II SA/Wa 3998/21
WyrokWSA w Warszawie2022-05-31
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej dla żołnierza zwalnianego ze służby wojskowej należy uwzględnić normy powierzchni użytkowej na byłego małżonka i dzieci, jeśli żołnierz wskazał datę z okresu trwania małżeństwa jako dzień do wyliczenia odprawy, mimo że w dniu zwolnienia ze służby nie pozostawał już w związku małżeńskim z tą osobą i nie zamieszkiwał z dziećmi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji błędnie zinterpretowały art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że do wyliczenia odprawy mieszkaniowej należy przyjąć ilość norm należnych żołnierzowi w dniu wskazanym przez żołnierza, a nie w dniu zwolnienia ze służby czy wydania decyzji. W związku z tym, organy powinny uwzględnić normy na byłego małżonka i dzieci, jeśli żołnierz wskazał datę z okresu trwania małżeństwa i wspólnego zamieszkiwania.Stan faktyczny
Skarżący, S. S., żołnierz służby stałej, został zwolniony ze służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2021 r. Wniósł o wypłatę odprawy mieszkaniowej, wskazując jako dzień do wyliczenia odprawy 31 stycznia 2017 r., kiedy pozostawał w związku małżeńskim i zamieszkiwał z żoną oraz trójką dzieci. Organy administracji (Dyrektor ORAMW i Prezes AMW) odmówiły uwzględnienia norm na byłego małżonka i dzieci, uznając, że w dniu zwolnienia ze służby skarżący nie pozostawał już w związku małżeńskim i nie zamieszkiwał z dziećmi. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...]
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga S. S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego nr [...] z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
S. S. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący) pełnił zawodową służbę wojskową jako żołnierz służby stałej ostatnio w Oddziale Żandarmerii Wojskowej w [...]. Na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] listopada 2020 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2021 r. Na dzień zwolnienia ze służby ww. posiadał 19 lat, 3 miesiące i 28 dni wysługi wojskowej, zaliczanej do wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową.
W dniu [...] marca 2021 r. skarżący złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (zwany dalej: Dyrektor ORAMW, organ I instancji), wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Jako dzień do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wnioskodawca wskazał dzień [...] stycznia 2017 r. W tym dniu zajmował stanowisko służbowe w stopniu etatowym młodszego chorążego, a członkami jego rodziny byli: żona M. S. oraz dzieci: S. S., L. S. i L. S.
Do ww. wniosku skarżący złożył m.in.: 1) wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2017 r. sygn. akt [...] o rozwiązaniu małżeństwa M. S. ze skarżącym (prawomocny z dniem [...] października 2017 r. i [...] lutego 2018 r. (co do pkt 3 dotyczącego wysokości alimentów)).
Przedmiotowy wniosek skarżący uzupełnił w dniu [...] kwietnia 2021 r. składając zaświadczenie o wysłudze lat, od której uzależniona jest wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową.
W toku postępowania wywołanego opisanym wyżej wnioskiem organ I instancji zgromadził następujące dokumenty: 1) od skarżącego: oświadczenie dotyczące pełnienia służby w innych służbach mundurowych, wyjaśnienie w sprawie uwzględnienia D. K. jako członka rodziny, oświadczenie o nie zamieszkiwaniu z dziećmi na dzień [...] stycznia 2021 r.; dokumenty potwierdzające jego zameldowanie z dziećmi w dniu [...] stycznia 2017 r. (zaświadczenie z Urzędu Miasta o zameldowaniu i oświadczenie o zamieszkiwaniu z dziećmi); uwierzytelnioną umowę najmu lokalu mieszkalnego w miejscowości [...], ul. [...], potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię rozkazu o stanowisku służbowym zajmowanym w dniu [...] stycznia 2017 r.; uwierzytelnioną kopię wyroku rozwodowego; uwierzytelnioną kopię decyzji o przyznaniu emerytury wojskowej; pismo wnioskodawcy dotyczące dopuszczenia dowodów: z wyroku rozwodowego i poczynionych w nim ustaleń faktycznych wskazujących na to, że wnioskodawca przestał zamieszkiwać wspólnie z byłą żoną i dziećmi w lutym 2017 r.; stałych zleceń przelewu tytułem czynszu za listopad i grudzień 2016 r. na okoliczność utrzymywania przez skarżącego mieszkania wspólnie zajmowanego w tym czasie przez niego, byłą żonę i dzieci; korespondencji z dnia [...] grudnia 2016 r. prowadzonej pomiędzy wnioskodawcą i administratorem mieszkania wspólnie zajmowanego w tym czasie przez skarżącego, byłą żonę i dzieci, dotyczącej stanu liczników, na okoliczność wspólnego zamieszkiwania; 2) od byłej żony skarżącego: oświadczenie, że w dniu [...] stycznia 2017 r. ich dzieci S. S., L. S. i L. S., nie zamieszkiwały wspólnie w ojcem – wnioskodawcą na osiedlu [...] w [...], który wyprowadził z mieszkania pod ww. adresem we wrześniu 2016 r.; oświadczenie, że w dniu [...] stycznia 2021 r. ich dzieci S. S., L. S. i L. S., nie zamieszkiwały wspólnie w ojcem, bowiem od [...] lipca 2019 r. do chwili obecnej dzieci zamieszkują z nią pod adresem – ul. [...] w [...]; wyjaśnienie, że skarżący był zameldowany pod adresem na osiedlu [...] do czasu sprzedaży mieszkania, tj. do maja 2019 r., jednak nie mieszkał w nim i nie opłacał żadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem od września 2016 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor ORAMW, działając na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 303, zwana dalej: u.a.m.w.), art. 47 ust. 1 i 2 oraz art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2017, zwana dalej: u.z.s.z.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej: k.p.a.), orzekł o wypłacie wnioskodawcy odprawy mieszkaniowej w wysokości 119.806,85 zł.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że do wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej uwzględnił 2 normy powierzchni użytkowej podstawowej, tj. normę na wnioskodawcę i jego drugą żonę D. K. Wyjaśnił, że nie jest możliwe naliczenie do odprawy mieszkaniowej, zgodnie z treścią oświadczenia wnioskodawcy z dnia [...] marca 2021 r., normy na jego byłą żonę M. S. oraz ich dzieci – S. S., L. S. i L. S., bowiem w dniu [...] stycznia 2021 r. tj. w dniu zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej i nabycia w tym dniu przez ww. uprawnienia do odprawy mieszkaniowej, skarżący nie pozostawał już w związku małżeńskim z M. S. oraz nie zamieszkiwał z ich dziećmi.
Na skutek wniesionego odwołania, wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot kontroli Sądu decyzją nr [...] z dnia [...] września 2021 r. Prezes AMW, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 17 ust. 4 u.a.m.w. oraz art. 47 ust. 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 26 ust. 1 i 3 u.z.s.z., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie po przedstawieniu stanu sprawy organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor ORAMW prawidłowo ustalił prawo wnioskodawcy do odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem przysługujących mu dwóch norm. Wnioskodawca był żołnierzem służby stałej i został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2021 r. Na dzień zwolnienia ze służby posiadał 19 lat, 3 miesiące i 28 dni wysługi, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie zajmował lokalu mieszkalnego z zasobu Agencji Mienia Wojskowego. Do dnia [...] stycznia 2021 r. wnioskodawca miał wypłacane świadczenie mieszkaniowe. Ma więc prawo do odprawy mieszkaniowej. Spór w sprawie dotyczy ustalonej przez organ I instancji kwoty odprawy mieszkaniowej, w kwocie odpowiadającej 2 normom (na skarżącego i jego drugą żonę), tj. z pominięciem normy na byłą żonę i ich troje wspólnych dzieci, nad którymi wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono matce.
Zdaniem organu odwoławczego, aby prawidłowo rozstrzygnąć ww. spór, kluczowe jest odpowiednie zinterpretowanie normy prawnej, wyrażonej w przepisach: art. 47 w zw. z art. 26 ust. 3 u.z.s.z., przy czym wykładni tej dokonać należy z uwzględnieniem całokształtu obowiązujących przepisów, przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych (językowych, systemowych, funkcjonalnych), a nie jedynie wykładni językowej. Tym samym, wydanie decyzji o wypłacie skarżącemu odprawy mieszkaniowej, poprzedza ocena oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień przez niego wskazany, jednakże z
uwzględnieniem okoliczności zaistniałych na dzień nabycia prawa do odprawy, tj. na dzień zwolnienia ze służby. Określone w ustawie Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązki małżonków względem siebie istnieją -podczas - trwania małżeństwa i wygasają na skutek jego ustania. Wygaśnięcie małżeństwa, wskutek uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, wiąże się więc z wygaśnięciem wszelkich praw i obowiązków. Zasada ta ma zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ jak wynika z dyspozycji art. 26 ust. 3 u.z.s.z., zawierającej definicję członków rodziny żołnierza, były małżonek i dzieci byłego małżonka nie są ujęte w tej definicji. Zdaniem organu odwoławczego, racjonalny ustawodawca po to zdefiniował kto jest członkiem rodziny żołnierza i odsyła, m.in. z art. 47 do art. 26 ust. 3 u.z.s.z., aby uwzględnić dynamikę zmian w rodzinie żołnierza. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, że żołnierz zawodowy w służbie stałej, który się rozwiódł i pozostaje dalej w służbie, byłby gorzej traktowany, niż zwolniony żołnierz otrzymujący odprawę z normą naliczoną na byłą żonę. Świadomie następowałoby nierówne traktowanie ww. osób w takiej samej sytuacji rodzinnej. Państwo chroni małżeństwo, ale jedynie w czasie jego trwania i dyspozycja art. 26 u.z.s.z. zasadę tę potwierdza.
Odnosząc się do kwestii nieuwzględnienia przez organ I instancji, przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej, trzech norm na wspólne dzieci wnioskodawcy i jego byłej żony, organ odwoławczy wskazał, iż istotną w tym zakresie jest kwestia ich miejsca zamieszkania. Wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, dzieci wnioskodawcy od czasu rozwodu mieszkają tylko z matką, której na mocy wyroku rozwodowego powierzone zostało wykonywanie władzy rodzicielskiej, władza rodzicielska ojca – wnioskodawcy została ograniczona. Brak wspólnego zamieszkiwania potwierdzają oświadczenia skarżącego i jego byłej żony, świadczące o tym, że dzieci nie mieszkały ze skarżącym w dacie zwolnienia go ze służby wojskowej, tj. [...] stycznia 2021 r. Faktu tego nie można pominąć i nie można też przyjąć, że nie rodzi on skutków prawnych w kontekście zapisów art. 26 ust. 3 pkt 2 u.z.s.z. Nie zatem podstaw do przyjęcia, że dzieci wnioskodawcy "są wspólnie zamieszkałymi" dziećmi skarżącego, w rozumieniu art. 26 ust. 3 u.z.s.z., które powinny być uwzględnione przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej.
Zdaniem Prezesa AMW, przepisy art. 47 w związku z art. 26 ust. 3 u.z.s.z., odnoszące się do ustalenia przysługującej żołnierzowi zwalnianemu ze służby należnej powierzchni użytkowej podstawowej z tytułu stanu rodzinnego w dacie nabycia uprawnienia do odprawy, odwołują się do okoliczności trwałego wspólnego zamieszkiwania z żołnierzem (tzn. sytuacji, gdy lokal ten stanowi centrum spraw życiowych dziecka i żołnierza). Podniósł, że w normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 47 u.z.s.z. chodzi o pomoc tym żołnierzom, którzy po odejściu ze służby nadal zapewniają potrzeby mieszkaniowe swym dzieciom i małżonkowi. Dlatego brani są oni pod uwagę przy określeniu ilości norm do wyliczenia kwoty odprawy mieszkaniowej. Z takim celem odprawy mieszkaniowej, a nie z naliczeniem kwoty należnej odprawy na dzień, w którym żołnierz posiada "najliczniejszą" rodzinę, związane jest prawo, o którym mowa w art. 47 u.z.s.z. i tak rozumianemu uprawnieniu żołnierza zwolnionego ze służby wojskowej, odpowiadają obowiązki organu w zaspokojeniu tego prawa. W świetle powyższego do wyliczenia odprawy mieszkaniowej przyjęcie norm na byłą żonę i wspólne dzieci jej i skarżącego nie jest możliwe, gdyż zgodnie z przedstawionym w sprawie stanem faktycznym, ww. nie zamieszkiwali z wnioskodawcą na dzień nabycia przez niego uprawnień do odprawy mieszkaniowej. Odmienna interpretacja nie tylko pozostawałaby w jaskrawej sprzeczności z celem instytucji odprawy mieszkaniowej, należnej żołnierzowi, a wręcz nosiłaby cechy nadużycia prawa.
W konsekwencji ocenił, iż organ I instancji nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ani ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych i zasadnie przyjął, że zachodzą podstawy do wypłaty wnioskodawcy odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem przysługujących mu dwóch norm. Dyrektor ORAMW dokonał również prawidłowego wyliczenia odprawy w kwocie 119.806,85 zł, przy uwzględnieniu wspomnianych dwóch norm tj. 24 m2, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby, tj. IV kwartale 2020 r. oraz 20 lat wysługi.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 47 ust. 1 pkt 3 w zw. z art 26 ust 3 pkt 1 i 2 u.z.s.z. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącemu pełniącemu zawodową służbę wojskową nie przysługuje prawo do otrzymania odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem norm na wszystkich członków rodziny w dacie wskazanej przez żołnierza zawodowego, w sytuacji, gdy literalne brzmienie przepisu określonego w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. wskazuje, że ilość przysługujących żołnierzowi norm należy liczyć według daty wskazanej przez żołnierza;
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do otrzymania świadczenia mieszkaniowego, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza zgromadzonego sprawie materiału dowodowego prowadzi do przeciwstawnego wniosku, tj. ustalenia, że w dacie wskazanej we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej winny zostać naliczone normy na dzieci i byłą żonę;
3. art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez nieprzeprowadzenie praworządnego i sprawiedliwego postępowania, które wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz przede wszystkim uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co w niniejszym postępowaniu zostało pominięte;
4. art. 61 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której treść nie mieści się w granicach wniosku złożonego przez stronę;
5. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który pomimo wypełnienia dyspozycji tegoż artykułu nie został przez organ administracji publicznej wzięty pod uwagę oraz poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego w sprawie czego skutkiem było utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy skarżący spełnia przesłanki do wypłaty odprawy mieszkaniowej uwzględniającej normy na 3 dzieci i byłą żonę, tym samym znajduje zastosowanie przesłanka do wypłaty odprawy mieszkaniowej uwzględniającej normy na ww. osoby i uznania tych osób za członków rodziny żołnierza zawodowego zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 1 i 2 u.z.s.z.
W uzasadnieniu skargi wnioskodawca szczegółowo omówił ww. zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumentację tożsamą z zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Z przepisów art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) i ust. 9 pkt 1 u.z.s.z. wynika, że żołnierzowi służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej i w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje odprawa mieszkaniowa, jeżeli do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego oraz pod warunkiem, że nie zachodzą przypadki enumeratywnie wymienione w art. 23 ust. 9 tej ustawy.
Poza sporem było, że w przypadku skarżącego nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wyłączających jego prawo do odprawy mieszkaniowej w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego i przyznał skarżącemu odprawę mieszkaniową według normatywu uwzględniającego jego oraz jego obecną żonę. Zakwestionował jedynie możliwość uwzględniania przy wyliczeniu odprawy normy powierzchni użytkowej na byłą żonę skarżącego i ich troje wspólnych dzieci. W uzasadnieniu tego stanowiska organ wyjaśnił, że nie jest możliwe naliczenie do odprawy mieszkaniowej, zgodnie z treścią oświadczenia wnioskodawcy z dnia [...] marca 2021 r., normy na jego byłą żonę M. S. oraz ich dzieci – S. S., L. S. i L. S., bowiem w dniu [...] stycznia 2021 r. tj. w dniu zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej i nabycia w tym dniu przez ww. uprawnienia do odprawy mieszkaniowej, skarżący nie pozostawał już w związku małżeńskim z M. S. oraz nie zamieszkiwał z ich dziećmi.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. odprawę mieszkaniową oblicza się i wypłaca według zasady: wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Brzmienie powołanego przepisu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisu tego wynika, że do wyliczenia odprawy mieszkaniowej należy przyjąć ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, w dniu wskazanym przez żołnierza. Brak więc było podstaw do uwzględnienia w wyliczeniach innej ilości norm, niż należne skarżącemu w dniu przez niego wskazanym. Zaprezentowany przez Prezesa AMW pogląd doprowadził w istocie do tego, że przepis art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. nie został właściwie zastosowany.
W sprawie niniejszej naruszona została podstawowa zasada postępowania administracyjnego, tj. zasada praworządności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta jest powtórzeniem konstytucyjnej zasady, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji).
W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła wątpliwość co do rozumienia stosowanej normy prawnej, a sens przepisu art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. nie przeczy w sposób oczywisty celowi odprawy mieszkaniowej (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.s.z.), która stanowi tylko określony procent wartości przysługującego, co należy podkreślić, lokalu mieszkalnego (art. 47 u.z.s.z.). Wykładnia literalna jest podstawową i pierwotną, a stosowanie innych metod, np. wykładni systemowej i funkcjonalnej ma miejsce tylko, jeśli wykładnia literalna nie jest prowadzi do jednoznacznych wniosków lub budzi wątpliwości. W niniejszej sprawie brak podstaw, aby wbrew wykładni literalnej przyjąć, jak chciałby organ, że ustaleń co do ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, należy dokonywać na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, a nie na dzień wskazany przez żołnierza, jak stanowi art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z.
W sprawie tej nie można podzielić poglądu organu, że wypłata odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem ilości norm wskazanych przez żołnierza na dzień przez niego wskazany byłaby sprzeczna z celem odprawy mieszkaniowej. W doktrynie wskazuje się, że z założenia językowej racjonalności "prawodawcy" wyprowadza się regułę interpretacyjną, że każde słowo użyte w tekście prawnym jest potrzebne dla zrekonstruowania jakiejś normy postępowania. Nie można przyjmować takiej wykładni, która uznawałaby jakieś sformułowanie tekstu za zbędne (patrz Zygmunt Ziembiński [w:] Sławomira Wronkowska, Zygmunt Ziembiński, "Zarys teorii prawa", Poznań 2001, str. 166). Kwestie zostały zresztą wyczerpująco przeanalizowane i przesądzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które dało prymat wykładni językowej w analogicznych sprawach.
Przyjęcie przez organy, że ustaleń w zakresie ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, o czym jest mowa w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z., należy dokonywać na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przyjęcie takiego stanowiska organu powodowałoby, że użyty w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy zwrot "w dniu wskazanym przez żołnierza" odnoszony do ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, należałoby uznać za zbędny. Brak jest podstaw prawnych do takiego stanowiska.
Nadto, przyjęcie ustaleń w zakresie ilości norm, o których mowa wyżej, na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej przez organ, a nie na dzień wskazany przez żołnierza, oznaczałoby, że to organ wybierałby w istocie datę, na którą dokonywane byłyby ustalenia faktyczne w tym zakresie. Trzeba zwrócić przy tym uwagę, że ustawodawca powtórzył zwrot "na dzień wskazany przez żołnierza" w art. 47 ust. 2 zd. 1 u.z.s.z. Zdecydował bowiem, że dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku (jest to zatem odrębna regulacja od przepisów k.p.a., wyznaczających terminy rozpatrzenia spraw administracyjnych). Ustawodawca wyznaczył organowi aż 90 dni na wydanie decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. W zdaniu drugim art. 47 ust. 2, ustawodawca wskazał, że wydanie decyzji następuje m.in. po złożeniu oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym "na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, (...)".
Kwestia daty złożenia wniosku ani wydania decyzji przez organ nie ma zatem znaczenia prawnego dla dokonania ustaleń faktycznych w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odprawy mieszkaniowej. Także w art. 47 ust. 5 u.z.s.z. ustawodawca potwierdził, że do obliczenia wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, należy przyjąć ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej "w dniu wskazanym przez żołnierza".
Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią przedstawioną wyżej ocenę prawną. W sprawie tej, wobec jednoznacznej woli ustawodawcy, nie ma podstaw do tego, aby przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej należnej skarżącemu nie uwzględnić ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza.
Mając na uwadze powołane argumenty Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło