II SA/Wa 354/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej organ) postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Pana G. B. (dalej skarżący) od decyzji Komendanta Głównego Policji (dalej organem I instancji) z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia - w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. - nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w D. z dnia [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczącego zwolnienia ww. ze służby w Policji, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Ustalono, że rozkazem personalnym z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w D., zwolnił w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (ówcześnie obowiązujący Dz.U. z 2007 r. nr 43, poz. 277, ze zm.; dalej ustawa o Policji) - z dniem [...] listopada 2014 r. skarżącego ze służby w Policji. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. po rozpatrzeniu sprawy, zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Skarżący wniósł skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt IV SA/GI 146/15), który wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r., skargę tę oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1028/16, oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący, zwrócił się - na podstawie art. 156 § i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie obowiązujący Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; dalej Kpa ) - o stwierdzenie nieważności, rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w D. z dnia [...] października 2014 r. ze względu na wydanie tejże decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na włączeniu w poczet materiału dowodowego nielegalnie uzyskanego dowodu w postaci oględzin pamięci telefonu komórkowego. Do wniosku wymieniony załączył kserokopie protokołu zatrzymania rzeczy, oględzin telefonu komórkowego oraz kserokopię postanowienia o zatwierdzeniu zatrzymania rzeczy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. Od przedmiotowego rozstrzygnięcia strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 6 czerwca 2018 r. wydał wyrok (sygn. akt II SA/Wa 2159/17) oddalający skargę skarżącego na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. Na dzień wydania postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 2159/17) nie było prawomocne. Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. ponownie zwrócił się: "o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Komendanta Miejskiego Policji w D. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.". Za podstawę żądania wskazywała art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wskazał, iż rozkaz personalny z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w D. został wydany z rażącym naruszeniem prawa, tj.: "poprzez włączenie w poczet materiału dowodowego nielegalnie uzyskanego dowodu w postaci oględzin pamięci zatrzymania rzeczy, oględzin telefonu komórkowego oraz kopię postanowienia o zatwierdzeniu zatrzymania rzeczy.". Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w D. z dnia [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżący wniósł skargę z dnia [...] listopada 2018 r. na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedmiotowa sprawa jest w toku. Skarżący pismem z dnia [...] października 2018 r. wystąpił do Komendanta Głównego Policji z pismem zatytułowanym "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (...)", w którym po raz kolejny zwrócił się o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Komendanta Miejskiego Policji w D. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz utrzymującej go w mocy decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] grudnia 2014 r., w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 Kpa., z uwagi na fakt, iż zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa. tj. "poprzez nie wykazanie oczywistości popełnienia przestępstwa". W ocenie skarżącego Komendant Miejski Policji w D. wydając decyzję o zwolnieniu go ze służby w Policji czynił ustalenia na podstawie materiałów przesłanych ze śledztwa o sygn. akt 2 [...] prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Z., w tym między innymi na podstawie protokołu przesłuchania świadka Pana K. H., Pana E. B. i protokołu oględzin telefonu komórkowego. Skarżący stwierdził, że jako strona postępowania, nie był zawiadomiony, w szczególności o terminie przesłuchania świadków, o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin telefonu komórkowego oraz o zwróceniu się organu do innego "organu" (związków zawodowych) o zajęcie stanowiska. Jego zdaniem, dowody te zostały uzyskane w sposób nielegalny - niezgodnie z procedurą administracyjną, a zatem należy przyjąć, że oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa nie istniała w chwili wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji. Ponadto - według niego - Komendant Miejski Policji w D. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie poczynił żadnych ustaleń, czy w miejscu gdzie znajdował się/poruszał się pojazd odbywa się ruch lądowy w rozumieniu art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2018 r. poz. 1600, ze zm.) - zwanej dalej Kk. Jego zdaniem, nie wykazano znamion czynu z art. 178a § 1 Kk., co skutkuje naruszeniem przepisu prawa materialnego z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Decyzja o zwolnieniu - w ocenie ww. - posiada wobec tego wadę kwalifikowaną, zobowiązującą do wycofania jej z obrotu prawnego jako rażąco naruszającą prawo. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Komendant Główny Policji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w D. z dnia [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2018 r. i zakwestionował zasadność rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji. Jego zdaniem w sprawie nie zachodzi res iudicata, bowiem poprzednie sprawy nie są to tożsame. W jego ocenie, nie odniesiono się do dokumentów, które wymieniony dołączył do wniosku o stwierdzenie nieważności. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia bądź orzeczenie co do istoty sprawy. Organ zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w mocy. Wskazał, że ponowny wniosek skarżącego oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych nie może być rozpoznany w sposób odrębny, bowiem sprawa ta zawisła już przed organem i została rozstrzygnięta. Wydano postanowienie mające charakter ostateczny. Funkcjonuje ono w obrocie prawnym i przysługuje mu domniemanie legalności (prawidłowości). W jego ocenie analiza wniosków z dnia [...] lipca 2017 r., [...] czerwca 2018 r. i [...] października 2018 r. wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że dotyczą one tej samej sprawy w rozumieniu art. 1 Kpa. Wskazał, że ustalając czy w danym przypadku zachodzi tożsamość spraw istnieje konieczność porównania sprawy rozstrzygniętej postanowieniem, mającym charakter ostateczny z treścią żądania strony zawartego w kolejnym podaniu. Zdaniem organu sprawa objęta treścią postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. utrzymanego w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., a także postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymanego w mocy postanowieniem nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. jest tożsama z treścią żądania zawartego w piśmie z dnia [...] października 2018 r. zatytułowanego: "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji". Organ stwierdził brak podstaw prawnych w odpowiednich przepisach prawa materialnego i procesowego dla żądanego przez stronę sposobu i zakresu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie prawa procesowego oraz wskazywał, że organy zignorowały Uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. II GPS 1/17 z dnia 5 czerwca 2017 r. Jego zdaniem złożony wniosek jest tożsamy z poprzednimi wnioskami. Ten wniosek jest oparty na tożsamych podstawach prawnych i faktycznych. Wskazał, że uchwała NSA o sygn. II GPS 1/17 dopuszcza weryfikację orzeczenia w trybie nadzwyczajnym po uprzednim wydaniu orzeczenia przez sąd administracyjny. W związku z powyższym wnosił uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2018 r. w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie organu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia - w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. - nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w D. z dnia [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczącego zwolnienia ww. ze służby w Policji. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia go poprzedzającego. Stosownie do art. 157 § 1 Kpa., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 § 2 Kpa. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Zgodnie zaś z art. 157 § 2 Kpa., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania w omawianym trybie wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność, przy czym niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania może mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Samo więc złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie nieważności rozstrzygnięcia nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalno-prawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Stosownie do art. 61a § 1 Kpa. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie (art. 61 a § 2 Kpa.). Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 Kpa., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt I OSK 449/18). Postępowanie w przedmiotowej sprawie nie może być wszczęte, gdyż kwestionowane decyzje, tj. decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w D. nr [...] z dnia [...] października 2014 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji - zostały już poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wyrok z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/G1 146/15) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1028/16). Także pod względem zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 Kpa. W treści prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt IV SA/Gl 146/15) stwierdzono, że: "sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że odpowiada ona wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa" sąd zbadał zarówno kwestie zaistnienia przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jak też udziału strony w danym postępowaniu. Przepisy obligują Sąd do objęcia kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zapadły, jeżeli mieszczą się w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę. Rozpoznaniem tym winny być zatem objęte wszystkie rozstrzygnięcia w tej samej sprawie, czyli dotyczące konkretyzacji danego stosunku materialnoprawnego. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższego wynika, że stwierdzenie którejkolwiek z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 Kpa. w postępowaniu dotyczącym zwolnienia skarżącego ze służby w Policji spowodowałoby wydanie przez sąd orzeczenia eliminującego z obrotu prawnego wadliwe decyzje. Powyższe niewątpliwie nie zachodzi na gruncie rozpatrywanej sprawy, co wynika wprost z treści prawomocnego wyroku z dnia 4 listopada 2015 r. (sygn. akt IV SA/Gl 146/15) stwierdzającego m.in., iż sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała (...), że odpowiada ona wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W myśl natomiast art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Prawomocny wyrok sądu ma zatem powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) w przedmiocie rozstrzygnięcia (art. 171 p.p.s.a.). Konsekwencją procesową tego jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. Ze względów wywiedzionych powyżej podkreślić należy, że ocena prawna wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt. IV SA/GI 146/15, oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1028/16, jest wiążąca dla organów Policji. Stanowiła ona bezpośrednią przyczynę do wydania postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. oraz utrzymującego w mocy to rozstrzygnięcie postanowienia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r., postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz utrzymującego w mocy to rozstrzygnięcie postanowienia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r., a także postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2018 r. Dokonanie przez stronę innej oceny (z uwzględnieniem istotnych jej zdaniem okoliczności), zbadanych przez sąd kwestii, nie może, bowiem pozbawić prawomocnego wyroku mocy wiążącej. Ponowny wniosek strony wbrew twierdzeniom skarżącego oparty był na tych samych podstawach faktycznych i prawnych. Z tego powodu nie może być rozpoznany w sposób odrębny, bowiem sprawa ta zawisła już przed organem i została rozstrzygnięta. Wydano postanowienie mające charakter ostateczny. Funkcjonuje ono w obrocie prawnym i przysługuje mu domniemanie legalności (prawidłowości). Nie ulega wątpliwości, że w omawianym przypadku, wnioskodawcą jest ten sam podmiot. Tożsamość przedmiotowa występuje, gdy tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Linia orzecznicza jednoznacznie wskazuje, iż decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko pomiędzy tymi samymi stronami. Sprowadza się to do ustalenia charakteru i zakresu praw nabytych z decyzji (braku ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków, które wymagają porównania z interesami stron kolejnego postępowania administracyjnego. Zasadne jest twierdzenie, że stan faktyczny sprawy musi być brany pod uwagę przy ocenie tożsamości sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Elementy prawnie obojętne, niewpływające w niczym na załatwienie sprawy powinny być pominięte w tej ocenie. Sprawa objęta treścią postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. utrzymanego w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., a także postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymanego w mocy postanowieniem nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. jest tożsama z treścią żądania zawartego w piśmie z dnia [...] października 2018 r. zatytułowanego: "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji". Żądanie strony dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Z powyżej wywiedzionych względów brak podstaw prawnych w odpowiednich przepisach prawa materialnego i procesowego dla żądanego przez stronę sposobu i zakresu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy wyczerpująco w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 Kpa., zbadały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonały jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.