II SA/Wa 355/17
WyrokWSA w Warszawie2017-07-06
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do merytorycznego badania opinii służbowej policjanta, która stanowiła podstawę do obniżenia dodatku służbowego?Ratio decidendi
Opinia służbowa policjanta, nawet jeśli stanowi podstawę do obniżenia dodatku służbowego, jest aktem o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej. Kontrola sądu administracyjnego w takiej sytuacji jest niedopuszczalna, a sąd może jedynie badać legalność rozkazu personalnego obniżającego dodatek, nie wnikając w merytoryczną zasadność samej opinii.Stan faktyczny
Policjant A. O. otrzymał negatywną opinię służbową, która stwierdzała niewywiązywanie się z obowiązków. Na tej podstawie Komendant Szkoły Policji obniżył mu dodatek służbowy. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o obniżeniu dodatku, zmieniając jedynie datę jego wejścia w życie. Policjant zaskarżył rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność opinii służbowej i postępowanie organów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego – oddala skargę –
W dniu 22 lipca 2016 r. kierownik Zakładu Służby Kryminalnej Szkoły Policji w [...] wydał w stosunku do [...] A. O. - starszego wykładowcy Zakładu Służby Kryminalnej Szkoły Policji w [...], opinię służbową za okres służby od dnia 9 września 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r. W przedmiotowej opinii policjant uzyskał: ocenę "3" w kryterium Jakość, ocenę "3" w kryterium Samodzielność i inicjatywa, ocenę "4" w kryterium Terminowość, ocenę "4" w kryterium Planowanie i organizacja pracy, ocenę "5" w kryterium Rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji oraz ocenę "3" w kryterium Dyspozycyjność. W dwóch kryteriach: Umiejętność współpracy oraz Kultura osobista policjant uzyskał najniższą z możliwych ocen, tj. "1".
W konsekwencji, w części E opinii służbowej Wnioski końcowe dotyczące opiniowanego wskazano, że wymieniony "Nie wywiązuje się z obowiązków służbowych - pierwsza opinia służbowa o niewywiązywaniu się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej".
Policjant został zapoznany z opinią służbową w dniu 22 lipca 2016 r., przy czym odmówił potwierdzenia tego faktu własnoręcznym podpisem (zob. notatka urzędowa kierownika Zakładu Służby Kryminalnej Szkoły Policji w [...] z dnia 22 lipca 2016 r.).
W dniu 4 sierpnia 2016 r. [...]. A.O. złożył odwołanie od wskazanej opinii służbowej do Komendanta Szkoły Policji w [...] wnosząc ojej uchylenie.
Przełożony wydający opinię, wniesione odwołanie uznał za nieuzasadnione i w dniu 5 sierpnia 2016 r. przekazał je Komendantowi Szkoły Policji w [...] wraz ze swoim stanowiskiem w tej sprawie oraz kompletem materiałów będących podstawą do wydania opinii.
Komendant Szkoły Policji w [...], jako przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., powołał komisję do zbadania zaskarżonej opinii.
Komisja w sprawozdaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. zarekomendowała uwzględnienie odwołania [...] A. O., a tym samym uchylenie zaskarżonej opinii służbowej i wydanie nowej opinii ze wskazaniem zawartych w sprawozdaniu okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę.
W dniu 27 września 2016 r., po zapoznaniu się z całością materiałów zgromadzonych w sprawie, tj.: zaskarżoną opinią służbową, stanowiskiem przełożonego właściwego do wydania opinii oraz sprawozdaniem komisji powołanej do zbadania zaskarżonej opinii, Komendant Szkoły Policji w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną opinię służbową.
Pismem z dnia 4 października 2016 r. (1. dz. [...]) [...]. A. O. został poinformowany, że opinia służbowa z dnia 22 lipca 2016 r. stwierdzająca niewywiązywanie się policjanta z obowiązków służbowych jest opinią ostateczną i jako taka została włączona do jego akt osobowych.
Wobec ostateczności opinii służbowej z dnia 22 lipca 2016 r. stwierdzającej niewywiązywanie się [...]. A.O. z obowiązków służbowych, obowiązkiem organu stało się obniżenie wymienionemu policjantowi dodatku służbowego stosownie do treści § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.).
W związku z powyższym, zawiadomieniem z dnia 4 października 2016 r. (1. dz. [...]), [...] A. O. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obniżenia przyznanego mu dodatku służbowego oraz możliwości jego udziału w każdym stadium postępowania.
Pismem z dnia 9 października 2016 r., które wpłynęło do organu w dniu 13 października 2016 r., wyżej wymieniony wniósł o przeprowadzenie szeregu dowodów w związku z prowadzonym postępowaniem.
Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Komendant Szkoły Policji w [...] odmówił ich przeprowadzenia z uwagi na fakt, iż nie pozostawały one w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym w sprawie obniżenia dodatku służbowego.
Wobec powyższego w dniu 28 października 2016 r. Komendant Szkoły Policji w [...], na podstawie art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) oraz § 9 ust. 5 w związku § 8 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, wydał rozkaz personalny nr [...] na mocy którego z dniem 1 grudnia 2016 r. obniżył [...] A. O. dodatek służbowy o 25% otrzymywanej stawki, tj. o kwotę 150 złotych miesięcznie.
W uzasadnieniu wskazał, że wobec ostateczności opinii służbowej z dnia 22 lipca 2016 r. stwierdzającej niewywiązywanie się [...] A. O. z obowiązków służbowych, obniżenie policjantowi dodatku służbowego jest obligatoryjne. Uwzględniając fakt, że jest to pierwsza taka opinia służbowa policjanta, organ podjął decyzję o obniżeniu przyznanego policjantowi dodatku służbowego o 25%, tj. o połowę dopuszczalnej wielkości obniżenia dodatku służbowego. Rozkaz personalny [...] doręczono zainteresowanemu w dniu 31 października 2016 r.
W dniu 14 listopada 2016 r. [...] A. O .złożył, z zachowaniem ustawowego terminu, odwołanie od wymienionego wyżej rozkazu personalnego stwierdzając, że podstawę obniżenia dodatku służbowego stanowi niezgodna ze stanem faktycznym i bezpodstawna opinia służbowa wydana z naruszeniem przepisów prawa administracyjnego.
Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania policjanta od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2016 r., dotyczącego obniżenia dodatku służbowego, rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2016 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty obniżenia dodatku służbowego, ustalając nową datę na dzień 1 lutego 2017 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym oraz odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 104 ust. 3 ustawy o Policji na stanowiskach innych niż kierownicze lub samodzielne policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy.
Dodatek służbowy może być podwyższany na stałe lub na czas określony w związku z powierzeniem policjantowi nowych lub dodatkowych zadań bądź obowiązków służbowych na innym stanowisku, a także za wzorową służbę (§ 9 ust. 4 rozporządzenia).
Natomiast zgodnie z § 9 ust. 5 rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, zaś przepisy § 8 ust. 5-8 (dotyczące dodatku funkcyjnego) stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6, określającego sytuacje, w których cofa się dodatek służbowy.
Zgodnie z § 8 ust. 8 pkt 2 cyt. rozporządzenia mającego odpowiednie zastosowanie do dodatku służbowego, dodatek funkcyjny obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki w przypadku niewywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych stwierdzonych w opinii służbowej.
Mając na uwadze powołane przepisy należy stwierdzić, że decyzja obniżająca dodatek służbowy jest tzw. decyzją związaną, na co wskazuje redakcja § 9 ust. 5 rozporządzenia i użyty zwrot: "dodatek służbowy podlega obniżeniu".
W tym kontekście jako szczególnie uzasadniony przypadek obniżenia dodatku służbowego należy uznać każdy z przypadków wymienionych w § 8 ust. 8 rozporządzenia, tak więc m.in. przypadek niewywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych stwierdzony w opinii służbowej (§ 8 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia). Należy bowiem przyjąć, że skoro prawodawca uzależnia obniżenie dodatku służbowego w granicach określonej wysokości w przypadkach wymienionych w § 8 ust. 8 pkt 1-3 rozporządzenia, to tym samym należy przyjąć, że każdy z tych przypadków traktuje jako okoliczność stanowiącą podstawę do obniżenia przedmiotowego dodatku.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że aktualnie w obrocie prawnym funkcjonuje wydana w stosunku do [...] A. O. ostateczna (w rozumieniu § 8 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów - Dz. U. z 2013 r., poz. 883 ze zm.) opinia służbowa z dnia [...] lipca 2016 r. Opinia ta została wydana przez właściwego przełożonego, zgodnie z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2010 r. Ponadto przedmiotowa opinia zawiera adekwatną do dokonanej oceny opiniowanego konkluzję wskazującą na niewywiązywanie się [...] A. O. z obowiązków służbowych.
W konsekwencji, w ocenie organu niezbędnym jest obniżenie [...] A.O. dodatku służbowego w granicach wyznaczonych w przepisie § 8 ust. 8 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.
W niniejszej sprawie Komendant Szkoły Policji w [...], uwzględniając fakt, iż jest to pierwsza opinia służbowa stwierdzająca niewywiązywanie się policjanta z obowiązków służbowych, ustalił obniżenie policjantowi dodatku służbowego o 25% otrzymywanej stawki, wskazując jednocześnie okoliczności, którymi się kierował obniżając skarżącemu dodatek służbowy. W przedmiotowej sprawie obniżenie dodatku służbowego nastąpiło zatem w dopuszczalnej wysokości, co pozwala na ocenę, że zaskarżony rozkaz personalny jest prawidłowy. Jednocześnie należy mieć na uwadze wychowawcze działanie zastosowanej dolegliwości, mające skutkować wyeliminowaniem w przyszłości negatywnej postawy w służbie i możliwość oddziaływania na innych funkcjonariuszy.
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tutejszego Sądu wywiódł A.O.
wnosząc o:
1) uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji,
2) uchylenie w całości poprzedzającego rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji rozkaz personalny Komendanta Szkoły Policji w [...]
3) stwierdzenie nieważności poprzedzającej rozkaz personalny Komendanta Szkoły Policji w [...] opinii służbowej z dnia [...] lipca 2016 r. wydanej niezgodnie z prawem wbrew stanowisku komisji zawartej we wnioskach pomocniczych i wniosku końcowym, powołanej do zbadania zaskarżonej przez [...] A. O. opinii służbowej,
4) przedłożenia wniosków dowodowych, sposobu ich rozpatrzenia i ujęcia w decyzji administracyjnej,
5) przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż w chwili obecnej wydany rozkaz personalny nie jest zgodny ze stanem rzeczywistym, który wynika zarówno z dowodów zebranych przez organ I instancji, jak i wniosków dowodowych podnoszonych przez A. O., przez co w takim brzmieniu po uprawomocnieniu się narusza przepisy prawa i nie może stanowić podstawy o obniżenia dodatku służbowego. Strona zwróciła tez uwagę na to, iż Komendant Szkoły Policji w [...] powinien zostać wyłączony na podstawie przepisów k.p.a. o wyłączeniu w postępowaniu o rozpatrzenia odwołania od opinii służbowej zaskarżonej przez [...] A. O. z uwagi na zachodzące relacje personalne pomiędzy Komendantem Szkoły a opiniowanym. Nadmienił, iż w tym czasie, w toczącym się w postępowaniu dyscyplinarnym L. dz. [...] wszczętym na wniosek Komendanta Szkoły Policji przeciwko [...] A. O., Komendant Szkoły sam złożył wniosek o wyłączenie jego osoby, gdyż sprawa dotyczyła go bezpośrednio. W związku z powyższym, iż w dalszym ciągu toczy się postępowanie dyscyplinarne w którym Komendant Szkoły jest stroną zachodziła uzasadniona obawa, co do naruszenia zasady bezstronności postępowania, a tym samym obiektywnego sporządzenia i wydania opinii wobec podinsp. A.O. przez Komendanta Szkoły Policji w [...].
Tak więc w ocenie skarżącego zatwierdzona i utrzymana w mocy opinia służbowa przez Komendanta Szkoły nie może stanowić podstawy o obniżeniu dodatku służbowego, a opinia służbowa powinna zostać unieważniona.
W trwającym postępowaniu twierdzono, że istnieje opinia służbowa będąca w obiegu prawnym, ale nie stwierdzając, czy odzwierciedla ona stan faktyczny i rzeczywisty. Ponadto stwierdzenie, iż opinia zawiera adekwatną do dokonanej oceny opiniowanego konkluzję wskazującą na niewywiązywanie się [...] A.O. z obowiązków służbowych jest bezpodstawne, nieprawdziwe, fałszywe, nie mające odzwierciedlenia w zebranych materiałach, co potwierdziła to w sprawozdaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. komisja w składzie: [...]. A. G., [...]. E.K., [...]. A. H. i [...] R. S. powołana decyzją nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] do zbadania zaskarżonej przez [...]. A.O. opinii służbowej. Komisja w swoim sprawozdaniu we wniosku końcowym rekomendowała Komendantowi Szkoły Policji w [...] uwzględnienie odwołania [...] A.O., a tym samym uchylenia zaskarżonej opinii służbowej i wydanie polecenia [...] D. P. Kierownikowi Zakładu Służby Kryminalnej wydania nowej opinii ze wskazaniem zawartych w sprawozdaniu okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy jej wydawaniu (załącznik nr 1, s. 14 - 15). W dalszej części uzasadnienia skargi strona podniosła szereg argumentów przemawiających w jej mniemaniu za koniecznością zmiany wniosków końcowych opinii, stanowiącej podstawę wydania skarżonego rozstrzygnięcia, jak też przytoczyła okoliczności mające świadczyć o właściwym wywiązywaniu się przez nią z obowiązków służbowych.
W podsumowaniu skarżący zarzucił organowi:
1) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 i 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiałów oraz wniosków stron, w tym opiniowanego A.O.W toku postępowania zarówno w sprawie o wydanie opinii służbowej, jak również wtoku postępowania w sprawie o obniżenie dodatku służbowego organ administracji odrzucił wszystkie wnioski dowodowe składane przez opiniowanego A. O., a w toku postępowania o obniżenie dodatku służbowego całkowicie zignorował ustalenie stanu rzeczywistego ograniczając się do stwierdzenia, że w obiegu prawnym znajduje się opinia służbowa o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
2) naruszenie art. 76 i 76a k.p.a. poprzez całkowite zignorowanie dokumentu w postaci sprawozdania z dnia [...] sierpnia 2016 r. komisji powołanej do zbadania zaskarżonej przez [...] A. O. opinii służbowej. Tu skarżący podnosi, że zgodnie z procedurą do rozpoznania zaskarżonej opinii powołano komisję, która jednoznacznie stwierdziła, że zebrany w sprawie opinii służbowej materiał jest nie wystarczający i wydanie opinii jest niedopuszczalne, stwierdzając jednocześnie, że rekomenduje Komendantowi Szkoły Policji uwzględnienie odwołania [...] A. O., a tym samym uchylenie zaskarżonej opinii służbowej i wydanie polecenia [...] D.P. Kierownikowi Zakładu Służby Kryminalnej wydania nowej opinii ze wskazaniem zawartych w sprawozdaniu okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy jej wydawaniu.
3) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolne ograniczenie postępowania w sprawie rozkazu personalnego do rozpatrzenia tylko samego stwierdzenia, że istnieje opinia służbowa, bez badania jej zasadności i rzeczywistego stanu dotyczącego sprawy, co jak wynika z postępowania w sprawie o wydanie opinii służbowej wiązało się z naruszeniem prawa i potwierdzeniem niezgodnego ze stanem rzeczywistym stanu w opinii służbowej.
4) naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. przez bezpodstawne odrzucenie wniosków dowodowych skarżącego A. O.. Zgodnie z opisanym powyżej stanem sprawy, organ winien badać stan faktyczny zaistniałej sytuacji, a nie ograniczać się do dowodu z dokumentu w postaci opinii służbowej, która jest tylko jednym ze źródeł dowodowych. W ten sposób ograniczono sprawę do bezprawnego sprawdzenia jednego dowodu bez sprawdzania innych dowodów w sprawie, dążąc do wydania niezgodnej ze stanem rzeczywistym decyzji organu.
5) konsekwencją powyższego jest naruszenie art. 107 § 3 i 4 k.p.a., gdyż organ II instancji w przedmiotowej sprawie nie wykazał, jakie fakty zostały udowodnione, dowodów na których się oparł, i ich mocy dowodowej.
6) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez dowolną interpretację przepisów i wydanie rozkazu personalnego nie rozpatrując wszystkich dowodów w sprawie, jak i stanu rzeczywistego, o czym mowa w punktach od 1 - 5 powyżej, i wydanie decyzji mimo tak wielu błędów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza on prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały przesłanki uzasadniające obniżenie funkcjonariuszowi dodatku służbowego.
Powyższa materia została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1236).
Zgodnie z § 9 ust. 5 wyżej powołanego aktu prawnego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu a przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio. W myśl zaś § 8 ust. 8 pkt 2 omawianej regulacji prawnej, dodatek obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki w przypadku niewywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych stwierdzonego w opinii służbowej.
Sposób sformułowania powołanego wyżej § 8 prowadzi do konkluzji, iż w przypadku zaistnienia którejś z wymienionych w tym przepisie okoliczności, obowiązkiem organu jest obniżenie omawianego dodatku. Prawodawca używając zwrotu "obniża się", wyłączył bowiem możliwość dokonywania przez organ oceny zasadności obniżenia dodatku służbowego, nakładając na niego wyłącznie obowiązek obniżenia dodatku.
Powyższa konkluzja pozostaje w zgodzie z ugruntowanym orzecznictwem Sądów administracyjnych, którego wyrazem jest np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 2016 r. wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 2352/15, gdzie stwierdzono, iż "decyzje w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego mają charakter związany. Nie są one natomiast podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Tym samym organy policji nie mają żadnej możliwości odstąpienia od wykonania dyspozycji przedmiotowej normy w razie stwierdzenia stanu faktycznego w niej opisanego. Uznaniu właściwych przełożonych pozostawiona została jedynie skala obniżenia dodatku służbowego".
Kolejna kwestią wymagającą zastanowienia była problematyka dopuszczalności kontroli w postępowaniu toczącym się przed Sadem administracyjnym, opinii służbowej wystawionej policjantowi. Ponieważ materia ta budziła liczne kontrowersje orzecznicze, Naczelny Sąd Administracyjny w celu ich usunięcia wydał dwie uchwały – I OPS 2/11 i 3/11, stwierdzając w nich, że na postanowienie dyrektora zakładu karnego o utrzymaniu w mocy zaskarżonej przez funkcjonariusza Służby Więziennej opinii służbowej, jak też na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o utrzymaniu w mocy zaskarżonej przez funkcjonariusza opinii służbowej, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Co prawda ww. uchwały nie odnoszą się wprost do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 883), lecz NSA zawarł w nich konkluzje typu generalnego, stwierdzając m.in., iż: "w myśl przepisu art. 5 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi. Zasadnie w postanowieniu z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 725/10, uznając niedopuszczalność skargi na postanowienie wydane w wyniku odwołania funkcjonariusza Służby Więziennej od opinii służbowej, NSA przyjął, iż wykładając przepis art. 5 pkt 2 p.p.s.a., pod pojęciem "spraw", o których tam mowa, należy rozumieć sprawy w znaczeniu materialnym, nie zaś procesowym. Trafnie Sąd w powołanym orzeczeniu zaakcentował podległość służbową charakterystyczną dla stosunków służbowych funkcjonariuszy służb militarnych w sprawach dotyczących opiniowania. Podzielając to stanowisko należy stwierdzić, iż sytuację funkcjonariuszy regulują zarówno indywidualne akty o charakterze zewnętrznym, odpowiadające cechom decyzji, a więc w sposób jednostronny i władczy, określające status funkcjonariusza, jego obowiązki lub uprawnienia i wywołujące skutki "na zewnątrz", o czym była mowa wyżej, jak również akty o charakterze wewnętrznym. Te ostatnie nie tylko nie mają adresata usytuowanego na zewnątrz struktury organu, lecz także nie wywołują skutków w sferze stosunku służbowego funkcjonariusza. Sporządzenie opinii, będącej wyrazem oceny przełożonego co do postawy, sposobu pełnienia służby, przydatności na zajmowanym stanowisku oraz perspektyw awansu, nie wykracza poza sferę wewnętrzną działania Służby Więziennej. Również kontrola prawidłowości sporządzonej opinii, czy to spowodowana odwołaniem, czy też podjęta z urzędu nie wykracza poza sferę zależności zachodzącej pomiędzy przełożonymi a podwładnymi w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Argument o istnieniu zależności wzmacnia uprawnienie do działania wyższego przełożonego w ramach nadzoru, czyli z urzędu.
Cechą charakterystyczną aktów administracyjnych wewnętrznych jest to, iż są one kierowane do podmiotów znajdujących się wewnątrz struktury organów pozostających w stosunkach zależności służbowej i osobowej z organem administracji publicznej wydającym taki akt. Klasycznym aktem administracyjnym wyłączonym na podstawie art. 5 pkt 1 i 2 p.p.s.a. jest polecenie służbowe, przybierające najczęściej formę aktu o charakterze indywidualnym (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 99). Dodać należy, iż autorzy powyższego Komentarza nawiązują do identycznego wyłączenia, o którym mowa w art. 3 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a., który, wyłącza w odniesieniu do tych kategorii spraw stosowanie przepisów k.p.a."
Odnosząc odpowiednio wyżej przywołane tezy uchwał NSA i ich uzasadnień do realiów faktycznych niniejszej sprawy uznać należało, że także na rozstrzygnięcie przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 883), nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W związku z powyższym tutejszy Sąd nie był umocowany do tego, aby w niniejszej sprawie dokonywać badania trafności opinii wystawionej funkcjonariuszowi, a która to opinia stała się podstawą wydania skarżonego rozkazu personalnego.
Stwierdzając więc jedynie, iż policjant skorzystał z przysługującego mu w administracyjnym toku odwołania od wydanej opinii służbowej, oraz że w jego wyniku nie zmieniono konkluzji mówiącej o niewywiązywaniu się przez funkcjonariusza z obowiązków służbowych, skarżone rozstrzygnięcie jawiło się jako prawidłowe. Skala obniżenia dodatku nie wykraczała zaś poza określone w § 8 ust. 8 rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1236) ramy.
Stąd zarzuty sformułowane w badanej skardze nie zasługiwały na uwzględnienie, jako pozostające w oderwaniu od materii prawnej niniejszej sprawy (m.in. zarzuty skierowane wobec opinii, czy dotyczące nieuwzględnienia przez organ informacji o nagrodach i wyróżnieniach), lub jako niezasadne.
Na marginesie dodać należało również, iż nie zachodziły przesłanki do wyłączenia Komendanta Szkoły Policji w [...] od udziału w niniejszym postępowaniu. Skarżący był w tym postępowaniu jedyną stroną, a z akt sprawy nie wynika, aby ww. osoba pozostawała ze skarżącym w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy mógłby mieć wpływ na jej prawa lub obowiązki. Sam zaś udział Komendanta w postępowaniu dotyczącym opiniowania funkcjonariusza nie sprawia, aby spełniły się przesłanki określone w art. 24 K.p.a.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło