II SA/Wa 380/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-01
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy regulamin wynagradzania pracowników spółki z udziałem gminy stanowi informację publiczną, która może zostać udostępniona na wniosek, czy też może być chroniona jako tajemnica przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Regulamin wynagradzania pracowników spółki z udziałem gminy stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu, chyba że podmiot zobowiązany wykaże spełnienie przesłanek formalnych i materialnych do zastosowania wyjątku "tajemnicy przedsiębiorcy". Samo ograniczenie dostępu do pracowników i przechowywanie dokumentu w systemie informatycznym nie jest wystarczające do uznania go za tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli nie wykazano jego wartości gospodarczej ani nie podjęto konkretnych działań w celu zachowania poufności.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie aktu prawnego regulującego zasady wynagradzania pracowników Miejskiego Przedsiębiorstwa [...]. Spółka odmówiła udostępnienia, powołując się na to, że regulamin stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i nie jest informacją publiczną. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej i wadliwe uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i zasądził od M. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego M. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. znak [...] Miejskie Przedsiębiorstwo [...] [...] po przeprowadzeniu postępowania w sprawie z wniosku Pana M.G.(skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji własnej z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia aktu prawnego regulującego zasady wynagradzania pracowników zatrudnionych w Miejskim Przedsiębiorstwie [...]., działającna podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) dalej k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429) dalej u.d.i.p., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji.
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu 5 listopada 2020 roku Pan M.G. wystąpił o udostępnienie aktu prawnego (Regulaminu wynagradzania, Zakładowego układu zbiorowego pracy) regulującego zasady wynagradzania pracowników zatrudnionych w Miejskim Przedsiębiorstwie [...]..
Decyzją z dnia [...]listopada 2020 r. Miejskie Przedsiębiorstwo [...] odmówiło udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, wskazując iż katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej został wskazany w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej (dalej "Ustawa"). Zgodnie z powyższym przepisem do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące Inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą
w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Spółka Miejskie Przedsiębiorstwo [...]. jest osobą prawną, w której 100% udziałów w kapitale zakładowym posiada [...] W..
W myśl art. 6 ust. 2 i 3 ustawy w stosunku do Spółki udostępnieniu podlega informacja publiczna dotycząca:
a) statusu prawnego lub formy prawnej,
b) organizacji,
c) przedmiotu działalności i kompetencji,
d) organów i osób sprawujących w nich funkcje i ich kompetencji,
e) struktury własnościowej,
f) majątku, którym dysponuje,
g) trybu działania w zakresie wykonywania zadań publicznych,
h) dochodów i strat oraz dysponowania tymi dochodami i sposobu pokrywania strat,
g) pomocy publicznej.
Katalog tychże informacji nie obejmuje wewnętrznych aktów prawa pracy Spółki. Dokumenty te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, podlegającą ochronie
z mocy odrębnych przepisów prawa. W związku z powyższym, zgodnie z art. 5 ust. 2 Ustawy należało odmówić udostępnienia aktu prawnego regulującego zasady wynagradzania w Spółce.
W dniu [...] listopada 2020 r. Pan M.G. za pośrednictwem poczty
e-mail złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w przedmiocie obowiązku ujawnienia na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wysokości wynagrodzenia zasadniczego osób pełniących funkcje publiczne oraz wskazując, iż regulaminy wynagradzania regulują sferę organizacyjną działalności danego podmiotu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano między innymi, że w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego żądana informacja nie dotyczy ujawnienia zasad wynagradzania osób pełniących funkcje publiczne. Regulamin wynagradzania dotyczy zasad wynagradzania pracowników zatrudnionych w Spółce, którzy takich funkcji nie pełnią. Regulamin wynagradzania stanowi swoiste źródło prawa pracy
i jest integralną częścią umów o pracę. Spółka wskazała, że akty prawa wewnętrznego Spółki stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.
Wprawdzie w ustawie o dostępie do informacji publicznej ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", niemniej jednak w polskim systemie prawa funkcjonuje określenie "tajemnica przedsiębiorstwa", które może być co najmniej pomocniczo stosowane dla wykładni pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy".
Definicja legalna pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa" zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
(Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503). Wobec tego możliwość zastosowania przesłanki odmowy, określonej w art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wchodzi w grę wówczas, gdy spełnione są warunki wskazane w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. A zatem dla skutecznej odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), niezbędne jest jednoczesne zaistnienie następujących trzech przesłanek:
a) po pierwsze, wnioskowana informacja publiczna musi stanowić informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną posiadającą wartość gospodarczą,
b) po drugie, przedsiębiorca musiał podjąć niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności,
c) po trzecie, informacja nie została ujawniona do wiadomości publicznej.
W przedmiotowej sprawie Regulamin wynagradzania w Miejskim Przedsiębiorstwie [...] udostępniony został jedynie do wiadomości pracowników. Jego treść znajduje się w dokumentacji Spółki i jest zamieszczona jako akt prawa wewnętrznego w odpowiednich folderach systemu informatycznego, dostępnych jedynie pracownikom. Dokument ten nie jest ujawniony do wiadomości publicznej, a system informatyczny w Spółce eliminuje możliwość dotarcia informacji do osób trzecich. Powyższe zdaniem Spółki jest wystarczające
do przyjęcia, iż Spółka w ten sposób przejawia rzeczywistą wolę zachowania żądanej informacji jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy
o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, w tym do uzyskiwania informacji
o działalności innych osób i jednostek organizacyjnych, w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek skarżącego;
2. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że żądane przez skarżącego dane nie są informacjami publicznymi i nie mieszczą się w zakresie podlegającym udostępnieniu, podczas gdy informacja dotycząca Regulaminu wynagradzania pracowników [...] dotyczy informacji z zakresu organizacji Spółki
a zatem jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie wymienionego przepisu;
3. art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zakresie w jakim przepisy te umożliwiają odmowę udostępnienia informacji publicznej ze względu na przesłankę tajemnicy przedsiębiorcy, przez nieprawidłowe uznanie konieczności ochrony wnioskowanej informacji w przedmiocie udostępnienia Regulaminu wynagradzania pracowników [...], co skutkowało nieuzasadnionym ograniczeniem prawa skarżącego do informacji publicznej;
4. art. 107 § 3 k.p.a.:
a) poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które
w sposób jasny i rzetelny nie wyjaśnia kluczowych kwestii, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności w postaci:
- nienależytego i niewiarygodnego wyjaśnienia przez Spółkę, dlaczego jej zdaniem Regulamin wynagradzania nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
- niewyjaśnienia jaką wartość dla Spółki posiada Regulamin wynagradzania, że zdaniem Organu można go uznać za informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa wskutek czego należało odmówić skarżącemu żądanych informacji;
b) poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wskazania jako jej podstawy prawnej:
- art. 6 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podczas gdy przepis taki nie istnieje, a art. 6 wskazanej ustawy składa się jedynie z dwóch jednostek redakcyjnych w postaci ustępów;
- art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, podczas gdy wbrew twierdzeniom organu przepis ten nie zawiera definicji tajemnicy przedsiębiorstwa.
Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia skarżący domagał się uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; na podstawie art. 145a p.p.s.a, wnosił o zobowiązanie Miejskiego Przedsiębiorstwa R. I.Sp. z o.o. do wydania w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej poprzez wydanie Regulaminu wynagradzania pracowników zatrudnionych w [...] Sp. z o.o., tj. zgodnie z wnioskiem skarżącego oraz
o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym - w świetle art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a.") - kontrola ta odbywa się na zasadach określonych
w przepisach tej ustawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 i 2 u.d.i.p.). Ustawa ta jest zarazem rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
Następnie należy zauważyć, że rozpoznając skargę na podstawie przepisów
o dostępie do informacji publicznej, sąd w pierwszej kolejności musi rozważyć, czy zaistniały przesłanki podmiotowe i przedmiotowe pozwalające na stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie informacji objętej wnioskiem może bowiem nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz gdy stwierdzone zostanie, że żądana informacja stanowi informację o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p.
Wymienione wyżej przepisy wskazują na bardzo szeroki katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, który nie jest katalogiem zamkniętym. Przepis ten jest konsekwencją przyjętego w ustawie rozwiązania - ustawowego nakazu udostępnienia wszystkich tych informacji publicznych, które pozostają w posiadaniu zobligowanego podmiotu, a których ujawnienia nie zabraniają odrębne przepisy prawa. Zaznaczyć należy także, że katalog informacji publicznej podlegającej udostępnieniu zawarty w art. 6 ustawy nie jest katalogiem zamkniętym.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.
Spółka Miejskie Przedsiębiorstwo [...]. jest osobą prawną, w której 100% udziałów w kapitale zakładowym posiada [...] W. Miejskie Przedsiębiorstwo [...] powstało w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa komunalnego pod nazwą: Miejskie Przedsiębiorstwo [...] w W., wstępując we wszystkie prawa i obowiązki tego przedsiębiorstwa. Jedynym udziałowcem Spółki jest [...] W.. Zgodnie natomiast z § 5 Umowy Spółki, "Celem Spółki jest w szczególności wykonywanie zadania własnego miasta [...] W. dotyczącego zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie budownictwa, w tym budowy gmachów użyteczności publicznej na potrzeby miasta [...] W. W konsekwencji Miejskie Przedsiębiorstwo [...] w całości dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne i zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p. jest obowiązane do udzielenia informacji publicznej.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy informacje, które stanowiły przedmiot żądania skarżącego stanowią informację publiczną, podlegającą zasadnie ochronie przed udostępnieniem na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Z orzecznictwa sądów administracyjny wynika, że regulamin wynagradzania stanowi informację publiczną jako akt organizacyjno-porządkowy przedsiębiorstwa( art. 6 ust.1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.).
Przechodząc do rozważań dotyczących art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wskazać należy, że termin "tajemnica przedsiębiorcy", którym posługuje się ustawodawca nie został zdefiniowany w ustawie dlatego też w ocenie Sądu należy się posłużyć pojęciem pokrewnym "tajemnica przedsiębiorstwa".
Terminem "tajemnica przedsiębiorstwa" ustawodawca posługuje się
w przepisach dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1010) przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub
w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich
w poufności.
Dla uruchomienia ochrony wskazanej w cytowanym przepisie konieczne jest zatem, aby dana informacja była poufna, a więc nieujawniona. W tym celu powinna być odpowiednio zabezpieczona. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ze względu zarówno na znaczenie społeczne takich informacji, jak i mając na uwadze interes chronionego w powyższy sposób przedsiębiorcy, zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności informacji publicznej i z tego względu podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o jej istnieniu (wyroki - WSA w Poznaniu z 10 października 2013 r., IV SA/Po 467/13, WSA w Warszawie z 10 lipca 2013 r., II SA/Wa 296/13 oraz NSA z 12 lutego 2015 r., I OSK 759/14). Powołany przepis art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy określa bowiem wyjątek od zasady, jawności informacji publicznych (art. 61 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie może zatem być interpretowany
w sposób naruszający tą zasadę. W konsekwencji, wykładnia dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie wyłącznie samej arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Przyjęcie takiego stricte formalistycznego stanowiska czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, ponieważ dla pozbawienia go dostępu do szerokiego kręgu informacji wystarczające byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Złożone zatem przez niego zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem ustali, że zastrzeżone informacje mają rzeczywiście charakter tajemnicy przedsiębiorcy.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją
o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny (wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., I OSK 2112/13) a na tajemnicę przedsiębiorcy składają się łącznie dwa elementy: formalny - rozumiany jako wyrażenie woli utajnienia danych informacji, przejawiającej się w formie podjętych czynności, przedsięwziętych przez przedsiębiorcę w celu zapewnienia poufności określonych danych - oraz kolejny element równie istotny - aspekt materialny.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2112/13 wyjaśnił, że aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie przepisu art. 11 ust. 4 musi zostać spełniona zarówno przesłanka formalna
jak i materialna. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją
o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim bowiem spoczywa, w razie sporu, ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą, ze swej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy
z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa
(zob. Lex nr 1456979).
Poczynając od analizy elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy wypada wskazać, że stanowić ją mogą z zasady informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą przy tym posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy
i nie są składnikiem wiedzy powszechnej, ogólnie lub łatwo dostępnej. Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. Informacja staje się tajemnicą przedsiębiorcy, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji
(np. pracownicy przedsiębiorstwa, czy też osoby ściśle z przedsiębiorstwem współpracujące przy realizowaniu określonej umowy). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania, lecz w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie określonego kręgu osób, a także odniesieniu do informacji dotyczących treści umów zawieranych przez przedsiębiorców - zastrzeżenie przez strony danej umowy warunki w zakresie poufności określonych postanowień umownych. Jednocześnie nie są tajemnicą przedsiębiorstwa informacje, z którymi można się bez przeszkód zapoznać. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego "przepis art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wyklucza objęcie tajemnicą informacji, które osoba zainteresowana może uzyskać w zwykłej i dozwolonej drodze" (por. wyrok SN z dnia 5 września 2001 r. sygn. akt I CKN 1159/00, LEX nr 49482).
W aspekcie materialnym, z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wynika, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowi poufna informacja posiadająca szeroko rozumianą wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna. Zastrzeżenie tajemnicy winno zatem dotyczyć informacji mających taki walor, a nie jakichkolwiek. Rodzaj informacji chronionych przez art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a co za tym idzie, także art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jest zatem różny, albowiem niektóre mają charakter techniczny lub technologiczny, a inne dotyczą szeroko rozumianej organizacji przedsiębiorstwa (jego struktury, przepływu dokumentów, sposobu kalkulacji cen, zabezpieczenia danych itp.). Wyliczenie ustawowe zawarte w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie jest przy tym wyczerpujące.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że w ramach analizy organ rozpoznający wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien ocenić, czy istnieją przesłanki zarówno formalne, jak i materialne dla uznania, że dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i czy możliwe jest zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dla odmowy jej udostępnienia. Nie jest w tym wypadku decydująca wyłącznie subiektywna wola przedsiębiorcy co do nadania danej informacji klauzuli poufności oraz uznanie jej za mającą walor tajemnicy i sprzeciwianie się przez niego udostępnianiu informacji. W takim przypadku organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę i w czym znajduje ona uzasadnienie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa
o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016,
s. 119 i powołane tam orzecznictwo).
Tymczasem Miejskie Przedsiębiorstwo [...] bez jakiejkolwiek analizy i konkretnego odniesienia się do treści czy charakteru żądanych informacji przyjęło, że informacje będące przedmiotem wniosku skarżącego jako mające walor tajemnicy przedsiębiorstwa zostały skutecznie zastrzeżone. Miejskie Przedsiębiorstwo [...] wskazało jedynie, że Regulamin wynagradzania w Miejskim Przedsiębiorstwie [...] udostępniony został jedynie do wiadomości pracowników. Jego treść znajduje się
w dokumentacji Spółki i jest zamieszczona jako akt prawa wewnętrznego
w odpowiednich folderach systemu informatycznego, dostępnych jedynie pracownikom. Dokument ten nie jest ujawniony do wiadomości publicznej, a system informatyczny w Spółce eliminuje możliwość dotarcia informacji do osób trzecich.
Tego typu wyjaśnienia są w ocenie Sądu daleko niewystarczające. Miejskie Przedsiębiorstwo [...] nie wykazało dlaczego uważa, że przedmiotowy regulamin ma walor tajemnicy przedsiębiorcy, nie wskazało bowiem jaką to szczególną wartość gospodarczą posiada przedmiotowy regulamin, dlaczego jego ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorcę na szkodę, nie wyjaśniono, kiedy
w stosunku do tego dokumentu podjęto działania mające na celu zachowanie go
w poufności, nie wiadomo, czy na pracowników nałożono obowiązek zachowania
w tajemnicy powyższego dokumentu, sam fakt udostępnienia go jedynie do wiadomości pracowników o tym nie świadczy. Reasumując, z uzasadnienia decyzji zdaniem składu orzekającego w tej sprawie nie wynika zasadność przesłanek, którymi kierowało się Miejskie Przedsiębiorstwo R. I. Sp. z o.o. stosując w niniejszej sprawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W zaskarżonej decyzji naruszono więc przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku
z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i w zw. z art. 107 par. 3 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Spółka uwzględni ocenę prawną Sądu, zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak
w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło