II SA/Wa 363/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentów postanawia: 1) zwolnić K. P. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla K. P. adwokata. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 363/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym podnosząc, iż K. P. w uzasadnieniu swego wniosku podał, iż mieszka w B., utrzymuje się z pomocy dla bezrobotnych w wysokości 674 euro. Wnioskodawca jednak nie uzupełnił wniosku na wezwanie referendarza sądowego, w związku z czym Sąd nie mógł ocenić jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 232/12 oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2012 r. W dniu 29 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. P. w niniejszej sprawie. Skarżący w dniu 27 czerwca 2012 r. drogą elektroniczną ponownie złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na nowe okoliczności. Skarżący wniósł o ustanowienie adw. J. D. jego pełnomocnikiem z urzędu. Referendarz sądowy w piśmie z dnia 4 lipca 2012 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie oraz do nadesłania dodatkowych informacji, tj. złożenia oświadczenia w sprawie wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne. Z informacji zawartych we wniosku, w piśmie z dnia 27 czerwca 2012 r., w piśmie z dnia 22 lipca 2012 r. oraz kserokopii dokumentów źródłowych wynika, że skarżący mieszka w B. Uzyskuje pomoc dla bezrobotnych w wysokości 374 euro. Przedstawił skierowanie z dnia 8 maja 2012 r. do schroniska dla bezdomnych. W schronisku tym musi pokryć koszty energii elektrycznej w wysokości 29,05 euro miesięcznie. Według oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 22 lipca 2012 r. skarżący z otrzymywanej pomocy dla bezrobotnych w kwocie 374 euro wszystkie pieniądze wydaje na utrzymanie konieczne w stopniu, jego zdaniem, niewystarczających. Jest zmuszony korzystać z tanich artykułów spożywczych dla najuboższych oraz darmowych posiłków. Skarżący podał, iż [...] w jednym z tegorocznych orzeczeń stwierdził, że kwota 374 euro miesięcznie jest niewystarczająca do prowadzenia godnego życia. Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma służyć osobom, którym brak środków utrudnia lub uniemożliwia dostęp do sądu. Oceniając przedłożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, że skarżący spełnia przesłanki z ww. art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący przebywa w B., w schronisku dla osób bezdomnych. Za energię elektryczną płaci 29,05 euro. Otrzymuje pomoc dla bezrobotnych w wysokości 374 euro miesięcznie, która według jego oświadczenia nie wystarcza mu na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych, zmuszony jest do korzystania z darowych posiłków oraz tanich artykułów dla najuboższych. W tej sytuacji należało uznać, że poniesienie kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z własnych środków przekracza możliwości finansowe skarżącego. Również ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę K. P. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu O wyznaczenie adwokata Sąd zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W tym celu przekaże temu organowi samorządu zawodowego, wraz z odpisem postanowienia o udzieleniu prawa pomocy, wniosek strony zgłoszony w trybie art. 244 § 3 ustawy P.p.s.a., zawierający dane konkretnego adwokata, z którego zastępstwa strona pragnie skorzystać. Ostateczna decyzja co do wyznaczenia pełnomocnika pożądanego przez stronę należy bowiem do władz korporacyjnych.