II SA/Wa 3898/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2022 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka zaskarżenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz E. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: Prezes UODO, organ) postanowieniem z [...] września 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej Kpa.) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1781; dalej uodo.) w związku ze skargą E.M.(skarżąca), wniesioną do Dyrektora Departamentu Skarg w Urzędzie Ochrony Danych Osobowych na postanowienie Prezesa UODO z [...] lipca 2021 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi ww. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez B. . B. S.A. z siedzibą w W. przy ul. [...]15, Komisariat Policji [...] w T. z siedzibą w T. przy ul. P.C. K. 2, Sąd R. w T. z siedzibą w T. przy ul. [...] S. 12/14, Miejski Zarząd Dróg w T. z siedzibą w T. przy ul. G. 159, Urząd Miasta T. z siedzibą w T. przy ul. S. 8, Główny Inspektorat Transportu [...], Urząd Miasta i Gminy N. nad N.z siedzibą w N. nad N. przy ul. [...] 7 oraz Główny Urząd Statystyczny, stwierdził niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. Jak podał Prezes UODO w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, do organu wpłynęła skarga E. M., zamieszkałej w miejscowości P. przy ul. [...] 28, na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez . PKO B. S.A. z siedzibą w W.przy ul. [...] 15 oraz Główny Urząd Statystyczny. Organ wyjaśnił, że z uwagi na treść art. 63 § 2 Kpa., mając wątpliwości co do zakresu skargi oraz treści żądania skarżącej, wezwał skarżącą do jednoznacznego wskazania, jakich podmiotów dotyczy skarga, na czym polegają kwestionowane przez nią działania tych podmiotów oraz jakiego rodzaju czynności oczekuje ona od organu w stosunku do każdego ze skarżonych podmiotów. Pismem z 1 czerwca 2021 r. skarżąca uzupełniła braki formalne skargi poprzez wskazanie podmiotów, których dotyczy skarga. Wymieniła imiona i nazwiska pracowników B.P. BP S.A. z s.w W. przy ul. P.15, funkcjonariuszy Komisariatu Policji [...] w T. z siedzibą w T.przy ul. [...] 2, pracownika oraz sędziego Sądu Rejonowego w T. z siedzibą w T. przy ul. F.S. 12/14, a ponadto Miejski Zarząd Dróg w T. z siedzibą w . przy ul. [...]159, Urząd Miasta T. z siedzibą w T. przy ul. S.8, Główny Inspektorat Transportu [...], Urząd Miasta i Gminy N. nad N.z siedzibą w N. nad N.przy ul. Ks.[...] 7 oraz Główny Urząd Statystyczny w W.. Skarżąca wskazała również na czym polegają kwestionowane przez nią działania każdego ze skarżonych podmiotów. Skarżąca dodała, że przetwarzanie jej danych osobowych wymaga jej zgody i każdorazowo niezbędne jest zawarcie z nią odrębnej umowy dotyczącej przetwarzania jej danych osobowych. Wskazała, że kategorycznie zabrania przetwarzania jej danych osobowych bez jej zgody. Podała, że występuje ze skargą jako osoba prawna i zastrzega prawa autorskie do informacji o niej. Po dokonaniu analizy złożonej skargi Prezes UODO postanowieniem z [...] lipca 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Organ dostrzegł, że w realiach sprawy zachodzi inna uzasadniona przyczyna w rozumieniu art. 61a § 1 Kpa., gdyż sposób sformułowania skargi oraz pisma uzupełniającego skargę wskazuje, że żądania skarżącej są sprzeczne i wykluczają się wzajemnie, a ponadto, jak podała skarżąca, występuje ze skargą jako osoba prawna. Tym samym, zdaniem organu, skarżąca nie może być stroną postępowania toczącego się przed Prezesem Urzędu. Prezes UODO stwierdził, że RODO nie pozwala na prowadzenie postępowania w przedmiocie danych osobowych osoby prawnej, w związku z czym zobligowany był odmówić wszczęcia w tej sprawie także z tego powodu. Skarżąca złożyła pismem z [...] sierpnia 2021 r. skargę na postanowienie Prezesa UODO z [...] lipca 2021 r. Prezes UODO wskazanym na wstępie postanowieniem stwierdził niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (uodo.), postępowanie w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie prowadzi się według przepisów Kpa. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 uodo. postępowanie prowadzone przez Prezesa Urzędu jest jednoinstancyjne. Powyższa informacja została zawarta w pouczeniu, które umieszczono w postanowieniu z [...] lipca 2021 r. Oznacza to, że od postanowienia kończącego postępowanie stronie przysługuje wyłącznie możliwość wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której to czynności powinna dokonać stosownie do treści art. art. 7 ust. 4 uodo. i w zw. z art. 13 § 2, art. 53 § 1 i art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325), w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia, za pośrednictwem Prezesa UODO. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 134 Kpa. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W konsekwencji wpłynięcie do Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargi, skierowanej do Dyrektora Departamentu Skarg w Urzędzie Ochrony Danych Osobowych, obligowało organ do zbadania w pierwszej kolejności dopuszczalności takiego wniosku. Organ wyjaśnił ponadto, że aktualnie skarżąca może skorzystać wyłącznie z możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa UODO z [...] września 2021 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności wniesionego przez nią środka zaskarżenia. Jak wynika z obszernie zaprezentowanego w skardze stanowiska, skarżąca nie podniosła zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia, przywołując wnioski przedstawione wcześniej w skardze na postanowienia organu z [...] lipca 2021 r. Wniesiona do Sądu skarga stanowi zbiór stanowisk orzecznictwa i doktryny, dotyczących wykładni przytoczonych przez skarżącą przepisów z różnych dziedzin prawa, w tym również przepisów z zakresu prawa ochrony danych osobowych. Skarżąca przywołała treść art. 61 Kpa. zwracając uwagę na zagadnienie wszczęcia postępowania administracyjnego. Stwierdziła, że przepisy Kpa. nie przewidują możliwości utajnienia adresu podanego przez stronę postępowania, jak również trybu wyłączenia z akt jakichkolwiek dokumentów ze względu na zastrzeżenie adresu, czy innych danych. Zatem, jak podała skarżąca, dla prawidłowości postępowania niezbędne jest zindywidualizowanie wszystkich stron postępowania poprzez wskazanie ich danych osobowych w zakresie co najmniej imienia, nazwiska i adresu zamieszkania. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę na poszczególne przepisy, które w jej ocenie, z punktu widzenia administratorów mają największe praktyczne znaczenie i przywołała na tę okoliczność poglądy praktyków prawa. Skarżąca zwróciła uwagę, poza wymienioną powyżej ustawą – Kodeks postępowania administracyjnego, na następujące akty prawne, a mianowicie, ustawę o ochronie danych osobowych, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35) – RODO, Kodeks pracy, ustawę o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, ustawę o świadczeniu usług drogą elektroniczną, ustawę – Prawo telekomunikacyjne, ustawę o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Ponadto odesłała do ustaw wprowadzających zmiany w ustawie o ochronie danych osobowych, tj. ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw. Powołała się również na treść art. 4 Powszechnej Deklaracji Prawa Człowieka. Skarżąca przedłożyła wraz ze skargą szereg pism skierowanych do różnych podmiotów. W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie, stwierdzając między innymi, że argumenty i wywody zawarte w skardze trudno powiązać z zaskarżonym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781) zwanej dalej u.o.d.o., postępowanie w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie prowadzi się według przepisów Kpa. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.d.o. postępowanie prowadzone przez Prezesa Urzędu jest jednoinstancyjne. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] września 2021, którym to orzeczeniem stwierdzono niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. W ocenie Sądu postanowienie to jest, co najmniej przedwczesne. Jak wynika z akt sprawy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wydał postanowienie z [...] lipca 2021 r. o odmowie wszczęcia postępowania sprawie ze skargi Pani E.M. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez wymienione w postanowieniu podmioty. Postanowienie to zawierało pouczenie, z którego wynikało, że postanowienie niniejsze jest ostateczne. Na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), oraz art. 144 Kpa. i w zw. z art. 13 § 2, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), od niniejszego postanowienia stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt sprawy, powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu [...] sierpnia 2021 r. Tym samym termin jego zaskarżenia upłynął z dniem 1 września 2021 r. W ostatnim dniu terminu do złożenia skargi na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania do wskazanego imiennie Dyrektora Departamentu Skarg Urzędzie Ochrony Danych Osobowych wpłynęło pismo skarżącej, które zostało potraktowane przez organ jako środek zaskarżenia nieznany ustawie, w związku z czym, w ocenie organu, zaistniała podstawa z art. 134 Kpa. i stwierdzono niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. W ocenie Sądu stanowisko organu jest, co najmniej przedwczesne. Uważna analiza pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. z datą wpływu do organu [...] września 2021 r. prowadzi do wniosku, że pismo powyższe zawiera zapisy, które mogą wskazywać na to, że celem skarżącej było złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2021 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Na karcie 107a/a wskazano bowiem: "Niniejszym składam skargę na postanowienie z dnia [...] lipca 2021 r. Sygn. akt [...] w którym Pan B. Ż. postanawia odmówić wszczęcia postępowania w sprawie mojej E. M. © skargi na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez B. P. B. S.A z siedziba w W. przy ul. P.[...], Komisariat Policji [...] w T. z Siedziba w T.przy ul. [...] 2, Sąd Rejonowy w T. z siedziba w T. ul. [...] 12/14, Miejski Zarząd Dróg w T. z siedzibą w T. przy ul. [...] 159, Urząd Miasta T. z siedzibą w T. przy ul. [...] Główny Inspektorat Transportu Ruchu Drogowego, Urząd Miasta i Gminy N. n N. z siedziba w N. n N. przy ul. [...] 7, oraz Główny Urząd Statyczny. O Proszę o zwolnienie od kosztów sądowych." Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna zawierać: oznaczenie sądu, do którego jest skierowana, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma (skarga), osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony. Przedmiotowe pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. zawiera cztery z pośród pięciu wskazanych wyżej elementów brak jest bowiem oznaczenia Sądu. W ocenie Sądu zapisy "niniejszym składam skargę" oraz "proszę o zwolnienie od kosztów sadowych" mogą wskazywać, że intencją skarżącej było wywiedzenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania. Wątpliwości co do rzeczywistych intencji autora pisma procesowego mogą wynikać z mylnego oznaczenia pisma lub z innych oczywistych niedokładności. Takie niejasności powinny być usuwane w drodze wezwania strony do ich wyjaśnienia w trybie art. 64 § 2 Kpa., czego w tej sprawie zbrakło. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli podanie nie spełnia innych (niż w § 1 wskazanego przepisu) wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Brak wyjaśnienia powyższej kwestii czyni co najmniej przedwczesnym zaskarżone postanowienie. Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.. Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni intencje skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. (data wpływu do organu [...] września 2021 r.), a następnie w zależności od odpowiedzi skarżącej podejmie stosowne działania.