II SA/Wa 409/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-04
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka- Klimas, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tytuł oficera dyplomowanego, uzyskany przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny, może być uznany za równorzędny z tytułem magistra w kontekście powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że tytuł oficera dyplomowanego nie jest równorzędny z tytułem magistra w rozumieniu obecnych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, co stanowiło podstawę do odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej. Pomimo że wcześniejsze przepisy uznawały ten tytuł za równorzędny, nie ma on zastosowania do obecnego procesu powoływania do służby, a decyzje kadrowe należą do autonomicznej oceny organów wojskowych, uwzględniających potrzeby Sił Zbrojnych.Stan faktyczny
Kaptan A. B. złożył wniosek o powołanie do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów, dołączając zaświadczenie o możliwości wyznaczenia na stanowisko. Dyrektor Departamentu Kadr odmówił powołania, co zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej. Skarżący zarzucił błąd w wykładni przepisów dotyczących wymaganego wykształcenia (tytuł oficera dyplomowanego vs. magister) oraz naruszenie zasady praw nabytych. Sąd oddalił skargę, uznając, że tytuł oficera dyplomowanego nie spełnia obecnych wymogów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka- Klimas (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów oddala skargę
Kaptan A. B. (dalej: "skarżący") w dniu 3 czerwca 2024 r. złożył, za pośrednictwem Wojskowego Centrum Rekrutacji w W., wniosek do Dyrektora Departamentu Kadr o powołanie do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów. Do wniosku zainteresowany dołączył zaświadczenie o możliwości wyznaczenia na stanowisko służbowe szefa sekcji operacyjnej ([...]) [....] w [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej, po powołaniu do zawodowej służby wojskowej. Przedmiotowe zaświadczenie wydał w dniu [...] czerwca 2024 r. Dowódca [...] Brygady Obrony Terytorialnej.
Dyrektor Departamentu Kadr rozkazem personalnym Nr [...] (pkt 1) z dnia [...] października 2024 r. odmówił kpt. A. B. powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów. Wymienione rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w dniu 28 października 2024 r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem złożonym na egzemplarzu aktowym.
Zachowując ustawowy termin kpt. A. B., w dniu 7 listopada 2024 r. złożył odwołanie (data stempla jednostki wojskowej), w którym wniósł o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia i powołanie jego osoby do zawodowej służby wojskowej zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie: art. 83 ust. 1 pkt 9 lit. a w zw. z art. 187 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, art. 2 pkt 22 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U.poz.248 z póź zm.) dalej jako "ustawa", a w konsekwencji uznanie, że nie zaistniała celowość powołania strony do pełnienia zawodowej służby wojskowej bez wskazania okoliczności jakie przesądziły o braku takiej celowości.
W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Nr [...] z dnia [...] października 2024 r. w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozkazu wskazano miedzy innymi na treść art. 187 ust. 1 pkt 1 ustawy, do zawodowej służby wojskowej można powołać w korpusie oficerów osobę, która spełnia łącznie następujące warunki, tj. posiada tytuł zawodowy co najmniej magistra lub równorzędny oraz posiada stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczona.
Zgodnie natomiast z art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy do służby wojskowej może być powołana osoba, która posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska służbowego.
Z przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że powołanie do służby nie jest obligatoryjne lecz fakultatywne. Należy wyjaśnić, że ustawodawca pozostawił w tym przypadku właściwemu organowi swobodę decyzyjną, o czym świadczy sformułowanie "może być powołana osoba", natomiast uprawniony organ wojskowy ma możliwość doboru odpowiednich kandydatów na wakujące w Siłach Zbrojnych stanowiska służbowe. W tym miejscu należy podkreślić, że w myśl art. 185 ust. 1 powyżej przytoczonej ustawy powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych. Powołanie do zawodowej służby wojskowej powinno następować adekwatnie do istnienia potrzeb Sił Zbrojnych, rozumianych zgodnie z art. 2 pkt 22 lit. a ustawy o obronie Ojczyzny jako celowość powołania do tej służby.
W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że organy wojskowe są autonomiczne, jeśli chodzi o politykę kadrową (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 19 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 4127/21; 9 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1407/13). Podjęcie decyzji w sprawie sytuacji kadrowej żołnierza leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych.
Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 1407/13) ustawodawca przyznał organom wojskowym możliwość powołania do zawodowej służby wojskowej osoby, która posiada kwalifikacje pod warunkiem, że powołanie takiej osoby ma uzasadnienie w potrzebach Sił Zbrojnych. W konsekwencji i organ, dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, może rozstrzygnąć daną sprawę, uznając za istotne określone fakty i podniesione przez stronę argumenty, inne zaś, uznać za nieistotne dla rozstrzygnięcia. W trakcie dokonywania wspomnianej oceny, organ administracji publicznej winien mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w tym przypadku - potrzeby Sił Zbrojnych.
Podkreślono, że fakt pełnienia służby na danym stanowisku nie jest uzależniony od wolnego stanowiska lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym natomiast, czy istnieje potrzeba powołania do zawodowej służby wojskowej i wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz właściwy organ wojskowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 487/08).
Po dokonaniu analizy obowiązujących przepisów oraz dokumentów dotyczących powołania do zawodowej służby wojskowej Minister Obrony Narodowej stwierdził, że kpt. A. B. nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska służbowego, odpowiedniego wykształcenia, tj. tytułu zawodowego co najmniej magistra lub równorzędnego, tym samym nie spełnia warunków powołania do zawodowej służby wojskowej w myśl art. 187 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującej wojskowej ustawy pragmatycznej. Mając na uwadze obecnie obowiązujące przepisy ustawy odnośnie powoływania do zawodowej służby wojskowej, nieistotne pozostaje wskazywanie przez stronę na przepisy przejściowe, tj. art. 172 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2022 poz. 53 6 tj.) dalej "u.s.w.ż.z". "Żołnierza zawodowego, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał określone w dotychczasowych przepisach wymagania do zajmowania stanowiska służbowego o określonym stopniu etatowym, uważa się za spełniającego warunki do wyznaczenia na to samo lub równorzędne stanowisko służbowe. Żołnierza zawodowego posiadającego tytuł oficera dyplomowanego traktuje się jako żołnierza posiadającego tytuł równorzędny tytułowi zawodowemu magistra ".
W tym przepisie przejściowym przesądzono, że oficera zawodowego, który w dniu wejścia w życie przywołanej ustawy spełniał według dotychczasowych przepisów wymagania do zajmowania określonych stanowisk służbowych, uważa się za spełniającego warunki do wyznaczenia na te stanowiska, o tyle nie rozciągnięto oddziaływania tego przepisu na powoływanych do zawodowej służby wojskowej (red. Królikowski Hubert, Obrona Ojczyzny. Komentarz. Opublikowano: WKP 2023).
Podkreślono, że powołanie do zawodowej służby wojskowej powinno następować adekwatnie do istnienia potrzeb Sił Zbrojnych, rozumianych zgodnie z art. 2 pkt i 2 lit. a ustawy o obronie Ojczyzny jako celowość powołania do tej służby.
Wyznacznikiem w podejmowaniu decyzji kadrowych, jak już podkreślano, są potrzeby Sił Zbrojnych, rozumiane jako dobro najwyższe i nadrzędne nad innymi wartościami. Ponownie podkreślić należy, że to potrzeby Sił Zbrojnych decydują o możliwości powołania do służby wojskowej kandydata na żołnierza zawodowego a następnie wyznaczenia na stanowisko służbowe, a nie fakt istnienia wolnych stanowisk, czy spełniania przez kandydata wymogów formalnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 25/08).
Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ja rozkazu personalnego, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozparzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił :
a) Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie tj. art. 83 ust. 1 pkt 9 lit a) w zw. z art. 187 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny a w konsekwencji uznanie, że posiadane przez skarżącego tytuł oficera dyplomowanego nie spełnia wymagań w zakresie posiadania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, pomimo że pełnił on zawodową służbę wojskową w stopniu oficerskim, a tytuł zawodowy oficera dyplomowanego był uznawany za równorzędny z tytułem zawodowym magistra;
b) Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie tj. art. 2 pkt 22 lit a) w zw. z art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (a w konsekwencji uznanie, że nie zaistniała celowość powołania skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej bez wskazania okoliczności jakie przesądziły o braku takiej celowości; jak również ze względu na powołanie ogólnej przesłanki Zaistnienia Potrzeb Sił Zbrojnych, które nie zostały wskazane w decyzji organu I instancji i wyjaśnione w uzasadnieniu rozkazu personalnego;
c) Naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej tj. zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez nieusprawiedliwione i niezgodne z prawem naruszenie zasady praw nabytych, polegające na pozbawieniu w drodze decyzji organu prawa do pełnienia służby na warunkach przyznanych uprzednio przez ten sam organ, uznaniu że skarżący nie posiada wykształcenia uzyskanego zgodnie z obowiązującymi do marca 2022 roku przepisami.
d) Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 107 § 1, 77 § 1 oraz 7 kpa poprzez dokonanie całkowicie dowolniej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, a w konsekwencji uznanie, że nie zachodzą przesłanki celowości powołania skarżącego do zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty podkreślający, że zgodnie art. 187 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny do zawodowej służby wojskowej można powołać w korpusie oficerów osobę, która posiada tytuł zawodowy co najmniej magistra lub równorzędny. Tymczasem skarżący posiada tytuł zawodowy oficera dyplomowanego. Tytuł ten uzyskał w 1999 r. podczas studiów na uczelni wojskowej - tj. na Akademii Sztuki Wojennej w W. Zgodnie z obowiązującą w tym czasie ustawą z dnia 31 marca 1965 r. o wyższym szkolnictwie wojskowym - art. 27 ust. 1 ustawy - wyższe szkoły wojskowe nadają absolwentom tych szkół tytuły zawodowe oficera dyplomowanego, magistra, lekarza, magistra inżyniera, inżyniera-dowódcy, licencjata, inżyniera oraz inne określone przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia, z tym że w zakresie nauk innych niż wojskowe - w porozumieniu z właściwymi ministrami (kierownikami urzędów centralnych) nadzorującymi szkoły wyższe. Natomiast zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2022 poz. 536 tj.) żołnierza zawodowego, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał określone w dotychczasowych przepisach wymagania do zajmowania stanowiska służbowego o określonym stopniu etatowym, uważa się za spełniającego warunki do wyznaczenia na to samo lub równorzędne stanowisko służbowe. Żołnierza zawodowego posiadającego tytuł oficera dyplomowanego traktuje się jako żołnierza posiadającego tytuł równorzędny tytułowi zawodowemu magistra. Absolwentów wyższych szkół wojskowych, którzy rozpoczęli studia przed dniem 1 lipca 2004 r., w przypadku gdy obowiązujący w tych szkołach program nauczania nie przewidywał uzyskania przez nich tytułu zawodowego magistra (równorzędnego), mianuje się na stopień wojskowy podporucznika (podporucznika marynarki) i wyznacza na stanowiska służbowe pomimo niespełniania wymogów w zakresie wykształcenia.
Na podstawie powyższych przepisów skarżący został mianowany na stopień wojskowy podporucznika i otrzymywał dalsze awanse na wyższe stanowiska służbowe aż do stopnia kapitana włącznie. Do chwili wejścia w życie ustawy o obronie Ojczyny w dniu 23 kwietnia 2022r. tytuł oficera dyplomowanego był uznawany za równorzędny z tytułem magistra. Skarżący nabył więc prawo podmiotowe, które w chwili obecnej jest mu odbierane, poprzez nieuznawanie jego wykształcenia na poziomie, który uzyskał. Tytuł oficera dyplomowanego w chwili kiedy skarżący kończył studia był równorzędny z tytułem magistra. Jego nadanie
wynikało z obowiązujących wówczas przepisów prawa oraz przebiegu studiów, które skarżący podjął w dobrej wierze, mając wiedzę, że tytuł ten będzie równy tytułowi magistra. Nie ma w chwili obecnej podstaw, aby traktować osoby posiadające tytuł oficera dyplomowanego w sposób odmienny niż miało to miejsce przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny. O konieczności zachowania praw nabytych wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne oraz Trybunał Konstytucyjny.
Skarżący podkreślił, że ustawa o Obronie Ojczyzny nie odnosi się do osób, które w służbie posiadały już tytuł oficerski nadany im pod rządami wcześniejszej ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., zwana dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 p.p.s.a.). Sąd, stosownie do art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał decyzję administracyjną, którą zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a p.p.s.a.
Zgodnie z art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy do służby wojskowej może być powołana osoba, która posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska służbowego. Zgodnie z art. 187 ust. 1 pkt 1 ustawy do zawodowej służby wojskowej można powołać w korpusie oficerów osobę, która spełnia łącznie warunki: posiada tytuł zawodowy co najmniej magistra lub równorzędny oraz posiada stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczona.
Z ww. przepisu wynika jednoznacznie, że powołanie do służby nie jest obligatoryjne, lecz fakultatywne. Ustawodawca pozostawił organowi swobodę decyzyjną, o czym świadczy użycie sformułowań "może być powołana osoba", "można powołać", a uprawniony organ wojskowy ma możliwość doboru odpowiednich kandydatów na wakujące stanowiska służbowe w Siłach Zbrojnych.
W myśl art. 185 ust. 1 ustawy powołanie do służby wojskowej może nastąpić, jeśli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych, rozumiane zgodnie z art. 2 pkt 22 lit. a ustawy, jako celowość powołania do tej służby.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżącego będącego oficerem dyplomowanym należy traktować jako osobę posiadającą tytuł zawodowy co najmniej magistra lub równorzędny, co jest niezbędne do powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów .
Jak wynika z akt postępowania kpt. A. B. nie posiada kwalifikacji wymaganych do powołania go do korpusu oficerskiego ponieważ nie posiada odpowiedniego wyksztalcenia tj. nie legitymuje się tytułem zawodowym co najmniej magistra lub równorzędnym.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r.(Dz. U.2023 poz.2787) w sprawie studiów § 31.[Tytuły zawodowe równorzędne tytułom magistra i magistra inżyniera nadawane absolwentom jednolitych studiów magisterskich]
Absolwentom jednolitych studiów magisterskich nadaje się tytuły zawodowe równorzędne tytułom magistra i magistra inżyniera:
1) lekarz - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku lekarskim;
2) lekarz dentysta - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym;
3) lekarz weterynarii - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku weterynaria;
4) magister farmacji - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku farmacja;
5) magister inżynier architekt - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku architektura;
6) 17 magister inżynier pożarnictwa - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku inżynieria bezpieczeństwa prowadzonych dla strażaków w służbie kandydackiej w Akademii Pożarniczej.
Tak więc należy przyjąć, że tytuł oficera dyplomowanego nie mieści się w tym przepisie.
Należy wskazać, że organ ma racje twierdząc, że powoływany przez skarżącego przepis ustawy tj. art. 172 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2022 poz. 536 tj.) "Żołnierza zawodowego, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał określone w dotychczasowych przepisach wymagania do zajmowania stanowiska służbowego o określonym stopniu etatowym, uważa się za spełniającego warunki do wyznaczenia na to samo łub równorzędne stanowisko służbowe. Żołnierza zawodowego posiadającego tytuł oficera dyplomowanego traktuje się jako żołnierza posiadającego tytuł równorzędny tytułowi zawodowemu magistra" nie ma w tej sprawie zastosowania. W tym przepisie przejściowym przesądzono, że oficera zawodowego, który w dniu wejścia w życie przywołanej ustawy spełniał według dotychczasowych przepisów wymagania do zajmowania określonych stanowisk służbowych, uważa się za spełniającego warunki do wyznaczenia na te stanowiska, o tyle nie rozciągnięto oddziaływania tego przepisu na powoływanych do zawodowej służby wojskowej (red. Królikowski Hubert, Obrona Ojczyzny. Komentarz. Opublikowano: WKP 2023).
Wskazać również należy, że ustawa o służbie żołnierzy zawodowych została uchylona z dniem 23 kwietnia 2022 r.
W tym miejscu należy podkreślić, że rację miały również organy obu instancji przyjmując, w myśl art. 185 ust. 1 ustawy, że powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych. Powołanie do zawodowej służby wojskowej powinno następować adekwatnie do istnienia potrzeb Sił Zbrojnych, rozumianych zgodnie z art. 2 pkt 22 lit. a ustawy, jako celowość powołania do tej służby.
W związku z tym podkreślić należy, że w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że organy wojskowe są autonomiczne, jeśli chodzi o politykę kadrową (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 19 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 4127/21; 9 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1407/13). Skoro w gestii właściwego organu wojskowego leży kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych, to podjęcie decyzji w sprawie sytuacji kadrowej żołnierza leży w ramach przyznanych mu kompetencji. Tym samym organ ten ma wyłączne prawo do powołania lub odmowy powołania na właściwe stanowisko służbowe żołnierza zawodowego. Skoro ustawodawca przyznał organom wojskowym możliwość powołania do zawodowej służby wojskowej osoby, która posiada kwalifikacje pod warunkiem, że powołanie takiej osoby ma uzasadnienie w potrzebach Sił Zbrojnych, to należy przyjąć, że organ, dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, może rozstrzygnąć daną sprawę, uznając za istotne określone fakty i podniesione przez stronę argumenty, inne zaś, uznać za nieistotne dla rozstrzygnięcia. Analogiczne stanowisko prezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1407/13. Tym samym jeśli w trakcie dokonywania wspomnianej oceny organ administracji publicznej będzie miał na uwadze zarówno słuszny interes obywateli, ale uzna, że uwzględnienie interesu społecznego rozumianego jako potrzeby Sił Zbrojnych - tak jak w rozpoznawanej sprawie - jest nadrzędnie, to nie sposób uznać, że doszło do naruszenia uznania administracyjnego.
Prawidłowe było zatem wskazanie w zaskarżonej decyzji Ministra, jak również w poprzedzającym go ww. rozkazie personalnym Dyrektora DK z (...) października 2023 r., że z art. 187 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że powołanie do służby nie jest obligatoryjne lecz fakultatywne. Tym samym ustawodawca pozostawił w tym przypadku właściwemu organowi wojskowemu swobodę decyzyjną, o czym świadczy sformułowanie "może być powołana osoba", "można powołać". Oznacza to zatem, że uprawniony organ wojskowy ma możliwość doboru odpowiednich kandydatów na wakujące w Siłach Zbrojnych stanowiska służbowe.
Wskazać również należy, że ustawa o Obronie Ojczyzny w art. 187 zakreśla wymaganie minimalne wykształcenie na poziomie posiadania tytułu zawodowego magistra (lub równorzędnego) – w korpusie oficerów, wykształcenia średniego lub średniego branżowego – w korpusie podoficerów, wykształcenia podstawowego, gimnazjalnego, zasadniczego zawodowego lub zasadniczego branżowego oraz posiadania przygotowania zawodowego lub kwalifikacji albo umiejętności przydatnych w korpusie osobowym, w jakim ma być pełniona zawodowa służba wojskowa – w korpusie szeregowych.
Warto przypomnieć, że od [...].01.2010 r. do [...].12.2013 r. w stosunku do osób powoływanych do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych wymagania kwalifikacyjne w zakresie wykształcenia były zakreślone na poziomie posiadania dyplomu ukończenia studiów wyższych, wystarczające było zatem ukończenie studiów pierwszego stopnia (zmiana wprowadzona ustawą z 24.04.2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 79, poz. 669 ze zm.; obowiązywała do 31.12.2013 r., kiedy to na skutek zmiany przepisu art. 11 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwsze u.s.w.ż.z. przywrócono wymagany poziom wykształcenia dla powoływanych oficerów rezerwy do posiadania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego ustawą z 11.10.2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1355). Przepis art. 11 u.s.w.ż.z. korespondował przy tym z art. 36 u.s.w.ż.z., określającym wymagania kwalifikacyjne przy wyznaczaniu na stanowiska służbowe. Choć zagadnienie to wydaje się mieć znaczenie raczej teoretyczne (z uwagi na duży upływ czasu zainteresowanie pełnieniem służby przez żołnierza rezerwy, który w okresie obowiązywania analizowanych przepisów uzyskał mianowanie na stopień oficerski, posiadając wykształcenie na poziomie studiów pierwszego stopnia, wydaje się mało prawdopodobne), to jednak trzeba stwierdzić, że w takim przypadku oficer rezerwy ubiegający się o powołanie do zawodowej służby wojskowej musiałby spełniać wymagania kwalifikacyjne posiadania wykształcenia na poziomie tytułu zawodowego magistra. O ile bowiem w przepisie przejściowym art. 5 ww. nowelizacji z 11.10.2013 r. przesądzono, że oficera zawodowego, który w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy spełniał według dotychczasowych przepisów wymagania do zajmowania określonych stanowisk służbowych, uważa się za spełniającego warunki do wyznaczenia na te stanowiska, o tyle nie rozciągnięto oddziaływania tego przepisu na powoływanych do zawodowej służby wojskowej.
Dla przedstawienia pełnego obrazu wskazać należy ,że zgodnie z 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie tytułów żołnierzy zawodowych (Dz. U. poz. 480).
utraciło moc 23 kwietnia 2022 r. tytuł oficera dyplomowanego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nadawany był absolwentom Podyplomowych Studiów Operacyjno-Taktycznych prowadzonych w Akademii Sztuki Wojennej.
W myśl art. 172 ust. 2 wspomnianej ustawy o służbie żołnierzy zawodowych żołnierza zawodowego posiadającego tytuł oficera dyplomowanego traktuje się jako żołnierza posiadającego tytuł równorzędny tytułowi zawodowemu magistra. W ocenie Sądu powyższa konstrukcja prawna miała zastosowanie jedynie do działalności kadrowej prowadzonej zgodnie z przepisami wojskowej ustawy pragmatycznej.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie tytułów żołnierzy zawodowych w Siłach Zbrojnych RP funkcjonował tytuł żołnierza zawodowego "oficer dyplomowany Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej", nadawany absolwentom Podyplomowych Studiów Operacyjno-Taktycznych prowadzonych w Akademii Sztuki Wojennej. Należy jednak wskazać, że posiadanie tego tytułu nie było tożsame z uzyskaniem kwalifikacji drugiego stopnia, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 18g ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.).
Biorąc powyższe pod rozwagę skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
-----------------------
i
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło