II SA/Wa 390/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę. Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2142, ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1839, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana R. S. (strona, skarżący) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z akt sprawy, Komendant Wojewódzki Policji w [...] po uzyskaniu z akt sprawy karnej [...] opinii sądowo- psychiatrycznej o Panu R. S. (k. [...]), na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji zobowiązał go do przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią (k. [...]). Pan R. S. wezwanie to zrealizował i przedłożył Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] orzeczenia – lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że może dysponować bronią (k. [...] i [...]). Organ I instancji, korzystając z przysługującego mu prawa, złożył odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Z uwagi na fakt, iż w ostatecznym orzeczeniu lekarskim wydanym przez lekarza W. K. z dnia [...].05.2018r. nr [...] stwierdzono, iż Pan R. S. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią (k. [...]), Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. cofnął pozwolenie na broń palną myśliwską, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji (k. [...]). Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, podnosząc, że całym tłem założenia "Niebieskiej Karty" i w konsekwencji odebrania broni palnej myśliwskiej, jest jego wieloletni konflikt małżeński. Uznał, że stał się ofiarą intryg swojej żony, która użyła wszystkich swoich znajomości, aby cofnięto mu pozwolenie na broń. Z tego powodu, jego zdaniem, także wywiad środowiskowy o nim i badania lekarskie były nieobiektywne. Dlatego też zwraca się z prośbą o ponowne skierowanie go na badania do lekarzy spoza rejonu objętego wpływami jego żony – na przykład do [...],[...] lub [...]. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Komendant Główny Policji stwierdził, co następuje. Zgodnie z przepisami określonymi w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, które są podstawą materialnoprawną niniejszego rozstrzygnięcia, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, u której występują wskazane w odrębnych przepisach prawa zaburzenia psychiczne lub znacznie ograniczona sprawność psychofizyczna (pkt 2) i/lub uzależnionej od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt 4). Ustaleniu czy takie okoliczności istnieją służą badania lekarskie i psychologiczne oraz wydane na ich podstawie orzeczenia. Do wykonywania badań właściwi są lekarze i psycholodzy upoważnieni na mocy przepisów ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz.U. z 2015r. poz. 2210). W myśl natomiast art. 15h ust. 1 ustawy o broni i amunicji, od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego tak osobie badanej, jak i komendantowi wojewódzkiemu Policji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie (ust. 2 ), a orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (art. 15h ust. 7). W niniejszej sprawie organ I instancji z tego prawa skorzystał poprzez wniesienie odwołań od korzystnych dla strony orzeczeń: lekarskiego nr [...] z dnia [...].03.2018r., wydanego przez lekarza W. S. (k. [...]) i psychologicznego nr [...] z dnia [...].02.2018r. wydanego przez psychologa I. S. (k. [...]). W takim przypadku dopiero wydanie orzeczenia ostatecznego, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia w toku instancyjnym, przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną (tak np. orzekł w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 21.10.2009 r., sygn. akt II SA/Wa 919/09, patrz: orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie właśnie - ostateczne - orzeczenie lekarskie z dnia [...].05.2018r., nr [...] wydane zostało Panu R. S. przez lekarza W. K. (k. [...]). Z treści tego dokumentu jednoznacznie wynika, iż strona należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Wiążące dla organu Policji jest właśnie to orzeczenie, bowiem wyeliminowało ono orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].03.2018r., wydane w I instancji przez lekarza W. S., które nie ma już decydującej mocy dowodowej i wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wyjaśniono, że obowiązek nałożony na stronę na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji obejmuje przedstawienie dwóch odrębnych orzeczeń, które rozstrzygają o zdolności do dysponowania bronią w dwóch różnych zakresach i są wydawane przez różne podmioty, tj. upoważnionego lekarza i psychologa. Okoliczność, że strona uzyskała pozytywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne w I instancji nie może zatem przesądzić o zachowaniu jej pozwolenia na broń palną myśliwską w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie w II instancji uzyskała negatywne. Ponadto należy zauważyć, iż strona nie dokończyła badań psychologicznych w trybie odwoławczym (k. [...]), a więc nie potwierdziła w prawem określony sposób, że nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Niemniej jednak, jak podał Komendant Główny Policji, zgodnie z wolą ustawodawcy, jeżeli którekolwiek z orzeczeń (czy to lekarskie czy psychologiczne) nie potwierdza zdolności do dysponowania bronią, to okoliczność taka stanowi samoistną podstawę do obligatoryjnego cofnięcia (lub odmowy wydania) pozwolenia na broń palną na każdy jej rodzaj i bez względu na cel, w którym broń ma być używana. Wynika to z przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa, m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Wskazany przepis ma charakter obligatoryjny, a zatem w przypadku ustalenia takiej okoliczności w ostatecznym orzeczeniu lekarskim, organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. W niniejszej sprawie zapadłe w trybie odwoławczym, negatywne dla p. R. S. orzeczenie lekarskie wyklucza możliwość posiadania przez niego broni palnej. Odnosząc się natomiast do argumentów strony, iż na skutek intryg swojej żony, z którą jest w wieloletnim konflikcie małżeńskim została założona "Niebieska Karta" oraz cofnięto mu pozwolenie, organ stwierdził, że to nie zeznania żony ani "Niebieska Karta", czy też opinia środowiskowa stanowiły podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. Natomiast uzyskana przez organ I instancji opinia sądowo- psychiatryczna, w której stwierdzono u strony zaburzenia osobowości z objawami afektywnymi, tj. zaburzeniami nastroju (k. [...]), ujawniły okoliczności dostatecznie uzasadniające do skorzystania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z przepisu art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, tj. zobowiązania strony do poddania się stosownym badaniom i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, celem ustalenia czy nie zachodzi wobec niej okoliczność wskazana w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, tj. czy nie jest ona dotknięta chorobą psychiczną lub nie ma znacznie ograniczonej sprawności psychoruchowej, nie wykazuje zaburzeń funkcjonowania psychologicznego lub też nie jest uzależniona, m.in. od alkoholu. Organy Policji nie mają bowiem do takiej oceny żadnych uprawnień, mogą to stwierdzić jedynie upoważnieni lekarze i psycholodzy. Organ I instancji w celu zweryfikowania zdolności strony do dysponowania bronią palną zobowiązał ją do przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a następnie od pozytywnych dla niej orzeczeń lekarskiego i psychologicznego odwołał się (do czego miał prawo). Natomiast w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono, iż p. R. S. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej i nie może dysponować bronią. W takim zaś przypadku nawet pozytywna opinia o stronie w środowisku łowieckim nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Organ wskazał, że w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajduje się ostateczne, negatywne dla strony orzeczenie lekarskie wydane na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji i zgodne ze wzorem zawartym w zał. nr 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną, wykluczające możliwość posiadania przez nią broni, prośba strony o ponowne skierowanie jej na badania lekarskie, np. w [...],[...] lub [...], nie może zostać uwzględniona. Nie jest bowiem dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko orzeczeniu lekarskiemu wydanemu w trybie przewidzianym przepisami prawa (tak np. wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.04.2015r. sygn. akt II OSK 2144/13). Ponadto organy Policji nie mają uprawnień ani tym bardziej narzędzi do wyjaśniania rozbieżności między orzeczeniami lekarskim i psychologicznym wydanymi w różnych instancjach (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.03.2012r., sygn. II SA/Wa 2510/11, www.orzeczenia.nsa). Organ wyjaśnił ponadto, że strona może zwrócić się do właściwego wojewody o kontrolę przeprowadzonych badań w trybie odwoławczym jeśli uważa, że badania te zostały przeprowadzone nierzetelnie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu, a dotyczące nieprawidłowości w toku przeprowadzenia badań psychologicznych i lekarskich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy, chodzi o osoby nie posiadające zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. Wskazać przy tym należy, że wedle art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Jednocześnie przepisy ustawy o broni i amunicji wyraźnie wskazują na negatywne przesłanki, których zaistnienie skutkuje bezwzględną odmową wydania pozwolenia na broń. I tak, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt. 2-4 ustawy o broni i amunicji nie wydaje się go osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1878), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (punkt 2); wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (punkt 3) oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (punkt 4). Z tego też względu, stosownie do art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w wyżej cytowanym ust. 1 pkt 2-4 i potwierdzające, że może dysponować bronią, wydane przez upoważnionych lekarza i psychologa nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Organ odmawia zaś wydania pozwolenia na broń osobie, która nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji (vide: art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji). Celem ww. regulacji jest ochrona interesu społecznego i wykluczenie takich sytuacji, w których pozwolenie na broń palną uzyskują osoby, których stan zdrowia (np. ograniczona sprawność psychofizyczna) nie pozwala na dysponowanie bronią w sposób bezpieczny dla społeczeństwa (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2017 r., II SA/Wa 656/17, CBOSA). Zgodnie natomiast z art. art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Ustawodawca w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przesądził, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2016 r., poz. 546), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Z tego względu każda osoba chcąca posiadać broń i dysponować nią musi udowodnić brak tego rodzaju przeciwwskazań, czego potwierdzeniem są stosowne orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a ustawodawca nie przewidział w takich przypadkach innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Oceny, czy zachodzą wyżej wskazane okoliczności, uniemożliwiające posiadanie pozwolenia na broń, dokonują wyłącznie upoważnieni lekarze i psychologowie poprzez przeprowadzenie stosownych badań oraz wydanie orzeczeń. Jak wynika z akt sprawy w ostatecznym orzeczeniu lekarskim wydanym przez lekarza W. K. z dnia [...].05.2018r. nr [...] stwierdzono, iż Pan R. S. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią (k. [...]). Tak więc okoliczność dotycząca zdolności skarżącego do posiadania broni została udowodniona w sposób prawem określony, tj. orzeczeniem lekarskim, w którym stwierdzono, iż skarżący bronią dysponować nie może. Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji był obligowany do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd nie stwierdził, aby organy naruszyły określone w niej przepisy. W zasadniczej części nie dotyczą one zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.