II SA/Wa 4059/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby postanawia: odrzucić skargę. G. S. (dalej: "Skarżący") w dniu 25 listopada 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "CKL") z [...] października 2021 r., nr [...]. Orzeczeniem tym CKL utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "RKL") [...] września 2021 r., nr [...]. RKL wydała przedmiotowe orzeczenie celem uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również uznania związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. RKL rozpoznała u Skarżącego szereg schorzeń – pkt. 1) Przewlekła [...] nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju § 86 p.2 kat. B; pkt 2) Stan po operacji [...] – bez paragrafu; 3) Przebyty uraz [...] – bez paragrafu. Następnie stwierdziła, że: Skarżący zdolny jest do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem – kat. B; zaawansowanie chorób nie sięga poziomu inwalidztwa; Skarżącego nie zalicza się do żadnej grupy inwalidzkiej; związek schorzenia lub ułomności (niezdolność do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w pkt 1 i 2 nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, rozp. w pkt 3 pozostaje w związku z wypadkiem w służbie. Wskazała, że aktualny stan zdrowia i stopień zaawansowania schorzeń nie sięgają poziomu inwalidztwa. Z uwagi na fakt, że Skarżący przeszedł na zaopatrzenie emerytalne komisja nie określiła jakie warunki służby są dla niego przeciwwskazane. CKL, jak wskazano na wstępie utrzymała orzeczenie RKL w mocy, podzielając przedstawioną w nim argumentację. W uzasadnieniu opisanej na wstępie skargi wskazano, że nie zgadza się z powyższymi orzeczeniami oraz przedstawił obszerną argumentację dotyczącą braku zapewnienia mu należytego udziału w prowadzonym postępowaniu, przeprowadzenia tego postępowania z naruszeniem przepisów k.p.a. dotyczących postepowania dowodowego – art. 75 § 1 tejże ustawy, a także wskazując na arbitralność działań lekarzy orzeczników i brak ich zainteresowania dalszym procesem leczenia Skarżącego. Następnie przeprowadził wywód na okoliczność leczenia [...] – procesu terapeutycznego. Podkreślił, że CKL nie miała wystarczających podstaw do utrzymania w mocy orzeczenia RKL – nie rozumie treści informacji zawartych w dokumentacji medycznej i konsekwencji z tym związanych. W odpowiedzi na skargę, CKL wniosła o jej odrzucenie wskazując, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Nadto CKL wskazała, iż w zakwestionowanym zakresie skarżącemu przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowej wydanej przez organ właściwy w sprawie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, tj. decyzji wydanej przez Dyrektora ZER MSWiA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę Sąd w pierwszej kolejności bada, czy jest dopuszczalna. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., Sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich, działających w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyrok NSA sygn. akt I OSK 93/10 oraz 220/10, II OSK 667/08, uchwała SN z 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała NSA sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby. Skarżący nie został poddany badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę, gdyż jest byłym funkcjonariuszem – aktualnie Skarżący przeszedł na zaopatrzenie emerytalne. Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, ale orzeczenie w przedmiocie związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także ustalenia stopnia inwalidztwa dla celów emerytalno-rentowych, które to nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zaskarżone orzeczeniem z [...] lutego 2022 r., należy do grupy orzeczeń, które są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Należy też zwrócić uwagę, że pouczenie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu odnosiło się wyłącznie do możliwości jego zaskarżenia w zakresie ustalenia zdolności do służby, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie zawierało ono pouczenia o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego orzeczenia w zakresie związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, czy też ustalenia stopnia inwalidztwa dla celów emerytalno-rentowych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.