II SA/Wa 400/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] na postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania – oddala skargę – Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] jest postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] stycznia 2018 r. (nr [...]). Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, że odwołanie skarżącego z [...] października 2017 r. od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] z [...] sierpnia 2017 r. (nr [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z [...] grudnia 2016 r. jest niedopuszczalne, ponieważ zostało wniesione przez podmiot nie mający legitymacji do jego wniesienia. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] ostateczną decyzją z [...] grudnia 2016 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 oraz ust. 5f i art. 104 ust. 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414) przyznał [...] J. O., pełniącemu zawodową służbę wojskową w tej jednostce wojskowej, dodatek służbowy z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego szefa kompanii w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Następnie, w dnu [...] marca 2017 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] decyzją z [...] sierpnia 2017 r. (nr [...]), odmówił Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z [...] grudnia 2016 r. W dniu [...] października 2017 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] złożył odwołanie od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] z [...] sierpnia 2017 r., w którym wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z [...] grudnia 2016 r. Odwołujący się podniósł m. in., że nie brał udziału bez swej winy w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] grudnia 2016 r. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji (Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...]) z [...] sierpnia 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2016 r. o przyznaniu [...] J. O. dodatku służbowego z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego szefa kompanii w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] nie ma interesu prawnego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu [...] J. O. dodatku służbowego i podkreślił, że "potencjalna konieczność realizacji decyzji, z której treścią się nie zgadza" nie jest źródłem tego interesu. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w skardze na postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] stycznia 2018 r. wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił, że organ nieprawidłowo przyjął, że nie ma on interesu prawnego w sprawie dotyczącej przyznania dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby i w ten sposób naruszył art. 28 i art. 134 k.p.a. Zdaniem skarżącego jego interes prawny w tej sprawie wynika wprost z art. 80 ust. 5f ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2017 r., poz. 2225 ze zm.). W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wysokość dodatku służbowego przyznanego żołnierzowi z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w drodze decyzji dowódcy jednostki wojskowej, której kadrowo żołnierz podlega z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego i na której zaopatrzeniu finansowym pozostaje w związku z zajmowanym stanowiskiem służbowym (art. 80 ust. 4 w. zw. z art. 104 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) ma znaczenie dla wysokości późniejszego świadczenia emerytalnego przyznanego temu żołnierzowi, co wynika wprost z art. 5 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Wysokość tego świadczenia, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 13 i art. 31 ust. 1 tej ustawy jest ustalana przez wojskowy organ emerytalny. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 lutego 2012 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 66 ze zm.), wojskowym organem właściwym do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ich wypłaty jest dyrektor wojskowego biura emerytalnego. Skarżący stwierdził, że "brak przyznania przymiotu strony wojskowym organom emerytalnym prowadzi do sytuacji, w której dowódca jednostki w sposób arbitralny i zupełnie dowolny może kształtować wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego". Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu – postanowienia Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] z [...] stycznia 2018 r. (nr [...]) na okoliczność "ustalenia braku spójnej praktyki i rozbieżności w uznaniu wojskowych organów emerytalnych za stronę w postępowaniach o przyznanie dodatków służbowych w ostatnim miesiącu służby". Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego skarga jest nieuzasadniona. Skarżący (Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...]) w skardze do Sądu nie podzielił stanowiska Dowódcy Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych, że nie ma interesu prawnego do wniesienia odwołania od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] z [...] sierpnia 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z [...] grudnia 2016 r. orzekającej o przyznaniu żołnierzowi zawodowemu dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby (art. 80 ust. 5f ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Argumentował, że jest wojskowym organem właściwym do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ich wypłaty, zaś uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej stanowi podstawę wymiaru (ustalenia) przez wojskowy organ emerytalny jego emerytury lub renty (art. 5 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin). Stanowisko skarżącego nie ma, zdaniem Sądu, żadnego prawnego uzasadnienia. Z art. 129 § 1 k.p.a. wynika, że prawo do wniesienia odwołania służy stronie postępowania (także jeżeli nie brała udziału w tym postępowaniu). Według art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem Sądu skarżący błędnie uznał przepisy prawne, przyznające mu kompetencje organu administracji publicznej do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu za źródło swego własnego, indywidualnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie budzi wątpliwości stwierdzenie, że interes prawny można wywodzić jedynie z przepisów prawnych, w zasadzie o charakterze materialnoprawnym, przyznających indywidualnemu podmiotowi określone uprawnienia lub obowiązki. Co prawda organ administracji publicznej posiada własne, władcze kompetencje i wykonuje je we własnym imieniu (w tym przypadku jako dyrektor wojskowego biura emerytalnego), jednakże realizuje w ten sposób zadania i obowiązki składające się na imperium państwa i te jego działania podlegają zarachowaniu na rzecz państwa. Dyrektor przyznaje świadczenia emerytalne ze środków publicznych, a nie z własnych, należących tylko do niego zasobów finansowych, ponieważ jako organ administracji publicznej nie jest podmiotem tego rodzaju własnych praw. A zatem niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie indywidualnego interesu prawnego żołnierza, nie jest sprawą "własną" skarżącego - organu emerytalnego. Skarżący jako wojskowy organ emerytalny (właściwy do ustalania, w drodze decyzji, prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia - art. 3 ust. 1 pkt 13 i art. 31 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym) jest zobowiązany do uwzględnienia przy wymiarze świadczenia, uposażenia należnego żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej a więc również wysokości dodatku służbowego przyznanego na podstawie art. 80 ust. 5 f ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nie oznacza to jednak, że ma legitymację do kwestionowania decyzji dotyczących przyznania świadczenia (dodatku) służbowego. Niejako na marginesie można dodać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że organ administracji współdziałający z organem prowadzącym postępowanie, nie jest stroną postępowania administracyjnego i nie jest legitymowany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na taką decyzję (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 1994 r. II SA 1971/93, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 marca 2006 r., I SA/Wa 283/05). Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może mieć miejsce m.in. wówczas, gdy przepisy prawa nie dopuszczają zaskarżenia decyzji lub gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie ma legitymacji do wniesienia tego środka albo nie ma zdolności do czynności prawnych. Z tego co już powiedziano, wynika, że Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych prawidłowo przyjął, że odwołanie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z [...] października 2017 r. od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] z [...] sierpnia 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z [...] grudnia 2016 r. jest niedopuszczalne w świetle art. 134 k.p.a. Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 tej ustawy.