II SA/Wa 389/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Akademii [...] im. B. C. w K. na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w W. z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej oddala skargę Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorców zatrudniających żołnierzy Obrony Terytorialnej lub żołnierzy Aktywnej Rezerwy (Dz.U. z 2024 r., poz. 1585) w związku z art. 309 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] z dnia [...] października 2024 nr [...] przyznającej świadczenia pieniężnego w wysokości 3429,17 zł dla Akademii Wychowania Fizycznego im. [...] w [...] (w okresie późniejszym nazwanej Akademią Kultury Fizycznej im. [...] w [...]), zw. dalej "Akademią", z tytułu wypłaty odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez J.S., zw. dalej "pracownikiem". Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Zgodnie z art. 34 ust.2 ustawy o obronie Ojczyzny Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest organem wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do szefów wojskowych centrów rekrutacji. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji odrębnym upoważnieniem nadał uprawnienia rozpoznawania spraw w trybie odwoławczym, od decyzji szefów wojskowych centrów rekrutacji, szefom ośrodków zamiejscowych Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, a także innym osobom pełniącym służbę w danym ośrodku zamiejscowym CWCR. Oznacza to, że na dzień wydawania niniejszej decyzji upoważnionym do reprezentowania Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest Szef Ośrodka Zamiejscowego w [...] Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji. W dniu [...] października 2024 r. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] wydał decyzję nr [...] przyznającą świadczenie pieniężne w wysokości 3429,17 dla Akademii (pracodawcy) z tytułu wypłaty odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez jej pracownika. W dniu 20 listopada 2024 r. do Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji Ośrodka Zamiejscowego w [...] wpłynęło odwołanie Akademii od decyzji z dnia [...] października 2024 r. Na skutek tego odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I-instancyjną wskazując, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorców zatrudniających żołnierzy Obrony Terytorialnej lub żołnierzy Aktywnej Rezerwy, do ustalania wysokości świadczenia rekompensującego, o którym mowa w art. 309 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3, stosuje się art. 309 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu dotychczasowym. W związku z powyższym w sprawie zastosowanie ma art. 309 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny o treści dotychczasowej. Zgodnie z art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczanego według zasad określonych dla ustalenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Zgodnie z art. 309 ustawy o obronie Ojczyzny pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo będącego żołnierzem OT pełniącym służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnili oni służbę wojskową. Świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza, o którym mowa powyżej, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi OT odprawy, z tytułu powołania do terytorialnej służby wojskowej Pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, szefowi wojskowego centrum rekrutacji właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby. Na mocy § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będącymi żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, wysokość wypłaconej żołnierzowi OT odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 ustawy, uwzględnia się w kosztach liczonych za miesiąc, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia TSW rotacyjnie. Pracownik Akademii stawił się do pełnienia służby wojskowej w [...] BOT na szkolenie podstawowe w dniu [...] czerwca 2024 r. i odbył rotacyjnie 16 dni ćwiczeń wojskowych w ramach terytorialnej służby wojskowej. W oparciu o przedstawioną przez pracodawcę dokumentację finansową, miesięczna stawka angażu określona w stałej wysokości dla pracownika w miesiącu stawienia się po raz pierwszy do pełnienia TSW rotacyjnie, tj. czerwiec 2024 r., wyniosła 6850 zł Stosownie do art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r. poz. 742) nauczycielowi akademickiemu przysługuje w okresie urlopu wypoczynkowego wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia oblicza się na podstawie jego średniego wynagrodzenia z okresu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Jeżeli zatrudnianie trwało krócej, średnie wynagrodzenie oblicza się z całego okresu zatrudnienia z uwzględnieniem stawek wynagrodzenia obowiązujących na dzień rozpoczęcia urlopu. Z dokumentów płacowych z okresu dwunastu miesięcy (czerwiec 2023 r. - maj 2024 r.) poprzedzających miesiąc powołania pracownika do pełnienia TSW rotacyjnie tj. czerwiec 2024 r. wynika, że zostały naliczone składniki zmienne w wysokości 100 zł (2 godziny nadliczbowe w miesiącu grudniu 2023 r.) Zatem średnia z 12 miesięcy wyniosła 8,33 zł (100/12= 8,33). Zatem przyjęty sposób wyliczenia przez Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] wysokości kwoty świadczenia pieniężnego rekompensującego wypłaconą odprawę organ II instancji uznał za prawidłowy. Skargę na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. wniosła Akademia zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy z całych okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż decyzja organu I instancji powinna zostać uchylona; - art. 309 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. z art. 135 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie przez organ I instancji, w sytuacji gdy wysokość świadczenia pieniężnego została przez Odwołującego prawidłowo wyliczona i nie zniesienie tej wady przez organ II instancji; - art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. z art. 135 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadne przyjęcie przez organ I instancji, że odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy wylicza się w inny sposób niż ten określony w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop i nie zniesienie tej wady przez organ II instancji; - § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy w zw. z art. 135 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie przez organ I instancji, w sytuacji gdy w ustawie o obronie Ojczyzny ustawodawca przewidział wprost, że odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, a organ II instancji nie zniósł tej wady; - art. 8 k.p.a. polegające na dowolnym stosowaniu przez organ przepisów dot. sposobu wyliczenia świadczenia przysługującego pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem obrony terytorialnej pełniącym służbę wojskową rotacyjnie. Podnosząc powyższe zarzuty Akademia wniosła o uchylenie decyzji organu II i I instancji w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Według art. 309 ustawy o obronie Ojczyzny pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo będącego żołnierzem OT pełniącym służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnili oni służbę wojskową (ust. 2). Pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojskowego centrum rekrutacji właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby (ust. 3). Odmowa wypłaty świadczenia lub ustalenie kwoty niższej niż wskazana we wniosku pracodawcy następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 6). Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości. Pracownik Akademii został powołany do pełnienia terytorialnej służby wojskowej na okres od [...] czerwca 2024 r. do [...] lipca 2024 r. Zgodnie z zaświadczeniem [...] Brygady Obrony Terytorialnej z dnia [...] września 2024 r. odbył ćwiczenia wojskowe w wymiarze 16 dni, nadal pełni służbę jako żołnierz TSW oraz przynależy ewidencyjnie do Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...]. Pracodawca wypłacił pracownikowi odprawę, o której mowa w art. 306 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, w wysokości 4 589,71 zł, a następnie wystąpił do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji o wypłatę świadczenia, o którym mowa w art. 309 ust. 1 ustawy. Sporu również nie budzi wysokość podstawy wyliczenia odprawy, która wyniosła 6 850 zł brutto, co stanowiło miesięczne średnie wynagrodzenie z okresu poprzedzającego nabycie prawa do odprawy, ustalone zgodnie z regułami określonymi w § 14–17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Takie wyliczenie podstawy do ustalenia wysokości odprawy należy uznać za prawidłowe. Istotą sporu w niniejszej sprawie był jedynie sposób obliczenia odprawy należnej pracownikowi, a tym samym świadczenia należnego pracodawcy, który wypłacił odprawę, od właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji. Akademia ustaliła odprawę należną pracownikowi na podstawie art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, w wysokości 4 589,71 zł brutto, i o taką kwotę zwrócił się do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji uznał takie wyliczenie za błędne, podnosząc, że zgodnie z § 14–17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop, wysokość dwutygodniowej odprawy stanowi połowę miesięcznej kwoty wynagrodzenia, co daje kwotę 3 429,17 zł. Szczegółowe wyliczenia zawarte zostały w decyzji organu I instancji (s. 2). Wyliczenie to Sąd uznaje za prawidłowe. Przepis art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi, że "pracownik (...) otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy". Z treści przepisu wynika, że wynagrodzenie stanowiące podstawę do określenia odprawy ma być ustalone według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, a pracownik otrzymuje odprawę w wysokości dwutygodniowego tak obliczonego wynagrodzenia. Ustawa posługuje się pojęciem "odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia" i jednocześnie wskazuje sposób obliczania wynagrodzenia, które ma stanowić podstawę do obliczenia wysokości odprawy. Nie zawiera ona jednak, podobnie jak wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1193), definicji pojęcia "dwutygodniowe wynagrodzenie" i nie wyjaśnia, w jaki sposób je obliczać. Dlatego zasadnie jest - wbrew zarzutom skargi - odwołanie się do regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 927), które w § 2 ust. 2 stanowi, że odszkodowania, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4, 5 (odszkodowania przysługujące pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika, lub którego umowa wygasła z powodu śmierci pracodawcy, oraz odszkodowania przysługujące pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia), przysługujące w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni, stanowią połowę miesięcznej kwoty ustalonej według zasad przewidzianych w ust. 1. Zauważyć należy, że taka metodologia ustalania wysokości odprawy jest zgodna z dotychczas stosowaną praktyką, na gruncie nieobowiązującej już ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, której art. 125 zawierał identyczne w swojej treści unormowanie: "Pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby." Na gruncie tej ustawy sposób obliczania wysokości odprawy nie budził wątpliwości. Wykształciła się sądowa linia orzecznicza oparta o uchwałę Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r., sygn. akt III ZP 12/00 (OSNP 2000/22/806), zgodnie z którą "Przy ustalaniu wysokości odprawy pieniężnej przewidzianej w art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.) podstawę jej wyliczenia stanowi miesięczne średnie wynagrodzenie z okresu poprzedzającego nabycie prawa do tej odprawy ustalone zgodnie z regułami określonymi w § 14-17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14)". W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że zasadniczy problem sprowadza się do pytania, czy jest sens wykonywania wszystkich operacji wskazanych w § 18 i § 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. przy obliczaniu wysokości odprawy pieniężnej. Jak wyjaśnił, odprawa pieniężna jest świadczeniem, które - w przeciwieństwie do urlopu wypoczynkowego ujętego w wymiarze dni roboczych - ustala się, przyjmując za podstawę miesięczne wynagrodzenie pracownika. Jest to argument przemawiający za zbędnością wykonywania w odniesieniu do odprawy operacji zmierzających do obliczenia ekwiwalentu z 1 dzień urlopu. Ostatecznie w konkluzji uzasadnienia przywołanej powyżej uchwały SN wskazano, że "§ 18 i 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. ze względów logiczno-językowych i funkcjonalnych nie nadają się do zastosowania przy ustalaniu odprawy pieniężnej". Sąd Najwyższy, dokonując szczegółowej analizy przepisów rozporządzenia z 1997 r., w sposób szczegółowy wyjaśnił, że stosowanie reguł, a więc i współczynnika, ujętych w § 18-19 rozporządzenia z 1997 r., prowadzi do sytuacji, w których wysokość odpraw byłaby w każdym przypadku trudna od ustalenia w sposób jednolity dla każdego ubiegającego się o taką odprawę. "Przyjęcie, że idzie o liczbę dni roboczych przypadających w okresach miesięcznych poprzedzających dzień ustania stosunku pracy ma tę wadę, że jest rozwiązaniem dowolnym, w tym sensie, że nie wiadomo z jakich miałoby ono wynikać przepisów, podobnie jak dowolne jest rozwiązanie, że idzie o liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresach miesięcznych poprzedzających dzień ustania stosunku pracy". Nie wdając się w cytowanie dalszych obszernych fragmentów ww. uchwały, w ocenie Sądu w niniejszym składzie intencją prawodawcy, który w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wysokość odprawy ujął jako "dwutygodniowe wynagrodzenie", nie było wypłacenie pracownikowi świadczenia za jedynie 10 dni roboczych, a do tego przecież sprowadza się interpretacja Szefa WCR. Dlatego też Sąd uznał, stosując zaprezentowaną w niniejszej sprawie wykładnię, biorąc pod uwagę cytowaną uchwałę SN z 9 maja 2000 r., że wysokość dwutygodniowej odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, stanowi połowę miesięcznej kwoty wynagrodzenia ustalonej zgodnie z regułami określonymi w § 14-17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop, z pominięciem współczynnika ekwiwalentu urlopowego. W świetle powyższego nie można uznać zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. przez dowolne stosowanie przez organy przepisów dotyczących sposobu wyliczania świadczenia przysługującego pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem obrony terytorialnej, pełniącego służbę rotacyjnie. Stanowisko takie było już wyrażane w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Łodzi dnia 9 października 2024 r. III SA/Łd 531/24) i Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni je podziela. Oznacza to, że obliczenia organów były prawidłowe, co przesądziło o niezasadności skargi. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.