II SA/Wa 37/24

WyrokWSA w Warszawie2024-07-03

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Danuta Kania, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego, jeśli wnioskodawca powołuje się na te same okoliczności faktyczne i prawne, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia w poprzedniej, ostatecznej decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie dotyczy sprawy, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. W takiej sytuacji zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, a ponowne rozpatrzenie sprawy skutkowałoby naruszeniem zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego, powołując się na krzywdę ze strony wymiaru sprawiedliwości i pozbawienie go prawa do renty oraz pracy. Organ administracji, Prezes Rady Ministrów, odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 2018 roku, a nowy wniosek nie zawiera istotnych nowych okoliczności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i Konstytucji RP, twierdząc, że jego wniosek oparty jest na nowych dowodach i zarzucie naruszenia art. 67 Konstytucji RP, który nie był badany w poprzednim postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - oddala skargę - Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2023 r. nr [...] o odmowie M. K. wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymaną w mocy decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2018 r. odmówiono M.K. świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą o emeryturach i rentach z FUS. Wnioskodawca złożył skargę na powyższe rozstrzygnięcie, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1683/18 oddalił. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 13 października 2020 r. Prezesa Rady Ministrów podał, że M. K. ubiegał się wówczas o przyznanie świadczenia specjalnego z uwagi na skrzywdzenie przez wymiar sprawiedliwości III RP, tj. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny w [...] oraz Sąd Najwyższy, które pozbawiły go podstawowych praw publicznych - prawa do renty z tytułu trwałej niezdolności do pracy. Wnioskodawca z zawodu jest mechanikiem maszyn rolniczych. Po ukończeniu Zasadniczej Szkoły Zawodowej w [...], pracował m.in. jako technik-rolnik, ślusarz, mechanik. Od dnia [...] listopada 1998 r. do dnia [...] września 2005 r. otrzymywał świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy. Po tym okresie wnioskodawca ponownie starał się o przyznanie powyższego świadczenia, jednak okazały się one bezskuteczne w związku z niespełnieniem przez niego warunku niezdolności do pracy. Wnioskodawca nie zgadza się z wyrokami sądów, uważając je za niesprawiedliwe i krzywdzące. Uważa, że doszło do naruszenia jego konstytucyjnych praw obywatelskich (art. 67 Konstytucji RP) przez organy władzy publicznej, przez co w konsekwencji został pozbawiony prawa do renty z tytułu trwałej, częściowej niezdolności do pracy, jak również prawa do jakiegokolwiek legalnego zatrudnienia w Polsce (otrzymał negatywne orzeczenia lekarzy medycyny pracy). Wnioskodawca posiadał orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, że nie jest niezdolny do pracy. Figuruje w ewidencji osób bezrobotnych Powiatowego Urzędu Pracy [...] od dnia [...] lutego 2006 r. M.K. mieszka wraz z żoną E. K. Jest ona właścicielką 47 m2 mieszkania wykupionego od Gminy [...] w 1999 r. Małżonkowie posiadają dwójkę dorosłych dzieci, które założyły własne rodziny. Wnioskiem z dnia [...] września 2023 r. M. K. ponownie wystąpił o przyznanie renty specjalnej. W treści wniosku nie przedstawił żadnych nowych, istotnych okoliczności i dokumentów, które nie były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r., mogących wskazywać na zaistnienie szczególnego przypadku w rozumieniu art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ponownie powołał się na skrzywdzenie go przez wymiar sprawiedliwości III RP, naruszenie praw konstytucyjnych, pozbawienie prawa do renty z tytułu trwałej, częściowej niezdolności do pracy, zarejestrowanie w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jak również braku zabezpieczenia społecznego. Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] odmówił M. K. wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego. Wnioskodawca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ponownie podniósł informacje będące już przedmiotem rozważań przez Prezesa Rady Ministrów. Podkreślił, że w wyniku sprzecznych ze sobą i wzajemnie wykluczających się orzeczeń lekarzy orzeczników ZUS i lekarzy medycyny pracy, pozbawiony został prawomocnie przez sądy w Polsce zarówno prawa do zabezpieczenia społecznego w formie prawa do renty z tytułu trwałej częściowej niezdolności do pracy, jak i prawa do pracy z naruszeniem ustawy o służbie medycyny pracy. W konsekwencji czego, jak podał, pozbawiony został możliwości podjęcia legalnego zatrudnienia w Polsce. Wskazał też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w toku postępowania ze skargi na ostateczną decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2028 r., nie badał zarzutu naruszenia Konstytucji RP. Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdzając, że pomiędzy sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego, a niniejszą sprawą zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa oparta na tej samej podstawie prawnej i faktycznej oraz na tożsamych żądaniach wnioskodawcy. Złożony przez M. K. wniosek chociaż przy użyciu innych sformułowań, to jednak wskazuje argumenty wymienione przez niego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną. Zatem wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa. Kierowanie zatem do organu żądania dotyczącego sprawy już wcześniej rozstrzygniętej stanowi "uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 61a § 1 K.p.a., co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. zakwestionował postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2023 r. uznając je za krzywdzące i wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 61a § 1 K.p.a. w wyniku: a) odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] września 2023 r. o przyznanie prawa do świadczenia specjalnego, w następstwie uznania go za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej prawomocną decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2018 r., niezgodnie z jego treścią, opartego na nowych dowodach, potwierdzających pozostawanie wbrew jego woli bez prawa do pracy i prawa do zabezpieczenia społecznego, b) nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego i nieustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, c) błędnego pouczenia o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która nie była przedmiotem rozpatrywania, czyli art. 61a § 2 K.p.a., co podważa zaufanie do organów władzy publicznej, d) faktycznej odmowy rozpatrzenia jego zażalenia z dnia [...] października 2023 r. w następstwie uznania go za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawcy, bez podstawy .prawnej, 2. praworządności i słusznego interesu poprzez pozbawienie go prawa do zabezpieczenia społecznego – art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, z jednoczesnym przekroczeniem zasady równego traktowania wszystkich obywateli przez organy władzy publicznej, określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, w wyniku podtrzymania stanowiska, że art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS go nie dotyczy, ponieważ nie jest znanym artystą lub osobą zasłużoną dla kraju, co podważa m.in. status Tomasza Komendy, któremu takie prawo zostało przyznane. Skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] września 2023 r. wystąpił do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o przyznanie renty specjalnej, w trybie określonym w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w oparciu o wyjątkowe okoliczności, wynikające z pozbawienia go przez organy władzy publicznej prawa do renty z tytułu trwałej częściowej niezdolności do pracy, potwierdzonej w toku postępowania sądowego w sprawie odwołania od decyzji organu rentowego ZUS z dnia [...] grudnia 2013 r., przez biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy w dwóch opiniach z dnia [...] września 2015 r. i z dnia [...] grudnia 2015 r., wydanych na zlecenie Sądu Okręgowego w [...], zgodnie z tezą dowodową wskazaną temu biegłemu przez Sąd, wskazując za podstawę prawną obecnego wniosku art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Do wniosku dołączył aktualną dokumentację medyczną, na podstawie której lekarz medycyny pracy orzeczeniem z dnia [...] września 2023 r. ponownie odmówił zgody na podjęcie przez niego zatrudnienia w oparciu o ofertę pracy ze względu na przeciwwskazania medyczne i zdrowotne oraz aktualne zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] września 2023 r., potwierdzające, że od 2006 r. aż do daty złożenia nowego wniosku włącznie pozostaje zarejestrowany jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku od 2007 r. W jego ocenie powyższe dowody wyczerpują przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku określoną w art. 82 ust 1 powołanej ustawy, z uwagi na fakt, że jest to jedyny przypadek w Polsce, w którym Powiatowy Urząd Pracy w [...] od 2006 r. aż do dnia złożenia nowego wniosku z dnia [...] września 2023 r. nie wskazał mu ani jednej oferty pracy, na którą zgodę wyraził lekarz medycyny pracy w trybie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 o służbie medycyny pracy, w zakresie orzeczeń o niezdolności do pracy wydawanych na podstawie Kodeku pracy. Zaznaczył, że we wniosku z dnia [...] września 2023 r. jednoznacznie podał, iż nie stanowi on wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynikającej z decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r., zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA.WA/1683/18, z uwagi na fakt, że podstawą nowego wniosku jest zarzut naruszenia art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, który nie był przedmiotem rozpatrywania w poprzedniej sprawie przez Sąd. Podkreślił, że w toku ustnego uzasadnienia wyroku z dnia 24 kwietnia 2019 r., Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia Konstytucji RP nie był badany w toku rozpatrywania skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2018 r., z uwagi na brak podniesienia tego zarzutu w skardze. Zdaniem skarżącego pomimo złożonego zażalenia z dnia [...] października 2023 r., w którym zaprzeczył jakoby wniosek z dnia [...] września 2023 r. stanowił wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., zaskarżonym postanowieniem Prezes Rady Ministrów odmówił faktycznie rozpatrzenia zażalenia w trybie art. 61a § 2 K.p.a., ponownie uznając je za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z rażącym naruszeniem obowiązującego prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia [...] lutego 2024 r. skarżący podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie organu do wydania decyzji w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. o przyznanie renty specjalnej oraz uznanie za dowód w sprawie dokumentów następujących dokumentów, tj.: a) zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] września 2023 r., stwierdzającego, że od 2006 r. jest zarejestrowany trwale i bez przerwy jako bezrobotny (od 2007 r. bez prawa do zasiłku i bez prawa do pracy, w wyniku wielokrotnych orzeczeń lekarzy medycyny pracy, w tym nowego orzeczenia z dnia [...] września 2023 r. i aktualnych wyników badań), na okoliczność spełnienia przesłanki zawartej w ww. art. 82 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, tj. szczególnie uzasadnionego przypadku, o charakterze nadzwyczajnym, odznaczającego się wyjątkowością w skali całego kraju (zgodnie ze stanowiskiem potwierdzonym przez ten organ na str. 3 pisma z dnia [...] grudnia 2023 r.), z uwagi na fakt, że jest to jedyny przypadek w Polsce (i prawdopodobnie w całej UE), w którym [...], na którą zgodę wyraził lekarz medycyny pracy, b) pisma obecnego Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego – Adama Bodnara z dnia [...] czerwca 2009 r., na okoliczność uznania w imieniu [...] Fundacji [...], jego przypadku za precedensowy w skali całego kraju, w wyniku pozbawienia go ochrony, o której mowa w art. 67 Konstytucji RP, c) dwóch opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy z dnia [...] września 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r., wydanych na zlecenie Sądu Okręgowego w [...], zgodnie z tezą dowodową wskazaną temu biegłemu przez Sąd, w sprawie o sygn. akt [...], na okoliczność potwierdzenia trwałej częściowej niezdolności do pracy, powstałej przed 2006 r., w wyniku zdarzenia losowego, tj. wypadku komunikacyjnego, d) dwóch sprzecznych ze sobą i wzajemnie wykluczających się orzeczeń Sądu Apelacyjnego w [...], tj. prawomocnego wyroku z dnia [...] września 2016 r., sygn. akt [...]), wydanego w sprzeczności z postanowieniem tego Sądu z [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...], na okoliczność pozbawienia go prawa do renty z tytułu trwałej częściowej niezdolności do pracy, a jednocześnie prawa do pracy w wyniku negatywnych orzeczeń lekarzy medycyny pracy, z naruszeniem art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2024 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym na podstawie art. 90 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i podtrzymał wnioski zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej "P.p.s.a." Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie - a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie - w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Wola stron, co do trybu rozpoznania skargi, jest istotna w przypadku wnioskowania o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Treść art. 90 § 2 P.p.s.a. wskazuje, że to od oceny sądu zależy, czy sprawę, która podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, skierować na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę. W ocenie Sądu charakter tej sprawy (stopień skomplikowania) nie przemawia za rezygnacją z jej rozpoznania w trybie uproszczonym. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 K.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 K.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt III UK 16/15, publ. LEX nr 1814918). Zaznaczyć również należy, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, publ. LEX nr 1989306). W rozpoznawanej sprawie, jako przesłankę zastosowania art. 61a § 1 K.p.a., organ powołał okoliczność uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy przyznania skarżącemu renty specjalnej poprzez wydanie ostatecznej decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r. Z akt sprawy wynika, że Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. odmówił M. K. przyznania renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W następstwie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1683/24 oddalił skargę M. K. wniesioną na tę decyzję. Powyższe wskazuje, że decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r. uzyskała przymiot ostateczności i prawomocności. Przepis art. 16 § 1 K.p.a. zawiera ustawową definicję decyzji ostatecznej, jako decyzji, od której nie służy środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Wydanie przez organ ostatecznej decyzji powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie w tzw. trybie podstawowym bez uprzedniego usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Podkreślić należy, że wydanie decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną powoduje, że późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (res iudicata). Przepis ten stanowi bowiem, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej i faktycznej oraz treści żądania strony. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała zarówno tożsamość podmiotowa, jak i przedmiotowa, a w konsekwencji, należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61a § 1 K.p.a. Zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa zainicjowana została wnioskiem M. K. z dnia [...] września 2023 r. o przyznanie renty specjalnej w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodzić się należy z organem, że motywując swe żądanie skarżący powołał się na te same okoliczności, choć opisane odmiennie niż uprzednio, które były powoływane przez niego we wcześniejszym wniosku z dnia [...] marca 2018 r. oraz w toku postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i były już przedmiotem oceny Prezesa Rady Ministrów przy wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz z dnia [...] lipca 2018 r. W poprzednim wniosku o przyznanie świadczenia specjalnego podnosił, że został skrzywdzony przez wymiar sprawiedliwości III RP, tj. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny w [...] oraz Sąd Najwyższy, które pozbawiły go podstawowych praw publicznych, tj. prawa do renty z tytułu trwałej niezdolności do pracy. Zaznaczył, że z zawodu jest mechanikiem maszyn rolniczych. Po ukończeniu Zasadniczej Szkoły Zawodowej w [...], pracował m.in. jako technik-rolnik, ślusarz, mechanik. Od dnia [...] listopada 1998 r. do dnia [...] września 2005 r. otrzymywał świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy. Po tym okresie ponownie starał się o przyznanie powyższego świadczenia, jednak okazały się one bezskuteczne w związku z niespełnieniem przez niego warunku niezdolności do pracy. Wnioskodawca nie zgodził się z wyrokami sądów, uważając je za niesprawiedliwe i krzywdzące. Wbrew twierdzeniu skarżącego we wniosku z dnia [...] września 2023 r. wskazywał, że doszło do naruszenia jego konstytucyjnych praw obywatelskich (art. 67 Konstytucji RP) przez organy władzy publicznej, w konsekwencji których został pozbawiony prawa do renty z tytułu trwałej, częściowej niezdolności do pracy, jak również prawa do jakiegokolwiek legalnego zatrudnienia w Polsce (otrzymał negatywne orzeczenia lekarzy medycyny pracy). Podkreślił, że posiadał orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stwierdzające, że nie jest niezdolny do pracy. Figurował w ewidencji osób bezrobotnych Powiatowego Urzędu Pracy [...] od dnia [...] lutego 2006 r. Wskazać należy, iż załączone do przedmiotowego wniosku dokumenty, m.in. pismo [...] Fundacji [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., opinie biegłych sądowych z dnia [...] września 2015 r. oraz dnia [...] grudnia 2015 r. oraz orzeczenia Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2008 r., załączone również do pisma procesowego strony z [...] lutego 2024 r., znajdują się w aktach sprawy zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2018 r. uznaną przez Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1683/16 za zgodną z prawem i były przedmiotem oceny w postępowaniu administracyjnym, a następnie sądowoadministracyjnym. Jedynymi nowymi dowodami w sprawie jest zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w [...] w dnia [...] września 2023 r. stwierdzające, iż skarżący od dnia [...] lutego 2006 r. do dnia wydania zaświadczenia nadal pozostaje osobą bezrobotną oraz dokumentacja medyczna potwierdzająca brak poprawy stanu zdrowia skarżącego. Nie są to jednak dowody świadczące o istotnej zmianie okoliczności faktycznych sprawy względem już ocenionych, przez pryzmat art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją ostateczną. Z tej też przyczyny nie sposób przyjąć, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany okoliczności faktycznych sprawy w taki sposób, iż została zerwana wieź tożsamości sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] września 2023 r. a zakończone powołaną decyzją ostateczną. W związku z powyższym w stanie faktycznym i prawnym istniejącym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia organ zasadnie stwierdził, że okoliczności, na które powołał się skarżący w swym aktualnie złożonym wniosku, zostały już wzięte pod uwagę w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2018 r. Nie stanowią one nowych, istotnych okoliczności, które należałoby wyjaśnić i które mogłyby spowodować wydanie innej w swej istocie decyzji niż ww. decyzja ostateczna z dnia [...] lipca 2018 r. Wydanie więc w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, w której doszłoby do ponownej oceny, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia specjalnego spowodowałoby, że decyzja taka obarczona byłaby wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Prezesa Rady Ministrów odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło