II SA/Wa 4006/21

WyrokWSA w Warszawie2022-06-21

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Joanna Kube, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, czy wniosek o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 8a ustawy) stanowił "szczególnie uzasadniony przypadek", biorąc pod uwagę kryteria krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania obowiązków po 12 września 1989 r.?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra, uznając, że organ nie dokonał wszechstronnej i przekonującej oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaganego przez art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Organ nie wykazał, że wnioskodawca osobiście angażował się w realizację zadań państwa totalitarnego, a jedynie opierał się na domniemaniach i formalnej przynależności do partii i organizacji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca L. C. złożył wniosek o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów ustawy zaopatrzeniowej (art. 15c, 22a, 24a) na podstawie art. 8a tej ustawy, argumentując krótkotrwałą służbę w SB i rzetelne wykonywanie obowiązków w Policji, mimo inwalidztwa związanego ze służbą. Minister odmówił wyłączenia, uznając, że służba w SB (2 lata i 5 miesięcy) nie była krótkotrwała, a choć służba w Policji była rzetelna, to charakter zadań w SB i przynależność do PZPR/ZSMP wykluczają "szczególnie uzasadniony przypadek". Wnioskodawca zaskarżył decyzję, domagając się jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Beata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję L. C. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") w piśmie z [...] czerwca 2017 r. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister" "organ") o wyłączenie, na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708 z późn. zm.), zastosowania wobec niego art. 15c tej ustawy. Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku wskazał, że służbę w Służbie Bezpieczeństwa pełnił krótkotrwale oraz rzetelnie i wzorowo wykonywał zadania i obowiązki jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej oraz Policji. Podał, że w trakcie pracy zawodowej zachorował na ciężką chorobę zakaźną w związku ze służbą, która doprowadziła do trwałego uszkodzenia kręgosłupa, uniemożliwiając mu nie tylko służbę w Policji, ale i dalszą pracę. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. orzekła, że jest całkowicie niezdolny do służby w Policji, zaliczając do pierwszej grupy inwalidzkiej oraz uznała, iż inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Wskazał, iż podczas służby w pionie SB, praktycznie od początku pracował w miejscowym Referacie [...], mimo iż formalnie był przerzucany etatowo w jej strukturach. Jako [...] Grupy [...] wykonywał pracę o charakterze biurowo-administracyjnym, polegającą na obsłudze interesantów w zakresie przyjmowania wniosków, przygotowywania paszportów do wydania i ich wydawania. Zainteresowany został odznaczony Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę i Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant". Minister decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec L. C. art. 15c, art. 22a i art. 24a, na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723), dalej: "ustawa zaopatrzeniowa". W sprawie ustalono, że L. C. został zwolniony ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r., nabywając prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, dalej: "IPN", stanowiącym informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w okresie od dnia [...] listopada 1986 r. do dnia [...] marca 1989 r., tj. przez okres 2 lat i 5 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 26 lat, 5 miesięcy i 27 dni. Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...] przez IPN nie wynika, aby L. C. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z opinii przesłanej przez Komendę Główną Policji wynika, iż wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Wskazują na to informacje zawarte m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. W analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych. Jednocześnie poinformowano, iż w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających wprost udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Minister podniósł, że stosownie do art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, można wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Dalej zaznaczył, że art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego. Zadaniem więc organu w przedmiotowej sprawie jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustawowe przesłanki można uznać za spełnione oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Organ wskazał, że całkowity okres pełnionej przez L. C. służby wynosi 26 lat, 5 miesięcy i 27 dni. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa - jak wynika z Informacji o przebiegu służby przekazanej przez IPN - to okres 2 lat i 5 miesięcy, co stanowi ok. 9,1 % ogółu służby. Okres ten nie może być oceniony jako krótkotrwały. Prawie dwuipółletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru doraźnego czy epizodycznego i biorąc pod uwagę typowy okres służbę na rzecz totalitarnego państwa, to - zdaniem organu - z całą pewnością pozwoliło mu to dokładnie zaznajomić się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz ich charakterem. Strona nie spełnia zatem przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Przechodząc do kwestii rzetelności wykonywania zadań i obowiązków przez L. C. po dniu 12 września 1989 r., organ wskazał, iż nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez niego w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z opinii przesłanej przez Komendę Główną Policji wynika, iż wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie realizacji obowiązków służbowych w Policji. Potwierdzają to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Z informacji dotyczącej przebiegu służby wynika, iż L. C. wielokrotnie miał podwyższane uposażenie zasadnicze oraz dodatek służbowy. Posiadał pozytywne opinie służbowe oraz był wyróżniany nagrodami pieniężnymi oraz pochwałą Komendanta Miejskiego Policji w [...]. Został także wyróżniony Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę oraz Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. Ww. nie był karany dyscyplinarnie i nie były prowadzone wobec niego postępowania karne lub karno-skarbowe. Orzeczeniem Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2012 r. został uznany całkowicie niezdolnym do pełnienia służby w Policji i zaliczony do I grupy inwalidów. Uznano, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Organ, biorąc pod uwagę przedstawioną wyżej analizę przyjął, że strona spełnia przesłankę uwzględnioną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Minister stwierdził równocześnie, iż w kwestii sformułowania ostatecznej konstatacji co do tego czy sprawę wnioskodawcy można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w analizowanym przepisie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, istotny aspekt stanowi również fakt, iż utożsamiał się on z ustrojem totalitarnym, a także wykonywał przed rokiem 1990 zadania charakterystyczne dla tegoż ustroju, co na gruncie przedmiotowej sprawy, w sposób niebudzący wątpliwości, wpływa na jego niekorzyść. L. C. bowiem został przyjęty do Służby Bezpieczeństwa na własną prośbę, na stanowisko [...] Grupy [...] Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych (RUSW) w [...], a następnie [...] Grupy [...]. W 1988 r. został mianowany [...] Grupy [...] SB RUSW w [...]. W okresie od dnia [...] października 1987 r. do dnia [...] czerwca 1988 r. był słuchaczem Wyższej Szkoły [...] w [...]. We wniosku o przyjęcie do służby wskazał: "Prośbę swoją motywuję zamiłowaniem do tej odpowiedzialnej służby oraz chęcią służenia społeczeństwu w szeregach aparatu bezpieczeństwa publicznego", zaś w ankiecie osobowej zawarł następującą treść: "praca w szkolnictwie nie zaspokajała moich ambicji życiowych. Poprzez służbę w Służbie Bezpieczeństwa pragnę je zrealizować. Zmiana pracy zapewni mi również poprawę moich warunków życiowych (...)". Organ zwrócił uwagę, iż Grupa [...] RUSW zajmowała się inwigilacją Kościoła oraz jego zwalczaniem w kraju i za granicą. Jej głównym zadaniem było zapobieganie, rozpracowywanie, wykrywanie i zwalczanie wrogiej politycznie, ideologicznie i społecznie działalności Kościoła rzymskokatolickiego, zakonów oraz świeckich stowarzyszeń katolickich. Grupa [...] RUSW natomiast prowadziła walkę z działalnością antypaństwową w kraju. Odpowiadała za tzw. nadbudowę tj. w rozumieniu marksistowskim sferę niematerialną (ideologia, kultura, nauka). Z kolei Grupa [...] RUSW zajmowała się wydawaniem paszportów oraz kontrolą zagranicznych wyjazdów osób obywatelstwa polskiego. Organ powołując się na analizę dokumentacji przyjął, iż L. C. utożsamiał się z państwem totalitarnym także poprzez członkostwo w Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP) oraz w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Reasumując stwierdził, że choć wnioskodawca spełnia przesłankę stypizowaną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, to jednak uwzględniając jego długotrwałą służbę na rzecz totalitarnego państwa, a także biorąc pod uwagę charakter wykonywanych czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. L. C. zaskarżył decyzję Ministra z [...] września 2021 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia prawa materialnego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy. 2. zobowiązanie Ministra do wydania w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającej stosowanie wobec niego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący stwierdził, że spełnia oba warunki określone w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej gdyż: 1) jego służba przed dniem 31 lipca 1990 r. była "krótkotrwała", albowiem trwała 2 lata i 5 miesięcy, z czego prawie 9 miesięcy ([...].10.1987 r. - [...].06.1988 r.) przebywał w Wyższej Szkole [...] w [...]. Stanowi to zaledwie 9,1 % łącznego okresu jego służby pełnionej także od [...] kwietnia 1989 r. w Milicji Obywatelskiej, a potem w Policji dla wolnej i demokratycznej Polski. 2) po dniu 12 września 1989 r. powierzone mu zadania i obowiązki służbowe wykonywał rzetelnie, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, co zostało potwierdzone w decyzji Ministra. Podał, że pracę w Służbie Bezpieczeństwa podjął, ze względu na brak etatów w pionie Milicji Obywatelskiej w RUSW w [...], a także po złożonej obietnicy zatrudnienia w referacie [...] RUSW [...], podlegającego pod tamtejszą Służbę Bezpieczeństwa. Wobec tymczasowego braku wolnego etatu w Referacie [...], pomimo faktycznego wykonywania pracy w tym Referacie początkowo "zawieszono" go na wolnym etacie [...] Grupy [...] ([...].11.1986 - [...].02.1987), potem [...] Grupy [...] ([...].03.1987 - [...].08.1988 z wyłączeniem okresu pobytu w Studium Oficerskim [...] w [...]: [...].10.1987 r. - [...].06.1988 r.) i w końcu docelowo na stanowisku [...] Grupy [...] ([...].09.1988 – [...].03.1989 r.), skąd na własną prośbę został przeniesiony do Milicji Obywatelskiej do ODKK MSW w [...] na stanowisko [...]. Podał, że podczas pracy w Referacie [...] wykonywał pracę o charakterze biurowo-administracyjnym, polegającą na obsłudze interesantów z terenu podległego RUSW w [...] w zakresie przyjmowania wniosków paszportowych, przygotowywania paszportów do wydania i ich wydawania. Podczas pracy kierował się zawsze obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa i postępował zgodnie z własnym sumieniem. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.); zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec L. C. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W świetle art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, czy rozstrzyganie na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. Orzekający w sprawie organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Sąd kontrolując decyzję uznaniową, jest natomiast obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1488/08 (dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl) stwierdził, że zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 491/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Organ może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 – dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekający w niniejszej sprawie, stwierdza, że organ nie dokonał wszechstronnej, wyczerpującej i przekonującej oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku sygn. akt I OSK 1895/19, unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. W zaskarżonej decyzji wskazano co prawda, że osiągnięcia odnotowane przez L. C. po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę, jednakże Minister przyjął, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy, ze względu na długotrwałą służbę na rzecz totalitarnego państwa, a także charakter wykonywanych przez niego czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji. Zdaniem Sądu motywy, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie są wystarczające do przyjęcia, że ocena zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, została dokonana w granicach uznania administracyjnego. Zgodnie z wyżej wywiedzionym rozumieniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zasadniczym elementem stanu faktycznego sprawy rozstrzyganej w oparciu o ten przepis jest ustalenie, czy służba określonej osoby była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań i czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej - służbie na rzecz państwa jako takiego. W toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji nie wykazano, że L. C. podejmował tego typu działania. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ogólne spostrzeżenia odnośnie dokładnego zapoznania skarżącego się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz charakterem służby, nie mogą stanowić podstawy do przypisania skarżącemu osobistego zaangażowania w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego. Twierdzenia o takim zaangażowaniu w żadnym wypadku nie można opierać na - jak to uczynił organ - domniemaniu. Z pewnością o osobistym zaangażowaniu L. C. w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego nie świadczy, eksponowana przez organ, przynależność skarżącego do PZPR i ZSMP. Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nie odwołuje się do przynależności organizacyjnej. "Formalna" przynależność do określonych partii i organizacji nie może być więc traktowana jako równoznaczna z bezpośrednim zaangażowaniem w realizację tego typu zadań i funkcji. O ile zatem organ administracji nie ustali, że funkcjonariusz, przynależąc do określonej organizacji, pełnił w jej strukturach taką funkcję i podejmował takie zadania, że jednocześnie realizował zadania państwa totalitarnego, jest to okoliczność obojętna dla oceny przesłanek uprawniających do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie została dokonana w sposób wybiórczy i jednostronny, a użyta w zaskarżonym rozstrzygnięciu argumentacja nie jest przekonywująca wobec stanu sprawy. Minister, rozpatrując ponownie wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r., zastosuje się do dokonanej przez Sąd oceny prawnej i dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a następnie wyda należycie i przekonująco umotywowaną decyzję administracyjną. Organ weźmie również pod uwagę, że nie dopełniając obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. naraża się na zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji arbitralności i dowolności wydanej decyzji Należy ponadto wyjaśnić, że w sprawie nie miał zastosowania wskazany przez skarżącego art. 145a § 1 p.p.s.a. Zgodnie z nim, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Jak wyżej wywiedziono, decyzja podejmowana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jest tzw. decyzją uznaniową. Sąd nie może zatem zobowiązać organu do wydania – jak oczekuje tego L. C. – decyzji o wyłączeniu stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procesowych, co doprowadziło do wydania decyzji również z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło