II SA/Wa 404/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-02

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za czynności podjęte w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia dotyczącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu za czynności podjęte w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, powinno być ustalane na podstawie przepisów dotychczasowych. Wysokość wynagrodzenia obejmuje 75% stawki minimalnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA, powiększone o podatek VAT.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat został ustanowiony z urzędu dla małoletnich skarżących w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Po oddaleniu skargi przez WSA, pełnomocnik złożyła skargę kasacyjną do NSA. Wniosek dotyczył kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed NSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B. kwotę 180 zł oraz kwotę 41,40 zł tytułem podatku od towarów i usług, jako nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi małoletnich D. i A. T. - reprezentowanych przez przedstawicielkę ustawową B. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Na wniosek strony skarżącej zostało przyznane w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem z urzędu wyznaczyła adwokata M. B. (k-37 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 września 2015 r. oddalił wniesioną skargę (k-60 akt). Wyznaczona pełnomocnik pismem z dnia 29 października 2015 r. złożyła w imieniu strony skarżącej skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku oraz wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części (k-87-92 akt). Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3375/15 skarżącego reprezentował r.pr. D. G. z substytucji wyznaczonej pełnomocnik z urzędu (k-106 akt). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258-261 tej ustawy. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone po wejściu w życie nowych przepisów, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r., stąd do rozpoznania wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. W § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zostały wskazane czynności procesowe podjęte w drugiej instancji, za które przysługuje zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Z przepisu tego wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Powyższy przepis stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności wynosi 75% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli w drugiej instancji występował w sprawie ten sam adwokat, który brał udział w sprawie przed sądem I instancji. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Jak wynika z akt sprawy, nieopłacona pomoc prawna udzielona stronie skarżącej w drugiej instancji, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd orzeczenia oraz udziale pełnomocnika substytucyjnego w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 15 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 3375/15. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne adwokatowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 75% z 240 zł, czyli 180 zł i powinno być podwyższone o kwotę 41,40 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 221,40 zł. Ponadto adwokat, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożył wymagane oświadczenie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło