II SA/Wa 411/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-02
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Ewa Grochowska – Jung, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy negatywne relacje emocjonalne między stroną skarżącą a składem orzekającym, wynikające z przebiegu rozprawy, stanowią podstawę do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia obiektywnych okoliczności wskazujących na wątpliwość co do bezstronności sędziego. Subiektywne odczucia strony dotyczące przebiegu postępowania, w tym niezadowolenie ze sposobu prowadzenia rozprawy, nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, a zarzuty takie mogą być podnoszone w stosownych trybach odwoławczych.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie trzech sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego. Jako podstawę wniosku wskazała negatywne relacje emocjonalne powstałe między nią a składem orzekającym na rozprawie, wynikające z rzekomego nierównego traktowania jej zarzutów przez sędziów oraz ich postawy i zachowania podczas rozprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013 r. na posiedzeniu wniosku M. G. o wyłączenie sędziego Anny Mierzejewskiej, sędziego Andrzeja Kołodzieja oraz sędziego Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego postanawia: oddalić wniosek.
M. G. pismem z 4 lipca 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wyłączenie sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Anny Mierzejewskiej, Andrzeja Kołodzieja i Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie z jego skargi na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego.
W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, że na rozprawie, która odbyła się 3 lipca 2013 r. powstały między skarżącym a składem sędziowskim negatywne emocjonalne relacje.
Uzasadniając powyższe twierdzenie skarżący wskazał, że sprawozdawca - sędzia Anna Mierzejewska obszernie zreferowała stanowisko organu, natomiast zarzuty podniesione w skardze podsumowała jednym zdaniem.
Przewodniczący składu orzekającego – sędzia WSA Andrzej Kołodziej udzielając głosu skarżącemu postawił warunek, że oczekuje jedynie ważnych, nowych informacji. Skarżący zarzucił również, że Przewodniczący często przerywał mu wskazując, że w rozpoznaniu skargi chodzi o co innego niż skarżący sądził.
Natomiast w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego Janusza Walawskiego skarżący wskazał, że sędzia przybierał zniecierpliwione miny i pozy, "wydając przy tym dźwięki typu cmokanie", a w czasie uzasadniania wyroku sugerował skarżącemu, że orzeczenie o wydaleniu ze służby można wzruszyć.
W konkluzji skarżący stwierdził, że przebieg rozprawy spowodował, że "puściły mu nerwy i doszło do wymiany zdań, która w sądzie nie powinna mieć miejsca". Jednocześnie stwierdził, że powyższe zdarzenie spowoduje powstanie po stronie sędziów negatywnego ładunku emocjonalnego, zatem wniosek o wyłączenie sędziów jest konieczny i uzasadniony.
Sędzia WSA Anna Mierzejewska, sędzia WSA Andrzej Kołodziej oraz sędzia WSA Janusz Walawski złożyli oświadczenie, że w niniejszej sprawie po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. dalej jako "P.p.s.a."), wyłączające ich od rozpoznania sprawy. Ponadto oświadczyli, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Wyłączenie sędziego następuje po pierwsze z mocy samego prawa, a po drugie na żądanie lub na wniosek strony skarżącej. Różnica pomiędzy wyłączeniem sędziego z mocy prawa, a wyłączeniem na wniosek sprowadza się do podstawy wyłączenia. W przypadku wyłączenia z mocy prawa podstawą jest przepis ustawy, zaś podstawą wyłączenia na wniosek jest postanowienie sądu.
Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy prawa zostały wymienione w art. 18 P.p.s.a., natomiast przyczyna wyłączenia sędziego na wniosek została określona w art. 19 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Wniosek o wyłączenie sędziego, w myśl art. 20 P.p.s.a., strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
Przepisem art. 22 § 2 P.p.s.a. ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia wyjaśnienia.
W sprawie niniejszej sędziowie: Anna Mierzejewska, Andrzej Kołodziej i Janusz Walawski złożyli pisemne wyjaśnienie w trybie powyższego przepisu, że nie łączy ich z wnioskodawcą stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do ich bezstronności.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zważyć należy, że skarżący nie podniósł, ani nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności wymienionych w powołanych powyżej przepisach ustawy, mogących stanowić podstawę wyłączenia sędziego z mocy ustawy lub na wniosek. Podkreślenia wymaga, że pojęcie "uzasadniona wątpliwość", dotyczy wątpliwości co do bezstronności sędziego, która uzasadniona jest obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82).
Argumenty skarżącego uzasadniające wniosek o wyłączenie sędziego oparte na wskazanych wyżej zarzutach, nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego i tym samym należy uznać, iż brak jest podstaw do ich uwzględnienia. Stanowią one przejaw subiektywnych odczuć skarżących, nie znajdują natomiast oparcia w obiektywnych okolicznościach.
Także niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty takie mogą zostać podniesione w stosownych trybach odwoławczych.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie ma przeszkód wskazanych w powołanych na wstępie przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby sędziowie: Anna Mierzejewska, Andrzej Kołodziej oraz Janusz Walawski mogli rozpoznać skargę M. G. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego.
Jednocześnie zasadnym zdaje się wskazanie na postanowienie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71 (opubl.: OSNC 1972/3/55), w treści którego Sąd Najwyższy wyraził m. in. pogląd, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego. Jak wynika z powyższego, uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego jest możliwe jedynie w sytuacji wskazania przez stronę okoliczności lub dowodów przynajmniej uprawdopodabniających istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.
W sytuacji natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, że nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie
(por. postanowienie NSA z 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10).
W rozpoznawanej sprawie, w związku z tym, że nie zachodzą przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy, jak również z uwagi na fakt, że złożone przez sędziów oświadczenia nie budzą żadnych wątpliwości, uznać należało, że wniosek o wyłącznie sędziego Anny Mierzejewskie, sędziego Andrzeja Kołodzieja oraz sędziego Janusza Walawskiego nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło