II SA/Wa 384/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (sprawozdawca), Sędziowie WSA Sławomir Fularski, Andrzej Góraj, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej M. D.; 2. stwierdza, że uchwała w części określonej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu w całości. Zarząd Dzielnicy [...] na podstawie § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m. st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 220, poz. 9485) oraz § 24 ust. 1 i § 26 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132, poz. 3937) podjął w dniu [...] października 2010 r. uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. M. D. została uwzględniona w załączniku nr 3 do niniejszej uchwały, zawierającym wykaz osób, których wnioski o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego zakwalifikowano odmownie (§ 2 uchwały). W uzasadnieniu organ wskazał co, następuje: Najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] był na podstawie przydziału nr [...]kwatery stałej - mieszkania służbowego z dnia [...] listopada 1962 r. F. P., ojciec wnioskodawczyni – M. D. Ww. lokal został zwrócony Miastu porozumieniem z dnia 4 sierpnia 2009 r. zawartym pomiędzy Komendantem Głównym Policji a m.st. Warszawa. F. P. zmarł 9 marca 2007 r. Pani M. D. według oświadczeń znajdujących się w aktach przedmiotowego lokalu jest wdową i nie ma żadnych osób bliskich oraz nie otrzymuje żadnych dochodów. Wywiad przeprowadzony przez właściwą miejscowo jednostkę terenową Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w dniu 7 grudnia 2009 r. potwierdził stałe zamieszkiwanie zainteresowanej z ojcem, aż do dnia jego śmierci. Pani D. od miesiąca lutego 2010 r. nie pojawiła się w tutejszym Wydziale, mimo, iż została zobowiązana podczas swojej wizyty w Urzędzie do uzupełnienia dokumentów, jednak do dnia dzisiejszego nie zastosowała się do powyższego. Istotny jest jednak fakt, iż w dniu 31 sierpnia 2010 r. do tutejszego Wydziału wpłynął wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkaniowego z zasobów Dzielnicy [...] L. J. z żoną i trojgiem dzieci. Ww. jako adres zamieszkania podali lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] i dołączyli umowę najmu zawartą z Panią D. na przedmiotowy lokal. Pani D. podnajęła bez zgody Miasta ww. lokal (według zawartej umowy) od 15 grudnia 2009 r. na okres jednego roku. Za podnajem Państwo J. mają płacić Pani D. 1100 zł miesięcznie. Państwo J. motywując swój wniosek, podnieśli, iż od 14 grudnia 2010 r. nie będą mieli zabezpieczonych potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego brak jest możliwości wynajęcia na rzecz Pani D. przedmiotowego lokalu. M. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niniejszą uchwałę w części, w której uchwała ta jej dotyczy, żądając stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 7 i art. 77 Kpa przez pominięcie w podstawie orzekania wszystkich istotnych okoliczności dla wyjaśnienia sprawy tj. faktu zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w Warszawie przy ul. [...] z najemcą przez okres 7 lat, co w jej ocenie ma wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie art. 80 Kpa przez błędne uznanie, iż zawarta przez skarżącą umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w Warszawie przy ul. [...] na okres jednego roku rodzinie J., świadczy o przesłance braku zamieszkiwania przez skarżącą z najemcą w przedmiotowym lokalu przez wymagany okres 7 lat, co stanowi naruszenie prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy; 3) naruszenie art. 79 Kpa przez niezawiadomienie skarżącej o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin mieszkania, przez co skarżąca została pozbawiona prawa udziału w przeprowadzeniu dowodu jak i również złożeniu wyjaśnień; 4) przez przyjęcie faktu rzekomego zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych w innym miejscu niż w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. [...] w [...], z pominięciem przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność; 5) przez pominięcie ustalenia faktu tj. od jakiej daty ma być ustalona przesłanka wspólnego zamieszkiwania z najemcą przez okres 7 lat, czy od daty rozpatrywania złożonego wniosku o zawarcie umowy najmu, czy w ogóle potwierdzenie faktu zamieszkiwania przez okres 7 lat z dotychczasowym najemcą w lokalu, którego uregulowania statusu prawnego domagała się skarżąca. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej odrzucenie względnie o oddalenie, argumentując, iż wniosek skarżącej inicjujący sprawę był niekompletny i nie został przez nią uzupełniony we wskazanym przez organ zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga jest zasadna. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta w składzie 7 sędziów w dniu 21 lipca 2008 r. w sprawie sygn. akt I OPS 4/08 (wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronach internetowych NSA) przesądziła zagadnienie dopuszczalności drogi sądowo-administracyjnej jako sposobu kontroli uchwał podjętych w sprawach zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Z tych względów wniosek Zarządu Dzielnicy [...] o odrzucenie skargi jest chybiony. Wskazać tu należy, iż wojewódzkie sądy administracyjne są właściwe do rozpatrywania uchwał w powyższym zakresie, a także w zakresie wniosków kierowanych do gminy o wstąpienie w stosunek najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na zasadzie art. 671 Kc. (Porównaj wyroki: I SA/Wa 371/11 z dnia 11 stycznia 2012 r.; II SA/Wa 85/12 z dnia 7 marca 2012 r.) Przedmiotowa uchwała nie wyjaśnia wielu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnień. W niniejszej sprawie brak jest jednoznacznego ustalenia przez organ, czy skarżąca stara się o tzw. przydział lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, wskazując konkretny lokal nr [...], czy też wnosi o przyznanie przez Zarząd Dzielnicy [...] okoliczności prawnej, iż skarżąca wstąpiła w stosunek najmu tego lokalu na zasadzie art. 691 Kc. Podkreślić tu należy, iż spełnienie przesłanek określonych w art. 691 Kc skutkuje wstąpieniem z mocy prawa w stosunek najmu lokalu z chwilą śmierci poprzedniego najemcy. Zatem osoba zainteresowana może, wedle własnego uznania starać się o potwierdzenie swojego prawa (wstąpienia w stosunek najmu lokalu) przez Zarząd Dzielnicy w drodze stosownej uchwały i w ten sposób stać się najemcą przedmiotowego lokalu, bądź w drodze postępowania sądowego dochodzić ustalenia swojego prawa (powództwo o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu). Pozytywna uchwała właściwego organu gminy w powyższym przedmiocie jaki i wyrok ustalający wstąpienie w stosunek najmu są w praktyce podstawą do zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu przez zainteresowanego. W niniejszej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały w części dotyczącej skarżącej, organ stwierdza, iż najemcą lokalu nr [...] był na podstawie przydziału nr [...] kwatery stałej - mieszkania służbowego z dnia [...] listopada 1962 r. F. P., ojciec wnioskodawczym – M. D. Ww. lokal został zwrócony Miastu porozumieniem z dnia 4 sierpnia 2009 r. zawartym pomiędzy Komendantem Głównym Policji a m.st. Warszawa. F. P. zmarł 9 marca 2007 r. M. D. według oświadczeń znajdujących się w aktach przedmiotowego lokalu jest wdową i nie ma żadnych osób bliskich oraz nie otrzymuje żadnych dochodów. Wywiad przeprowadzony przez właściwą miejscowo jednostkę terenową Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w dniu 7 grudnia 2009 r. potwierdził stałe zamieszkiwanie zainteresowanej z ojcem, aż do dnia jego śmierci. Z kolei skarżąca do skargi dołącza kserokopię umowy najmu przedmiotowego lokalu zawartą przez jej ojca (kserokopia częściowo nieczytelna). Zatem należy rozważyć, czy przydział administracyjny przedmiotowego lokalu na rzecz ojca skarżącej dokonany przez organ dysponujący lokalem stanowił podstawę do zawarcia najmu przedmiotowego lokalu i czy w związku z zawartą umową najmu ojciec skarżącej posiadał status najemcy lokalu nr [...]. Rozważyć należy także jakie znaczenie dla powyższych praw skarżącej do przedmiotowego lokalu ma okoliczność zwrócenia tego lokalu gminie - m.st. Warszawie przez Komendanta Głównego Policji porozumieniem z dnia 4 sierpnia 2009 r. Brak rozstrzygnięcia powyższych kwestii, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest kluczowe dla oceny prawa skarżącej do przedmiotowego lokalu i w konsekwencji istotne dla dalszych ustaleń stanowiących podstawę faktyczną wydania zaskarżonej uchwały. Jeżeli istotnie skarżąca wstąpiła w stosunek najmu przedmiotowego lokalu w trybie art. 691 Kc, to późniejsze podnajmowanie bez wiedzy właściciela (m. st. Warszawy - Zarządu Dzielnicy [...]) tego lokalu mogłoby stanowić podstawę do rozwiązania umowy najmu z winy najemczyni, a nie przesłankę do odmowy zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. W przeciwnej sytuacji, gdyby skarżąca w stosunek najmu przedmiotowego lokalu w trybie art. 691 Kc nie wstąpiła, to otwiera się jej prawo określone w § 31 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. W tym zakresie w sprawie brak wyjaśnienia, czy podczas podnajmowania lokalu skarżąca nadal zamieszkiwała w nim razem z rodziną J. W tabeli dotyczącej opisu sprawy (załącznik nr 3 do uchwały) organ podaje, iż lokal zamieszkiwany jest przez 5 osób. Organ formułuje twierdzenie o "niezamieszkiwaniu" w chwili obecnej przez skarżącą w przedmiotowym lokalu, które wywodzi z faktu braku kontaktu skarżącej z Urzędem. Zauważyć tu należy, iż brak kontaktu z dzielnicowymi organami mieszkaniowymi nie może stanowić przesłanki świadczącej o braku zamieszkiwania w lokalu. Zagadnienie czy lokal nr [...] stanowi centrum życia osobistego skarżącej, czy w nim koncentrują się jej życie domowe należy wykazać poprzez wizje lokalne, kontrole odpowiednich służb, wywiad przeprowadzony przez dzielnicowego z właściwego Komisariatu Policji, rozpytania na tę okoliczność innych mieszkańców budynku nr [...]. Okoliczność braku kontaktów z Urzędem, czy okoliczność braku przedstawienia przez skarżącą dokumentów na okoliczność jej stanu majątkowego nie może stanowić przesłanki implikującej tezę o braku zamieszkania skarżącej w przedmiotowym lokalu, ale stanowi jedynie okoliczność świadczącą o nieuzupełnieniu przez zainteresowaną dokumentów niezbędnych do rozparzenia niniejszej sprawy. Organ nadesłał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jedynie akta niniejszej sprawy, na których opierał się wydając kwestionowaną przez skarżącą uchwałę. Brak jest tu akt przedmiotowego lokalu, co niewątpliwie utrudnia właściwe i pełne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co jest istotne zarówno dla organu podejmującego zaskarżoną uchwałę jak i dla sądu administracyjnego uchwałę te kontrolującą. Powyżej wskazane uchybienia w rozpatrzeniu sprawy naruszają treść art. 6 i art.7 Kpa. Niezależnie od wyżej stwierdzonych uchybień i nieprzekonywującego uzasadnienia podjętej w sprawie skarżącej uchwały, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzega także braki i opieszałość w działaniu skarżącej w zakresie składania żądanych przez organ dokumentów, niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.