II SA/Wa 336/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który posiada lokal mieszkalny nieodpowiadający normom zaludnienia, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Policjantowi, który posiada lokal mieszkalny lub jego część, nieodpowiadającą co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Rozbieżności w orzecznictwie zostały usunięte przez uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdzają tę zasadę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania policjantowi G. C. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od października 2006 r. do września 2009 r. Organ uznał, że policjant posiadał lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby, który zajmował na podstawie przydziału i który następnie stał się jego własnością, a następnie został sprzedany. Policjant w skardze zarzucił naruszenie przepisów ustawy o Policji, twierdząc, że zajmowany lokal nie spełniał norm zaludnienia, a zatem powinien być traktowany jako brak lokalu w rozumieniu przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2010 r. r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2009 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 9 ust.1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.), odmówił przyznania G. C. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od [...] października 2006 r. do [...] września 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż G. C. jest policjantem Komendy Wojewódzkiej Policji w B. w służbie stałej od dnia [...] sierpnia 2003 r.
Oświadczeniem mieszkaniowym za brak lokalu mieszkalnego z dnia [...] października 2009 r. wymieniony policjant wystąpił o ustalenie uprawnień do świadczenia od dnia [...] października 2006 r. do [...] września 2009 r. Organ wskazał, iż z dołączonych dokumentów wynika, że funkcjonariusz był głównym najemcą do [...] września 2009 r. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w B. Powyższy lokal mieszkalny zajmował na podstawie przydziału nr [...] dokonanego w dniu [...] lipca 1997 r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w B. Mieszkanie posiadało powierzchnię użytkową 42,90 m2 oraz powierzchnię mieszkalną wynoszącą 23,60 m2. Aktem notarialnym Rep. A. Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. została ustanowiona odrębna własność przedmiotowego lokalu na rzecz G. i M. małżonków C. Na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. powyższe mieszkanie zostało sprzedane rodzicom funkcjonariusza, zaś ten zakupił inny lokal mieszkalny.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., G. C. pobierał do 2008 r. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w B. w wysokości 4 norm zaludnienia. Wyżej wymienione decyzje zostały uchylone i decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. przyznano funkcjonariuszowi równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2009 rok w wysokości 4 norm zaludnienia.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 powołanej ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Z powyższego zapisu wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego może być przyznany tylko policjantowi nieposiadającemu mieszkania. Także z treści § 1 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego oraz spółdzielczego zajmowanego na podstawie umowy najmu.
Fakt, iż policjant lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, posiadają w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej jakikolwiek, bez względu na metraż, lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny (udział w domu) wyłącza możliwość przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu przy zachowaniu prawa policjanta do przydziału mieszkania zgodnego z normami zaludnienia.
Wskazując na powyższe, organ stwierdził, że prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ustawy) uzależnione jest od faktu nieposiadania przez policjanta lub członków jego rodziny lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przepis ten nie wprowadza wymogu, aby był to lokal odpowiadający co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Równoważnik ten ma bowiem charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajmu lokalu. Nie stanowi jednak świadczenia mającego zastąpić prawo policjanta do przydziału lokalu mieszkalnego, jak ma to miejsce w przypadku pomocy finansowej (art. 94 ustawy), której przyznanie zwalnia organy Policji od przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego.
W okresie, za który wnioskodawca ubiega się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, tj. od [...] października 2006 r. do [...] września 2009 r., G. C. posiadał w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w B. należący do zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w B. W związku z tym nie można przyznać funkcjonariuszowi uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za ten okres.
W odwołaniu od powyższej decyzji G. C. nie zgodził się z przedstawioną w jej uzasadnieniu argumentacją organu. W jego ocenie zajmowany lokal nie spełniał cech lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż jego powierzchnia mieszkalna wynosiła 23,6 m2 i jest mniejsza od powierzchni mieszkalnej odpowiadającej normom zaludnienia, która w jego przypadku wynosi minimum 28 m2. Wskazał, iż jego stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2009 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził, iż istotą normy art. 92 ust. 1 ustawy pragmatycznej jest to, aby z określonego w nim równoważnika korzystali jedynie ci policjanci, którzy w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie posiadają lokalu mieszkalnego, ani też w takich miejscowościach lokalu mieszkalnego nie posiadają członkowie rodziny policjanta. Nie jest przy tym istotne, czy dany lokal mieszkalny odpowiada normie co do jego powierzchni, do której odwołuje się art. 88 ustawy o Policji. Natomiast, w myśl art. 92 ust. 1 powołanej ustawy, przez pojęcie posiadania lokalu mieszkalnego należy rozmieć zarówno każdą postać korzystania z lokalu w sensie faktycznym, jak i każdy tytuł prawny do posiadania tego lokalu. Organ II instancji nie zgodził się też z zawartą w odwołaniu tezą, iż pogląd jaki przedstawił skarżący dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych i wskazał wyroki potwierdzające zasadność odmowy przyznania równoważnika.
W skardze od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. C. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisu art. 92 w związku z art. 88 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego, organ błędnie zinterpretował powołany przepis. W jego ocenie, pojęcie lokalu mieszkalnego użytego w art. 92 i 94 ustawy o Policji nie można rozumieć inaczej jak "lokalu mieszkalnego" spełniającego cechy lokalu, o którym mowa w art. 88 wskazanej ustawy, ustalającym prawo policjanta do lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia. Skarżący wskazał, iż zajmował lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 42,9 m2 i mieszkalnej 23,6 m2, a zatem nieodpowiadającej normie zaludnienia, która w jego przypadku wynosiła minimum 28 m2 powierzchni mieszkalnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych istniały rozbieżności co do wykładni przepisów regulujących zasady przynawania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Rozbieżności te zostały jednakże usunięte w wyniku podjętych przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwał z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08 (ONSA i WSA 2008/5/78) oraz z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I OPS 7/09 (ONSA i WSA 2010/1/6), dotyczących równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego należnego funkcjonariuszom Policji i Straży Granicznej. Regulacje w zakresie uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy obu tych służb, jak zauważył NSA w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., są identyczne zarówno w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
Istota sprawy sprowadza się do tego, czy funkcjonariuszowi (jego małżonkowi) posiadającemu dom lub lokal mieszkalny, które nie odpowiadają przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej według norm zaludnienia lokali mieszkalnych, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu. W świetle powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I OPS 7/09, wprawdzie dotyczącej funkcjonariuszy Straży Granicznej, jednakże mający zastosowanie także do funkcjonariuszy Policji z uwagi na identyczne uregulowania w tym zakresie, "równoważnik pieniężny, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który (jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez funkcjonariusza część domu (mieszkanie) nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.)."
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w tej uchwale. Konsekwencją tego koniecznym było uwzględnienie skargi i uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło