II SA/Wa 374/24
WyrokWSA w Warszawie2024-09-19
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Maciejuk, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, wypłacane na podstawie ustawy o świadczeniu uzupełniającym, powinno być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, przyznawane na podstawie ustawy o świadczeniu uzupełniającym, jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy art. 21 ust. 1 pkt 100a ustawy o PIT. W związku z tym, zgodnie z definicją dochodu zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych i ustawie o dodatkach mieszkaniowych, nie powinno być ono wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Organy administracji błędnie wliczyły to świadczenie do dochodu skarżącego, co skutkowało nieprawidłowym obliczeniem wysokości dodatku.Stan faktyczny
Skarżący P. J. ubiegał się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent miasta przyznał dodatek w określonej wysokości, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom błędne wliczenie do dochodu świadczenia uzupełniającego w wysokości 500 zł, które było uwzględnione w zaświadczeniu ZUS. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...]
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2023 r. przyznającą P. J. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] października 2023 r. do [...] marca 2024 r. w wysokości 205,07 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ obszernie przytoczył brzmienie przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z
2023 r., poz. 1335) i wyjaśnił, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu nr [...] położonym przy ul. B. [...] w W. o pow. użytkowej 57,70 m2, w którym prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe.
Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2023 r., zgodnie z deklaracją wnioskodawcy, wynosił
4.417,71 zł. Średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy wyniósł zatem 1.472,57 zł. Natomiast udokumentowane wydatki za ostatni miesiąc wyniosły 942,69 zł. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego, obliczonego zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynoszą 735,20 zł (942,69 zł/57,70 m2x45m2 = 735,20 zł)
Średni miesięczny dochód 3-osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy z okresu ostatnich 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie 1-osobowym, co oznacza, że dla obliczenia należnego dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki na poziomie 20% dochodu gospodarstwa, tj. 401,26 zł
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego (735,20 zł), a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego (12% x 4 417,71 = 530,13 zł). Dodatek mieszkaniowy przysługuje zatem w wysokości 205,07 zł (735,20 zł - 530,13 zł = 205,07 zł).
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że przy obliczeniu dochodu gospodarstwa domowego odliczono od dochodu kwoty dodatku dla sieroty zupełnej (553,30 zł) oraz kwoty dodatku pielęgnacyjnego (294,39 zł), co w sposób jednoznaczny wynika z zaświadczenia ZUS z dnia [...] września 2023 r. i zawartego na tym dokumencie wyliczenia kwoty dochodu. Niezasadny jest zatem zarzut dotyczący wliczenia do dochodu kwoty dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 294,39 zł.
P. J. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że jego zdaniem do dochodu błędnie zostało wliczone świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł. Podniósł, że w zaświadczeniu o dochodach wydanym przez ZUS, lI Oddział w Warszawie, zostały wyszczególnione rodzaje dodatków: dodatek dla sieroty zupełnej w wysokości 553,30 zł, dodatek pielęgnacyjny w wysokości 294,39 zł oraz świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł. Informacja o świadczeniu uzupełniającym została zawarta w ostatnim zdaniu ww. zaświadczenia: "Kwota brutto świadczenia (wraz z dodatkami) uwzględnia świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł."
W konsekwencji, w ocenie skarżącego, organ nieprawidłowo wyliczył dochód, od którego zależy wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy obydwu instancji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie wieloosobowym - 30% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6. Przy czym w myśl art. 6 ust. 8 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę.
Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym.
Jak wynika z treści przywołanych przepisów, po pierwsze dla prawidłowego ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do dodatku mieszkaniowego, a po drugie do wyliczenia wysokości tego dodatku, konieczne jest dokonanie przez organ ustalenia dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy.
Ustawodawca w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych określił, że za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111).
Powołany przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi zaś, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Innymi słowy, przychody niepodlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wliczają się do dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji nie stanowią również dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawarty został katalog przychodów, które są wolne od podatku dochodowego. Należą do nich m.in.: świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne (art. 21 ust.1 pkt 8); dodatki do rent rodzinnych dla sierot zupełnych, wypłacone na podstawie odrębnych przepisów (art. 21 ust. 1 pkt 64); a także – co szczególnie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – świadczenie uzupełniające otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (art. 21 ust. 1 pkt 100a).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, dokonując wyliczenia dochodu skarżącego organy prawidłowo nie wliczyły do tego dochodu zarówno otrzymywanego przez skarżącego dodatku pielęgnacyjnego, jak i dodatku dla sierot zupełnych.
Jednak organy obydwu instancji pominęły, że jak wynika z treści zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2023 r. (k. 4 akt administracyjnych), podana przez ZUS kwota brutto świadczenia rentowego uwzględnia świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł, tj. świadczenie przyznawane na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2024 r., poz. 256 ze zm.). Z tej przyczyny organy z naruszeniem wyżej przywołanych przepisów wliczyły skarżącemu do dochodu kwotę 500 zł świadczenia uzupełniającego, co z kolei skutkowało błędnym obliczeniem wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni wyżej przedstawione rozważania Sądu i dokona ustalenia wysokości dochodów gospodarstwa domowego skarżącego, biorąc pod uwagę treść art. 21 ust. 1 pkt 100a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło