II SA/Wa 34/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-08

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy dla policjanta zwolnionego ze służby po wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmieniającym sposób obliczania tego ekwiwalentu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, skutkujący zmianą sposobu obliczania ekwiwalentu (ze współczynnika 1/30 na 1/21), powinien być stosowany również do policjantów zwolnionych ze służby po tej dacie, nawet jeśli część urlopu przypadała przed tą datą. Zasada proporcjonalności, wprowadzona przez ustawę zmieniającą, nie może prowadzić do zaniżenia ekwiwalentu w sytuacji, gdy prawo do niego powstało po dacie wyroku TK.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant zwolniony ze służby w dniu 30 kwietnia 2019 r., domagał się wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Organ, Komendant Główny Policji, odmówił wypłaty wyrównania, stosując częściowo współczynnik 1/30 (za okres do 30 listopada 2018 r.) i częściowo 1/21 (za okres po 30 listopada 2018 r.). Skarżący argumentował, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) powinien skutkować zastosowaniem współczynnika 1/21 do całego okresu niewykorzystanego urlopu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant starszy referent Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. J. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] października 2021 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2021 r. nr [...] o odmowie wypłaty M. J. (dalej: "skarżący") wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że wnioskiem z [...] sierpnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. o ponowne obliczenie i wypłatę w wyższej niż dotychczas wysokości ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.; dalej: "u.P."). Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK", "Trybunał") z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, opublikowany 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102). Powyższy wniosek został przekazany - według właściwości - do KGP, który ustalił, że skarżący pełnił służbę w Policji od [...] czerwca 1991 r. do [...] kwietnia 2019 r. W dacie zwolnienia przysługiwał mu ekwiwalent pieniężny za 180 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Skarżącemu wypłacono ekwiwalent za urlop obliczony według współczynnika 1/30 za 135 dni w kwocie 48.493,30 zł netto (58.425,30 zł brutto) uraz ekwiwalent za urlop obliczony według współczynnika 1/21 za 45 dni w kwocie 23.091,70 zł netto (27.821,70 zł brutto). W dniu [...] września 2021 r. KGP wydał decyzję nr [...], którą odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołaną na wstępie decyzją organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Dalej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a u.P., który przed [...] listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wyrokiem z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, TK orzekł, że art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Omawiany wyrok Trybunału spowodował zmianę treści przepisu art. 115a u.P. w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawnego, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, bowiem z żadnego obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu. Z dniem [...]października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia [...] sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610; dalej: "ustawa zmieniająca"). Uwzględniając treść art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej (nadającej nowe brzmienie art. 115a u.P.), a także art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, KGP przyjął, że od [...] października 2020 r., w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem [...] listopada 2018 r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed [...] listopada 2018 r. Jak podniósł KGP, skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2019 r., a należny mu ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został mu wypłacony w wysokości naliczonej w sposób zgodny z prawem. Dlatego jego wniosek należy uznać za nieuzasadniony. Wypłata ekwiwalentu pieniężnego na nowych zasadach - tj. przy zastosowaniu mnożnika 1/21 z art. 115a u.P. jest możliwa, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, w dwóch przypadkach: w sytuacji, gdy policjant został zwolniony ze służby przed dniem [...] listopada 2018 r. i należny mu ekwiwalent nie został mu w ogóle wypłacony albo w sytuacji, gdy policjant został zwolniony ze służby po [...] listopada 2018 r. i należny mu ekwiwalent nie został mu w ogóle wypłacony. Skarżącemu wypłacono ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, obliczony według: współczynnika 1/30 za 135 dni tego urlopu przypadającego przed [...] listopada 2018 r. w kwocie 48.493,30 zł netto (58.425,30 zł brutto) oraz współczynnika 1/21 za 45 dni tego urlopu za okres po [...] listopada 2018 r. w kwocie 23.091,70 zł netto (27.821,70 zł brutto). Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości. Odnosząc się do zarzutów skarżącego sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, KGP wskazał na zasadę domniemania konstytucyjności art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej. Organ nie może odmówić zastosowania obowiązujących przepisów prawa, gdyż w myśl art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zaś ww. przepis jest powtórzeniem art. 7 Konstytucji RP. Ani ustawa zasadnicza ani żaden inny akt prawa nie wyposażyły organów Policji w uprawnienia do odstąpienia od stosowania powszechnie obowiązujących przepisów, bez względu na okoliczności sprawy. Uprawnienia takiego nie można wywodzić z art. 7 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie oparte o klauzulę generalną słusznego interesu strony nie może prowadzić do wprowadzenia do obrotu prawnego aktu indywidulanego pozostającego w sprzeczności z jednoznaczną w swej treści normą prawną. Decyzja KGP z [...] października 2021 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez radcę prawnego J. J.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Konstytucja RP") w związku z art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na uznaniu, że od [...] października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby po dniu [...] listopada 2018 r. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.P. w brzmieniu dotychczasowym (z "przelicznikiem") 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), podczas gdy taka wykładnia tych przepisów jest niezgodna z wyrokiem TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. poprzez ich niezastosowanie i tym samym pozbawienie skarżącego prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy, 3) a w konsekwencji naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej w sytuacji, gdy organ był zobowiązany do jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; uwzględnienie skargi w całości przez KGP w trybie autokontroli poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji poprzedzającej oraz orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 8 czerwca 2022 r. pełnomocnik organu wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał zagadnienia prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 866/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji [...] kwietnia 2019 r., a w związku ze zwolnieniem został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wyliczony na podstawie art. 115a u.P. Ekwiwalent został ustalony proporcjonalnie: za niewykorzystany urlop wypoczynkowy do [...] listopada 2018 r. przy zastosowaniu współczynnika 1/30 oraz od [...] listopada 2018 r. przy zastosowaniu współczynnika 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organ, odmawiając skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, w odniesieniu do treści i skutków wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Punktem wyjścia do rozważań w tym przedmiocie jest powyższy wyrok, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W uzasadnieniu TK wskazał, iż prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. Stosownie do art. 114 ust. 2 u.P., policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Pracownik zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące ekwiwalentem. TK wyjaśnił, że ustawodawca przyznał policjantom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, zaś wcześniejsza regulacja przewidywała 30 dni kalendarzowych. Tym samym kwestionowany art. 115a u.P. nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, bowiem przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, iż wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji. Skutkiem ww. wyroku TK była utrata [...] listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a u.P. w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W momencie opublikowania wyroku TK zostaje obalone domniemanie konstytucyjności normy prawnej, której dotyczy orzeczenie, a skutek uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu następuje od momentu jego wejścia w życie (ex tunc). Oznacza to usunięcie danej normy prawnej z przepisu, co w niniejszej sprawie skutkuje tym, że współczynnik ułamkowy 1/30 zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie może mieć zastosowania. Na skutek wyroku Trybunału wymiar ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został zmieniony. Od [...] października 2020 r., na mocy art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej, art. 115a u.P. stanowi, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednakże w myśl art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a u.P. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem [...] listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia [...] listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem [...] listopada 2018 r. oraz od dnia [...] listopada 2018 r. Analizując treść art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy zmieniającej, należy wskazać, że ustawodawca przewiduje dwie sytuacje stosowania nowego brzmienia art. 115a u.P.: są to sprawy wszczęte i niezakończone do [...]listopada 2018 r. oraz sprawy policjantów, z którymi stosunek służbowy uległ rozwiązaniu z tą datą lub później. W kolejnych zdaniach powołanego przepisu ustawodawca wprowadził mechanizm proporcjonalności, którego osią stałą się data wskazana w tym przepisie. Dostrzec należy, iż zarówno w pragmatykach służbowych służb mundurowych jak i w prawie pracy przyjmuje się zgodnie, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest niezależne od sposobu ustania stosunku służbowego (administracyjnego) i stosunku pracy (nawiązanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy). Jest ono prawem pochodnym od prawa do urlopu. Urlopem niewykorzystanym, za który przysługuje ekwiwalent pieniężny, jest urlop bieżący, a także urlopy zaległe. Sąd Najwyższy w wyroku z 24 stycznia 1974 r., sygn. akt III PRN 41/73 przyjął (a pogląd ten jest nadal aktualny), iż prawo do niewykorzystanych urlopów zaległych z powodu rozwiązania stosunku pracy i niemożności ich wykorzystania w okresie wypowiedzenia przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za te urlopy. Świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku służbowego czy też pracy, stają się wymagalne od dnia ustania tego stosunku, a zatem wysokość przysługującego funkcjonariuszowi (odpowiednio pracownikowi) świadczenia winna być ustalana według przepisów obowiązujących w dacie nabycia prawa do tego świadczenia. W przypadku ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy mamy do czynienia ze świadczeniem ekwiwalentnym, a więc zamiennym w stosunku do świadczenia spełnionego w naturze. W sytuacji wykorzystania urlopu wypoczynkowego czy dodatkowego z roku bieżącego lub z lat poprzednich funkcjonariusz otrzymuje uposażenie, które mu przysługuje w dacie korzystania z tego urlopu, bez pomniejszenia uposażenia za okres urlopu przypadającego w latach, gdy uposażenie było niższe, np. ze względu na obowiązywanie innych przepisów płacowych. Nie ma zatem racjonalnych podstaw do różnicowania sytuacji finansowej funkcjonariusza w zależności od tego, czy otrzymuje on wynagrodzenie urlopowe za urlop wykorzystywany w naturze (w wysokości ustalanej według zasad obowiązujących w czasie korzystania z urlopu wypoczynkowego), np. w okresie wypowiedzenia, czy też ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop ustalany odrębnie dla okresu przed i po [...] listopada 2018 r., np. gdy zwolnienie lekarskie lub zastosowany tryb zwolnienia ze służby uniemożliwia funkcjonariuszowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego w naturze. Świadczenie za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres przypadający przed [...] października 2018 r., ustalane przy zastosowaniu wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta, przestaje być ekwiwalentne, bowiem jako zaniżone w stosunku do wynagrodzenia za urlop wykorzystywany w naturze nie może być uznane za rekompensatę równoważną (ekwiwalentną). Prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, na co jednoznacznie zwrócił uwagę Trybunał w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Można podjąć próbę doszukania się uzasadnienia dla zastosowania dwóch stanów prawnych (tutaj: dwóch różnych metod ustalania wysokości świadczenia pieniężnego, opartych na innych treściowo przepisach prawnych) w sprawie, w której postępowanie jest rozciągnięte w czasie, tj. zostało wszczęte pod rządami poprzednio obowiązującego przepisu prawnego i niezakończone do dnia zmiany brzmienia przepisu stanowiącego postawę rozstrzygnięcia. Można też założyć hipotetycznie, że taka sytuacja będzie miała miejsce wówczas, gdy z funkcjonariuszem został rozwiązany stosunek służbowy przed [...]listopada 2018 r., a następnie po tej dacie doszło do reaktywacji stosunku służbowego i kolejnego zwolnienia ze służby, a ekwiwalent pieniężny nie został uprzednio wypłacony ze względu na spór co do zgodnego z prawem rozwiązania stosunku służbowego przed [...] listopada 2018 r. Jednakże powyższej zasady proporcjonalności nie sposób stosować do ustalania wysokości świadczenia ekwiwalentnego funkcjonariusza, z którym stosunek służbowy ustał po [...] października 2018 r. Funkcjonariuszowi przysługuje bowiem świadczenie ustalane w oparciu o normę prawną obowiązującą w dacie nabycia do niego prawa, czyli przy zastosowaniu wprost art. 115a u.P. ustalającego współczynnik ekwiwalentu 1/21 dla wszystkich bez wyjątku dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Nadmienić należy, że w kwestii dopuszczalności stosowania art. 115a u.P. w brzmieniu nieuwzględniającym wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 do stanów faktycznych przypadających przed [...] listopada 2018 r. ponownie wypowie się Trybunał w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt P 7/21, zainicjowanej pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przedstawionym w postanowieniu z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20 ("Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu [...] listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem [...] listopada 2018 r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie niedopuszczalna jest taka wykładnia art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, która zezwala na zastosowanie zasady proporcjonalności (różnicowania zasad ustalania wysokości świadczenia w zależności od okresów, za które urlop przysługiwał) do świadczenia, do którego funkcjonariusz nabyłby prawo po [...] listopada 2018 r. Prowadziłaby ona bowiem do wewnętrznej sprzeczności przepisu prawnego. W pierwszym zdaniu art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej wskazano, iż do funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby od 6 listopada 2018 r. stosuje się przepis art. 115a u.P. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, aby w kolejnym zdaniu wprowadzić regulację sprzeczną z normą wcześniejszą, którą ma doprecyzować. Przyjęcie odmiennego punktu widzenia burzyłoby dotychczas stosowane wspólne dla wszystkich stosunków prawnych kształtujących zatrudnienie rozwiązania systemowe. Analiza przepisów urlopowych dotyczących funkcjonariuszy prowadzi do wniosku, że mimo występujących różnic w wymiarze należnego świadczenia wypoczynkowego, zasady i tryb ich udzielania zostały oparte na analogicznych założeniach konstrukcyjnych. Jak wskazuje się w doktrynie, status urlopowy pracowników pragmatycznych nie różni się w zasadniczy sposób od statusu innych grup pracowniczych (vide [red. meryt. serii] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, System Prawa Administracyjnego, Tom 11 Stosunek służbowy, T. Kuczyński, E. Mazurczak-Jasińska, J. Selina, wyd. C. H. Beck, 2011, str. 393). Jednym z czynników, które mają istotny wpływ na skuteczność oddziaływań za pomocą prawa, jest czytelność sytemu prawnego. System prawa powinien być tak skonstruowany, by umożliwiać zainteresowanym odnajdywanie odpowiedzi na pytania prawne w możliwie najdogodniejszy sposób (vide S. Wronkowska, Zarys koncepcji państwa prawnego w polskiej literaturze politycznej i prawnej, Warszawa 1995 r., str. 74). Ponownego podkreślenia wymaga, że Trybunał w powołanym orzeczeniu wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 115a u.P. normę prawną, zgodnie z którą, świadczeniem ekwiwalentnym za niewykorzystany dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Tym samym przyznał policjantowi prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w adekwatnej, a nie niższej wysokości. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych. W przedmiotowej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, czyli prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które - jak to podkreślono w wyroku TK - ma charakter bezwarunkowy. Konkludując, należy stwierdzić, iż KGP naruszył art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez błędną wykładnię i zastosowanie normy zrekonstruowanej w oparciu o te przepisy, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu zarówno zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponownie rozstrzygając sprawę, organ zastosuje się do oceny prawnej wynikającej z rozważań Sądu, zgodnie z którą art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej nie może stanowić przeszkody do zastosowania w sprawie art. 115a u.P. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. Oznacza to, że w przypadku ustania stosunku służbowego po [...] listopada 2018 r. świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu, bez względu na okres, w którym urlop wypoczynkowy lub dodatkowy nie został wykorzystany w naturze, jest wynagrodzenie w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję KGP z [...] września 2021 r., o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Nie uwzględniając żądania skarżącego o zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, Sąd wskazuje, że w oparciu o art. 239 § 1 pkt 1 lit. d p.p.s.a. skarżący był zwolniony od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Tym samym zbędne było uiszczenie opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa, a w konsekwencji nie jest zasadne żądanie jej zwrotu. Powyższy pogląd potwierdza również art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1923 ze zm.), zgodnie z którym nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach zatrudnienia, wynagrodzeń za pracę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło