II SA/Wa 3605/21
WyrokWSA w Warszawie2022-05-23
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana siedziby przedszkola samorządowego stanowi jego przekształcenie, wymagające zawiadomienia rodziców co najmniej na 6 miesięcy przed terminem, zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że zmiana siedziby przedszkola jest jego przekształceniem, co obliguje organ prowadzący do zastosowania art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, w tym do zawiadomienia rodziców co najmniej na 6 miesięcy przed terminem. Sąd uznał, że mimo różnych prób powiadomienia, nie wszyscy rodzice zostali skutecznie poinformowani w wymaganym terminie, co stanowiło naruszenie prawa.Stan faktyczny
Gmina podjęła uchwałę o zamiarze przekształcenia przedszkola poprzez zmianę jego siedziby z powodów ekonomicznych. Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował ten zamiar, wskazując na pogorszenie warunków dowożenia dzieci i ograniczenie dostępności. Minister Edukacji i Nauki utrzymał w mocy postanowienie Kuratora, uznając, że zmiana siedziby jest przekształceniem i gmina nie dopełniła obowiązku zawiadomienia rodziców co najmniej na 6 miesięcy przed terminem. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego i nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2022 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie opinii o zamiarze przekształcenia przedszkola oddala skargę
Minister Edukacji i Nauki (zwany dalej MEN/Organem) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] (zwanym dalej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r.) po rozpatrzeniu zażalenia Gminy [...] (zwanej dalej Skarżąca) na postanowienie z dnia [...] marca 2021 r.
nr [...] (zwane dalej postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r.) [...] Kuratora Oświaty (zwanego dalej [...] KO) negatywnie opiniujące zamiar przekształcenia z dniem [...] sierpnia 2021 r. Przedszkola Nr [...], poprzez zmianę siedziby przedszkola, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W dniu [...] lutego 2021 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę
nr [...], w której wyrażono zamiar przekształcenia Przedszkola Nr [...]
w [...] poprzez zmianę siedziby przedszkola. Wykonując powyższą uchwałę Burmistrz [...] pismem z dnia [...] lutego 2021 r. powiadomił [...] Kuratora Oświaty o zamiarze przekształcenia ww. przedszkola oraz wystąpił z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że z dniem 1 września 2021 r. planuje się utworzenie Zespołu Szkolno-Przedszkolnego przy ul.[...], w skład którego wchodzić będą Szkoła Podstawowa Nr [...] oraz Przedszkole Nr [...], znajdujące się obecnie przy
ul. [...] w [...], w budynku udostępnionym na podstawie umowy przez Parafię Św. [...] w [...]. Zdaniem Burmistrza, zmiana siedziby przedszkola zaplanowana została z uwagi na wysoką kwotę czynszu i konieczność dysponowania środkami publicznymi w sposób rzetelny, oszczędny i celowy.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. [...] KO negatywnie zaopiniował zamiar przekształcenia Przedszkola Nr [...] w [...] poprzez zmianę jego siedziby. Uznał, że za wydaniem negatywnej opinii przemawia pogorszenie warunków dowożenia dzieci oraz ograniczenie dostępności wychowania przedszkolnego dla części mieszkańców gminy. Ponadto, zdaniem Kuratora, dzieci
w Przedszkolu Nr [...] mają zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki nauki wychowania i opieki a planowane zmiany adaptacyjne, które należy wykonać
w Szkole Podstawowej Nr [...], niezbędne przy ewentualnej zmianie siedziby, nie posiadają na dzień przeprowadzanych oględzin bazy lokalowo-dydaktycznej opinii
o spełnianiu wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz warunków higieniczno- sanitarnych. W ocenie Kuratora, czynnik ekonomiczny, na który powołuje się strona nie może być priorytetowym czynnikiem decydującym o zmianie siedziby Przedszkola Nr [...] w [...].
Burmistrz [...], wniósł zażalenie do MEN. W zażaleniu wniesiono
o uchylenie ww. postanowienia [...] KO i wydanie pozytywnej opinii
w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Burmistrza, w zaskarżonym postanowieniu Kurator zawarł jedynie argumentację celowościową i słusznościową, której źródłem są opinie społeczności lokalnej, nie zawierającą natomiast uzasadnienia prawnego oraz wskazania, jakie konkretne przepisy prawa stoją na przeszkodzie, aby można było przekształcić przedszkole poprzez zmianę jego siedziby. W opinii Burmistrza,
w przypadku przekształcenia przedszkola, organ prowadzący nie jest zobowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji przedszkola, zawiadomić
o zamiarze likwidacji rodziców uczniów, do czego zobowiązuje art. 89 ust. 1
w związku z art. 89 ust. 9 ustawy - Prawo oświatowe. Zdaniem Burmistrza
w przedmiotowej sprawie nie dochodzi do likwidacji przedszkola, a zatem cel ww. przepisu nie będzie istniał w analizowanym przypadku. W zaistniałym stanie faktycznym, zdaniem gminy, zastosowanie znajduje art. 90 a ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym "W przypadku gdy dalsze prowadzenie zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w dotychczasowej siedzibie szkoły nie jest możliwe, zmiana siedziby szkoły lub utworzenie nowej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych przez szkołę może nastąpić
w każdym czasie". W ocenie Burmistrza taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż dalsze prowadzenie zajęć w obecnej siedzibie nie jest możliwe,
z powodu podwyższenia czynszu przez wynajmującego oraz braku gwarancji utrzymania jego wysokości, co skutkuje koniecznością rozwiązania umowy przez najemcę i w efekcie brakiem tytułu prawnego gminy do lokalu przedszkola.
MEN postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie [...] KO z dnia [...] marca 2021 r. Stwierdził, że art. 90a ustawy - Prawo oświatowe, na który powołuje się Gmina [...]
w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Zgodnie z art. 90a ust. 2 ww. ustawy - zmiana siedziby szkoły lub utworzenie innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych przez szkołę następuje z końcem roku szkolnego. W przypadku gdy dalsze prowadzenie zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w dotychczasowej siedzibie szkoły nie jest możliwe zmiana siedziby szkoły lub utworzenie innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych przez szkołę może nastąpić
w każdym czasie. Należy zauważyć, że lektura przepisu art. 90a ww. ustawy
w całości, jasno pokazuje, że przepis ten odnosi się wyłącznie do szkół (przedszkoli) publicznych prowadzonych przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne. Nie odnosi się do jednostek systemu oświaty,
w tym przedszkoli, prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.
W związku z powyższym MEN stwierdza, że powołanie się przez Burmistrza [...] na art. 90a ww. ustawy - Prawo oświatowe nie znajduje uzasadnienia, gdyż przepis ten nie dotyczy przedszkoli samorządowych. Zgodnie z obowiązującym prawem, w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 89 ust. 1 w związku z art. 89 ust. 9 ustawy - Prawo oświatowe. Pomimo, że ustawodawca nie zdefiniował
w ustawie pojęcia "siedziby" należy uznać, że pojęcie to ma jednak dość dokładnie ustalone znaczenie w języku prawniczym.
Powołując się na orzeczenie NSA stwierdził, że zmiana dowolnego
z elementów aktu założycielskiego szkoły jest przekształceniem tej szkoły, o którym mowa w art. 59 ust. 6 u.s.o. (obecnie art. 89 ust. 9 ustawy - Prawo oświatowe) "przekształcenie" to bowiem literalnie "zmiana czegoś", a w tym przypadku dochodzi właśnie do zmiany elementów konstytutywnych dla bytu prawnego szkoły, tj. wspomnianego aktu założycielskiego". Jego zdaniem, przeniesienie siedziby przedszkola jest jego przekształceniem i w związku z tym organ prowadzący przedszkole jest obowiązany do odpowiedniego stosowania art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, a zatem m.in. co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców dzieci uczęszczających do tego przedszkola.
Wskazał, że pismem z dnia [...] lipca 2021 r. wezwał [...] KO do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego m.in. ww. kwestię zawiadomienia rodziców uczniów Przedszkola Nr [...] w [...]. Z informacji uzyskanych od Kuratora wynika, że Burmistrz [...] podejmował próby powiadamiania rodziców w różnej formie m.in. listownie, telefonicznie, e-mailowo, osobiście, jednakże nie były one skuteczne w stosunku do wszystkich rodziców. Analiza materiału dowodowego "śledzenie przesyłek" wskazuje, że co najmniej 13 rodziców nie miało realnej możliwości zapoznania się z zamiarem zmiany siedziby przedszkola w ustawowym terminie, ponieważ przesyłki były gotowe do odbioru
we właściwej placówce pocztowej dopiero w dniu 1 marca 2021 r. W związku z powyższym, Minister stwierdził niewywiązanie się przez Gminę [...]
z ustawowego obowiązku zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców dzieci uczęszczających do Przedszkola Nr [...] co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia tego przedszkola, co stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
Odnosząc się do argumentów ekonomicznych stwierdził, że zgodnie z art. 8 ust. 15 i 16 ustawy - Prawo oświatowe, zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli należy do zadań własnych gminy, więc argumenty natury ekonomicznej nie mogą stanowić zasadniczej przesłanki powzięcia zamiaru zmiany siedziby czy też likwidacji przedszkola. Optymalizacja wydatków na oświatę i racjonalizacja sieci przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...], nie powinna sprowadzać się do przyjęcia rozwiązania organizacyjnego stanowiącego pogorszenie warunków nauki dla części dzieci czy uczniów w gminie. Minister podkreśla, że głównym argumentem organizowania i utrzymania sieci przedszkoli i szkół na danym terenie jednostki samorządu terytorialnego powinna być przede wszystkim korzyść dla społeczności mieszkańców wyrażająca się m.in. poprzez poprawę warunków nauki dzieci tych mieszkańców.
MEN przeanalizował warunki lokalowe w jakich miałoby funkcjonować przedszkole, warunki lokalowe dotychczasowej siedziby przedszkola, a także ocenił czy po zmianie siedziby warunki nauki dzieci Przedszkola Nr [...] nie ulegną pogorszeniu. Stwierdził, że z przedstawionych podczas kontroli protokołów wynika, że budynek przedszkola jest w dobrym stanie technicznym (Protokół okresowej - rocznej kontroli stanu technicznej sprawności obiektu budowlanego z [...] września 2020 r.) Jednakże:
- zaistniała konieczność wyłączenia z użytkowania ze względu na zły stan techniczny, znajdującej się na terenie przedszkola, werandy - Protokół 5-letni przeglądu technicznego budynku - maj 2016 r., Zakładu Projektowania, Nadzoru Budowlanego i Mykologicznego,
- pożądanym jest remont chodnika wokół przedszkola - Protokół kontroli obiektu przedszkola pod kątem zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków korzystania z tych obiektów, z dnia 1 września 2020 r.,
- przedszkole nie realizuje "leżakowania", ze względu na nie zgłaszanie takiej potrzeby przez rodziców - Protokół kontroli [...] z [...] maja 2020 r. z Powiatowej Stacji SANEPID w [...] .
Przeprowadzono oględziny budynku Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] w związku z planowanym przeniesieniem Przedszkola Nr [...] oraz zamiarem likwidacji oddziałów przedszkolnych.
Minister stwierdził, że baza Szkoły Podstawowej Nr [...] przy ul. [...] w [...] nie została należycie przygotowana na zmianę siedziby Przedszkola Nr [...]. Jego zdaniem, na podstawie oględzin bazy lokalowo-dydaktycznej Przedszkola Nr [...] stwierdzono, że Przedszkole nr [...] nie funkcjonuje, a z analizy przeprowadzonej przez Kuratora wynika, że prawie wszystkie umowy dotyczące wynajmu kuchni wraz z wyposażeniem, na świadczenie usług inspektora danych osobowych, usług w zakresie BHP i usług ochrony przeciwpożarowej, na wywóz odpadów komunalnych, na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, monitoring z interwencją, świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej zostały rozwiązane z dniem [...] czerwca 2021 r. Z dniem [...] lipca 2021 r. zrezygnowano również z usługi N. na korzystanie z modułu A. w ramach systemu S. oraz V., a [...] lipca 2021 r. rozwiązano umowę na korzystanie z usług telefonicznych.
MEN stwierdził, że w przypadku przekształcenia Przedszkola Nr [...] w [...], poprzez zmianę jego siedziby, pogorszeniu ulegną również warunki dowożenia dzieci uczęszczających do tego przedszkola.
Z informacji zawartych w protokole oględzin wynika, że na dzień jego sporządzenia, ze względu na złożenie przez rodziców uczniów deklaracji kontynuacji wychowania przedszkolnego w Przedszkolu nr [...] oraz potwierdzenie woli uczęszczania dzieci do innych przedszkoli, nie został sporządzony arkusz organizacji pracy przedszkola. Z informacji przekazanych przez [...] KO wynika natomiast, że arkusz organizacji pracy Przedszkola Nr [...] na rok szkolny 2021/2022 wpłynął do zaopiniowania do kuratora w dniu [...] lipca 2021 r. Uwzględniono w nim 6 dzieci przyjętych do ww. przedszkola. Zaplanowano 5 wakatów, w tym na stanowisku dyrektora, 4 nauczycieli, w tym nauczyciela języka angielskiego i religii oraz pracownika niepedagogicznego. Arkusz organizacji przedszkola został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Pedagogiczną Przedszkola Nr [...] w [...] w dniu [...] czerwca 2021 r. Kurator poinformował, że w trakcie przeprowadzania oględzin Przedszkola Nr [...], nie uzyskał informacji, że arkusz organizacji pracy przedszkola na rok szkolny 2021/2022 został opracowany i przedstawiony [...] lipca 2021 r. w Urzędzie Miejskim w [...].
MEN uznaje, że zmiana siedziby Przedszkola Nr [...] w [...] oznacza pogorszenie warunków nauki, wychowania i opieki dla dzieci uczęszczających do tego przedszkola. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Minister stwierdza, że budynek Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] w dniu dodatkowej kontroli nie był gotowy na przeniesienie siedziby Przedszkola Nr [...]. Ponadto, przeprowadzone przez [...] KO postępowanie uzupełniające wykazało, że nie wszyscy rodzice dzieci uczęszczających do ww. przedszkola, zostali skutecznie powiadomieni, w ustawowym terminie, o planowanej zmianie siedziby, co stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U.
z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm. zwanej dalej ustawą Prawo oświatowe) - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że powiadomienie rodziców mogło nastąpić wyłącznie rejestrowaną przesyłką pocztową, podczas gdy
z przedmiotowego przepisu nie wynika taki obowiązek, a z ugruntowanych poglądów doktryny, wynika, iż zawiadomienie mogło zostać dokonane w dowolny sposób,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy tj.:
a) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zwanej dalej Kpa. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oparcie swojego stanowiska jedynie na błędnych ustaleniach organu I instancji,
b) art. 10 oraz art. 81 Kpa. poprzez nieumożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się do co zebranych w sprawie materiałów oraz zajęcia stanowiska w sprawie przeprowadzonych dowodów i uznanie okoliczności rzekomego niepowiadomienia rodziców w ustawowym terminie wynikającym z art. 89 ust.1 ustawy - Prawo oświatowe o likwidacji przedszkola za udowodnioną.
Zdaniem Skarżącej niezasadny jest zarzut Organu dotyczący naruszenia przez Burmistrza [...] art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Zgodnie
z art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe organ prowadzący jest obowiązany,
co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić rodziców uczniów
o zamiarze likwidacji. W ocenie Skarżącej, Organ podobnie jak i [...] KO przyjął, że zawiadomienie takie możliwe jest tylko w trybie przewidzianym dla doręczeń przez Kpa., tj. poprzez awizowanie przesyłek pocztowych, bez odniesienia się do innych form dokonywania powiadomień, które wynikają ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do nieprawidłowego zastosowania przez Organ art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Jego zdaniem zawiadomienie mogło zostać dokonane w dowolny sposób i nie musi nastąpić na piśmie.
Skarżąca wyjaśniła, iż było kilka prób powiadomienia rodziców o zamiarze przekształcenia przedszkola poprzez zmianę siedziby. W dniu [...] lutego 2021 r. zostały wysłane pisma pocztą, które były doręczane w dniu następnym, tj. [...] lutego 2021 r. Przesyłki, które nie zostały odebrane były gotowe do odbioru we właściwej placówce pocztowej w w/w terminie. Oprócz tego zostały również nadane w dniu [...] lutego 2021 r. przesyłki kurierskie z próbą dostarczenia w sobotę, tj. [...] lutego 2021 r. Materiał dowodowy "śledzenie przesyłek", na który powołuje się kurator dotyczy nadanych przesyłek kurierskich, które zostały wysłane z daleko posuniętej ostrożności, aby mieć pewność, że wszyscy rodzice będą w terminie ustawowym powiadomieni o pojętej uchwale. W dniu [...] lutego 2021 r. pracownik Urzędu Miejskiego w [...], udał się w godzinach porannych do przedszkola
i w obecności Dyrektora dostarczał informację rodzicom odprowadzającym
do przedszkola dzieci. W godzinach popołudniowych pracownicy Urzędu Miejskiego oraz Straży Miejskiej udali się osobiście pod wskazane adresy z próbą dostarczenia pism. Dyrektor Przedszkola Nr [...] została poproszona o przekazanie informacji mailowej lub telefonicznej z prośbą o zapoznanie się z treścią uchwały, która została umieszczona na stronie [...] oraz na grupie Przedszkola Nr [...] na [...]. Oprócz tego na drzwiach wejściowych oraz bramce do przedszkola została wywieszona treść uchwały, aby rodzice odprowadzający mogli zapoznać się z nią zapoznać. Mieszkańcy [...], między innymi rodzice dzieci, sprawę przeniesienia przytaczali na [...] już od połowy lutego. Należy podkreślić, że w opinii Burmistrza [...], wszyscy rodzice dzieci uczęszczających do przekształcanego przedszkola jeszcze w lutym 2021 roku, albo otrzymali informację o zamiarze przekształcenia, albo mogli się z nią zapoznać, a jeśli tego nie zrobili, to była to ich świadoma decyzja. Należy ponownie podkreślić, że ustawa Prawo oświatowe nie określa formy takiego powiadomienia, a wyżej opisane czynności wskazują, iż Burmistrz podjął wszelkie możliwe kroki zmierzającego do tego aby rodzice zostali zawiadomieni zgodnie z dyspozycją art. 89 ust. 1 Prawo oświatowe. Na podstawie uchwały intencyjnej (wyjaśnienie charakteru, zob. tezy 3 i 7) dokonuje się zawiadomienia o zamiarze likwidacji. Jest ono dokonane skutecznie jedynie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w tym przepisie.
Wskazała, że cała dokumentacja dotycząca powiadomień rodziców została przekazana do [...] KO, a nadto w załączeniu dodatkowo przedłożyła dokumentację w zakresie powiadomienia rodziców dzieci uczęszczających
do Przedszkola Nr [...] w [...] (dowody doręczeń, listy obecności, notatki służbowe, wysłane maila). Minister Edukacji i Nauki zarzut naruszenia prawa sformułował jedynie na podstawie ustaleń Kuratora i nie przeprowadzając żadnej analizy w tej sprawie i błędnie oceniając okoliczności. Zdaniem Skarżącej działanie takie stanowiło rażące naruszenie art. 80 Kpa., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Skarżąca podniosła, że dokonała zawiadomienia na kilka innych możliwych sposobów i każdy rodzic - gdyby tylko chciał mógł zapoznać się z treścią uchwały Rady Miejskiej w [...].
Ponadto wskazała na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie przepisów art. 81 oraz art. 10 Kpa. Zgodnie z art. 81 Kpa., "okoliczność może być uznano za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa
w art. 10 § 2." Jej zdaniem okoliczności wskazane w przepisie art. 10 § 2 Kpa. nie zaszły. Wobec tego uznała, że niniejszym stanie faktycznym Organ nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału to jeszcze uznał okoliczność za udowodnioną jedynie na podstawie dokumentacji zgromadzonej przez Kuratora bez umożliwienia stronie wyrażenia swojego stanowiska na ten temat.
Wskazała, że kontrola, o której pisze Minister odbyła się w dniu [...] lipca 2021 r. Było to w momencie kiedy do rozpoczęcia roku szkolnego pozostało jeszcze ponad półtora miesiąca. Zupełnie bezpodstawnym było więc stwierdzenie, iż przedszkole nie powinno zostać przeniesione z uwagi na niedokończone prace remontowe, podczas gdy do rozpoczęcia roku zostało jeszcze w tamtym momencie bardzo dużo czasu. Skarżąca wskazała, że na dzień dzisiejszy, po dostosowaniu budynku Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...], dzieci mają o wiele lepsze warunki nauki i opieki, niż w obecnej siedzibie Przedszkola Nr [...] w [...], które mieści się w starym, drewnianym budynku objętym ochroną konserwatora, co wiąże się z utrudnionym przeprowadzaniem wszelkich prac remontowych, które wymagają również zgody właściciela budynku. Przedszkole Nr [...] w [...] miałoby zostać przeniesione do budynku Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...], w której do [...] sierpnia
2017 r. było gimnazjum, przy czym należy podkreślić, że odległość miedzy Przedszkolem Nr [...] a Szkoła Podstawową nr [...] wynosi jedynie około 1,5 km.
Podniosła, że za jej stanowiskiem przemawiają względy ekonomiczne szczegółowo opisane w skardze.
Jej zdaniem przytoczone powyżej naruszenia przepisów prawa materialnego
i postępowania, których dopuścił się Organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, wyraźnie wskazują, że postanowienie to zostało wydane nie tylko
z naruszeniem prawa, ale co więcej - naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z powyższym postanowienie powinno zostać uchylone.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła:
1. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Edukacji i Nauki
z dnia [...] sierpnia 2021 r.,
2. o zobowiązanie do wydania przez MEN postanowienia o uchyleniu postanowienia [...] KO z dnia [...] marca 2021 r. negatywnie opiniującego zamiar przekształcenia z dniem [...] sierpnia 2021 r. Przedszkola Nr [...] z siedzibą w [...] , poprzez zmianę siedziby przedszkola na
ul. [...] w [...], i wydania orzeczenia co do istoty sprawy, pozytywnie opiniującego zamiar przekształcenia, względnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
w przypadku uznania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,
3. na podstawie art. 200 p.p.s.a. - o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Organu z dnia [...] sierpnia 2021 r.
w sprawie utrzymania w mocy postanowienia [...] KO z dnia [...] marca 2021 r. negatywnie opiniującego zamiar przekształcenia Przedszkola Nr [...] , poprzez zmianę siedziby przedszkola.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Organu twierdzącego, że zmiana siedziby przedszkola jest jego przekształceniem i w związku z tym organ prowadzący przedszkole jest obowiązany do odpowiedniego stosowania art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęcia "siedziby" niemniej jednak pojęcie jest dokładnie ustalone zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie. Siedzibą szkoły jest dokładnie wskazany adres, pod którym się ona mieści, a nie jedynie oznaczenie miejscowości. Szkoła może mieć tylko jeden adres siedziby i to znajdujący się na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego. Na potwierdzenie tezy, że zmiana siedziby szkoły stanowi jej przekształcenie Organ zasadnie przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2014 r. (sygn. akt.: I OSK 3045/13), które wprost stanowi, że elementami tworzącymi zręby prawnoustrojowe szkoły są te wskazane w akcie założycielskim: typ i rodzaj szkoły, jej nazwa i siedziba, a w pewnej kategorii szkół także obwód. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zmiana dowolnego z elementów aktu założycielskiego szkoły jest przekształceniem tej szkoły, o którym mowa w art. 59 ust. 6 u.s.o. (obecnie art. 89 ust. 9 ustawy - Prawo oświatowe) "przekształcenie" to bowiem literalnie "zmiana czegoś", a w tym przypadku dochodzi właśnie do zmiany elementów konstytutywnych dla bytu prawnego szkoły, tj. wspomnianego aktu założycielskiego". Podsumowując powyższe, przeniesienie siedziby przedszkola jest jego przekształceniem i w związku z tym organ prowadzący przedszkole jest obowiązany do odpowiedniego stosowania art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, a zatem m.in. co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców dzieci uczęszczających do tego przedszkola.
Skarżąca wykazuje, że zawiadomienia rodziców dzieci uczęszczających do Przedszkola Nr [...] o zamiarze przekształcenia, zostały dokonane w różny sposób opisany szczegółowo w skardze. Zawiadomienia te zostały dokonane co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia tego przedszkola, i w związku z tym spełniona jest przesłanka opisana art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Nadto wskazuje, że Organ naruszył przepis art. 10 oraz art. 81 Kpa. dotyczący uniemożliwienia Skarżącej wypowiedzenia się co do materiału dowodowego i zajęcia stanowiska co miało wpływ na orzeczenie.
Organ twierdzi, że przeprowadzone dodatkowego postępowanie dowodowe wykazało niewywiązanie się przez Gminę [...] z ustawowego obowiązku zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców dzieci uczęszczających do Przedszkola Nr [...] co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia tego przedszkola, co stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
[...] KO pismem z dnia [...] lipca 2021 r., przekazał materiał dowodowy oraz wnioski z przeprowadzonego uzupełniającego postępowania administracyjnego. Uznał, że powiadomienie rodziców w innej formie niż listowa jest oczywiście dopuszczalne. Wskazał, że przepis art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe nie wskazuje w jakim trybie ma to powiadomienie zostać przeprowadzone. W jego ocenie, którą Sąd podziela, zasadne jest twierdzenie, że z analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że co najmniej 13 rodziców dzieci przekształcanego przedszkola nie miało realnej możliwości zapoznania się z zamiarem zmiany siedziby tego przedszkola w ustawowym terminie. W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ prowadzący placówkę dokonujący powiadomienia musi uzyskać od powiadamianych rodziców potwierdzenie (np. w formie listy podpisów z przeprowadzonego zebrania czy powiadomienia ustnego). Wywieszenie treści uchwały nawet w widocznym miejscu przy wejściu do przedszkola nie oznacza, że wszyscy rodzice zapoznali się lub mogli zapoznać się z jej treścią. W przypadku zaś powiadomienia listownego, zawiadomienie jest skuteczne jeżeli rodzic zapoznał się lub mógł się zapoznać z treścią zawiadomienia. Jeżeli odmówił jego odebrania, to znaczy, że mógł się zapoznać, ale tego nie uczynił. Jak wynika z załączonych kopii pocztowych potwierdzeń odbioru (tzw. zwrotek) nadanie listu odbyło się takiego dnia, że w niektórych przypadkach 14 dni od pierwszego dnia możliwości odbioru pisma mijało dopiero [...] marca 2021 r. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, Organ prawidłowo przyjął wnioski [...] KO z przeprowadzonego dodatkowego badania. Ponadto pisemne adnotacje pracownika Urzędu Miejskiego w [...] wskazują na niedoręczenie zawiadomienia o zamiarze przekształcenia przedszkola ze względu na nieobecność adresatów w chwili doręczenia. Jeden z rodziców – K. B. [k.[...] i k.[...]] przebywał w zakładzie karnym. Gmina [...] kierowała do niego przesyłkę na niewłaściwy adres. Z pewnością nie miał on możliwości zapoznać się z jej treścią, być na posiedzeniu Komisji czy przeczytać uchwały znajdującej się na wejściu do przedszkola. Z tabeli z imionami i nazwiskami rodziców [k.[...]], sporządzonej przez Gminę [...] wynika, że część rodziców przed [...] marca 2021 r. nie została powiadomiona o zamiarze zmiany siedziby przedszkola. Zgodnie z poglądami NSA zawartymi w wyroku z dnia 22 lutego 2012 r., I OSK 2376/11: "Określony w art. 59 ust. 1 u.s.o. termin ma charakter materialnoprawny, co oznacza, iż nie może zostać przywrócony, a jego niedochowanie przesądza
o bezskuteczności zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły."
Zdaniem Sądu, Organ odniósł się do innych aspektów zaproponowanego przez Gminę [...] przekształcenia przedszkola poprzez zmianę jego siedziby, co zostało wyjaśnione w tym postanowieniu. Zatem nie naruszył art. 80 Kpa. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 10 oraz art. 81 Kpa. dotyczący uniemożliwienia Skarżącej wypowiedzenia się co do materiału dowodowego i zajęcia stanowiska nie zasługuje na uwzględnienie. MEN wzywając [...] KO do przeprowadzenia dodatkowego badania przekazał ww. wezwanie do wiadomości Gminy [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Gmina [...] wypowiedziała się także co do poruszonej kwestii skutecznego powiadomienia rodziców dzieci przekształcanego przedszkola załączając materiał dowodowy, z którym Minister się zapoznał.
Nadto należy uznać, że MEN analizował i stwierdził oraz wykazał, że zmiana siedziby Przedszkola Nr [...] w [...] oznacza pogorszenie warunków nauki, wychowania i opieki dla dzieci uczęszczających do tego przedszkola. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Organ zasadnie stwierdził, że budynek Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] w dniu dodatkowej kontroli nie był gotowy na przeniesienie siedziby Przedszkola Nr [...]. Ponadto, przeprowadzone przez [...] KO postępowanie uzupełniające wykazało, że nie wszyscy rodzice dzieci uczęszczających do ww. przedszkola, zostali skutecznie powiadomieni, w ustawowym terminie, o planowanej zmianie siedziby, co stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło