilitacyjnej. Z akt sprawy i skargi do Sądu nie wynikają żadne okoliczności, które wskazywałyby na naruszenie art. 24 k.p.a. poprzez niewyłączenie prof. K. ze składu komisji habilitacyjnej. Argumenty powołane przez stronę w zakresie znajomości habilitanta i członka komisji habilitacyjnej, wskazywanie na negatywne nastawienie dr. hab. prof. nadzw. U[...] R. K. do strony (uwidocznione zdaniem strony w języku wypowiedzi recenzenta w stosunku do habilitanta) wynikające z zakończonej przed wszczęciem postępowania habilitacyjnego współpracy, nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia braku bezstronności członka komisji habilitacyjnej.
W sprawie nie ma też mowy o dowolnej ocenie materiału dowodowego. Jest bezsporne bowiem, że w wyniku głosowania w dniu [...] czerwca 2019 r. w sprawie odmowy nadania dr. J. B. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia Rada Wydziału stwierdziła,
że oddano 41 głosów ważnych, za odmową nadania stopnia oddano 24 głosy (a zatem bezwzględna większość), przeciw odmowie nadania stopnia 16 głosów, 1 osoba wstrzymała się od głosu (liczba osób uprawnionych do głosowania – 53). W konsekwencji podjęto uchwałę nr [...] o odmowie nadania stopnia.
Wbrew zarzutom skargi, w sprawie tej nie funkcjonują w obrocie prawnym dwie uchwały w tej samej sprawie. Uchwała nr [...] w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego nie została podjęta. Rada Wydziału głosując nad uchwałą w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, a zatem zgodnie z wnioskiem komisji habilitacyjnej, uchwały tej nie przyjęła. Wynik głosowania był jednoznaczny, tj. przy 42 głosach ważnych, za nadaniem stopnia doktora habilitowanego głosowało 19 osób, przeciw 8 osób, zaś 15 osób wstrzymało się od głosu. Do podjęcia uchwały wymagana jest bezwzględna większość oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania (art. 20 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule (...). Jest oczywiste, że skoro nie podjęto uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, Rada Wydziału poddała następnie pod głosowanie uchwałę o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Uchwała taka (nr [...]) została podjęta. Sąd nie stwierdził żadnych uchybień procesowych w zakresie podjęcia m.in. tej uchwały, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Rozczarowanie skarżącego wynikiem głosowania Rady Wydziału, odmiennym od uchwały podjętej przez komisję habilitacyjną, nie stanowi o naruszenia prawa w sprawie. Z całości akt postępowania, w tym uchwał i protokołów wynika, że uchwała [...] podjęta została po zapoznaniu się z recenzjami, uchwałą komisji habilitacyjnej i po dyskusji. Rada Wydziału ma prawo do wyrażenia własnego stanowiska w sprawie. Nie stanowi naruszenia prawa wypowiadanie się na posiedzeniu Rady Wydziału jej członka, tj. prof. A. D. Członek Rady Wydziału ma prawo prezentować swoje stanowisko w sprawie. Wszystkie zarzuty skargi podniesione przez stronę w tym zakresie są całkowicie niezrozumiałe. Rada Wydziału po należycie przeprowadzonym postępowaniu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, mimo dwóch pozytywnych recenzji i jednej negatywnej, była uprawniona do podjęcia, po dyskusji, uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Rada Wydziału miała formalne i merytoryczne kompetencje do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego i podjęcia uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że Rada Wydziału uznała, że osiągnięcia naukowe będące podstawą wniosku habilitanta, nie mogą zostać uznane za istotny wkład w rozwój dyscypliny historia. Także Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła, że odwołujący się nie spełnia wymagań art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule (...) w zakresie dziedziny nauk humanistycznych w dyscyplinie historia, albowiem osiągnięcia naukowe habilitanta nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny historia.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze, ustawy z dnia 14 marca 2003 r.,
w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Postępowanie o nadanie stopnia naukowego różni się znacznie od typowego postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia
2 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1614/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu tym nie ma wymogu doręczania habilitantowi uchwały komisji habilitacyjnej. Ustawa
nie wymaga też informowania habilitanta o kwestiach dotyczących organizowania posiedzenia Rady Wydziału.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala na stwierdzenie,
że organ należycie rozpatrzył sprawę w postępowaniu odwoławczym. Z akt postępowania i z zaskarżonej decyzji wynika, że recenzenci RDN przedstawili odnoszącą się do istoty sprawy argumentację przeciwko przyjęciu odwołania.
Decyzje RDN należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 902/09, wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1226/09, wyrok NSA z dnia 13 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2222/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia ustawowe wymogi, nie narusza prawa i odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja nie jest decyzją dowolną.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło