II SA/Wa 398/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Góraj (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu [...] stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Uchwałą z dnia [...] grudnia 2015 r. Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraził zgody na zakwalifikowanie M.P. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W uzasadnieniu wskazano, że strona zamieszkuje warz z synem w lokalu, którego najemczynią jest jej matka. W 2011 r. najemczyni ww. lokalu wystąpiła do organu o wyrażenie zgody na oddanie w bezpłatne używanie części tego lokalu na rzecz córki i wnuka. Na powyższą prośbę Zarząd Dzielnicy nie wyraził zgody. Organ podał również, iż wnioskodawczyni osiąga średni miesięczny dochód w kwocie 391,34 zł, zaś uchwałę wydano na podstawie § 12 w zw. z 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Dnia 29 grudnia 2015 r. wnioskodawczyni złożyła do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co nie spowodowało zmiany stanowiska organu. Na powyższą uchwałę skargę do tutejszego Sądu wniosła M.P. wywodząc, że powinna zostać stwierdzona jej nieważność. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż organ niewłaściwe zastosował przepis paragrafu 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy i nie poddał wnikliwej analizie wyjątkowej sytuacji skarżącej, która zamieszkała u matki, uciekając przed przemocą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając fakt zamieszkiwania przez wnioskodawczynię w lokalu bez zgody jego właściciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jest dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona (w tym została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenie prawa). W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem § 22 ust. 2 i 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak bowiem można wywieść z uzasadnienia badanej uchwały organ uznał, że sam fakt zamieszkiwania w lokalu bez zgody jego właściciela, stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy uwzględnienia spornego wniosku. Powyższa konkluzja organu pozostaje jednak w sprzeczności z treścią § 22 ust. 2 i 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. § 22 ust. 2 obliguje jedynie organ do wnikliwej analizy konkretnej okoliczności faktycznej, jaką jest zamieszkiwanie w lokalu za zgodą właściciela, umożliwiając w ustępie 5 ewentualną odmowę uwzględnienia wniosku z tego powodu. Z treści powyższej regulacji nie wynika natomiast to, aby sam fakt zamieszkiwania bez zgody właściciela, przez osobę starająca się o umieszczenie nam liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu, przesądzał o konieczności negatywnego rozpoznania takiego wniosku. Sformułowanie przepisu 22 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. świadczy jedynie o tym, że organ, który zamierza negatywnie rozpoznać wniosek o umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, winien w sposób szczegółowy wyartykułować powody, dla których uznał, że zamieszkiwanie przez wnioskodawcę w lokalu, bez zgody jego właściciela, dyskwalifikuje taką osobę z grona potencjalnych najemców lokali znajdujących się w gminnym zasobie mieszkaniowym. W sytuacji więc, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, a więc z brakiem wskazania przez organ w uzasadnieniu skarżonej uchwały powodów, dla których uznał, że zamieszkiwanie przez wnioskodawcę w lokalu, bez zgody jego właściciela, dyskwalifikuje taką osobę z grona potencjalnych najemców lokali znajdujących się w gminnym zasobie mieszkaniowym, tutejszy Sąd został pozbawiony możliwości weryfikacji poprawności kwestionowanego rozstrzygnięcia. To zaś sprawia, że skarżona uchwała nie poddaje się kontroli sądowej. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została podjęta przed upływem jednego roku od dnia orzekania, należało zatem stwierdzić jej nieważność. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie więc zobligowany zarówno do wnikliwej analizy całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, jak też do sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia, uwzględniającego sposób rozumienia przepisu § 22 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, zaprezentowany w niniejszym uzasadnieniu.