II SA/Wa 411/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – referent stażysta Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na niewykonanie przez Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 788/13 1. wymierza Szefowi Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych grzywnę w wysokości 1000 zł (jeden tysiąc złotych), 2. stwierdza, że prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...], uznała skarżącego P. K. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] grudnia 2009 r. skarżący złożył wniosek w trybie art. 111 § 1 k.p.a., mylnie potraktowany przez organ jako odwołanie od powyższego orzeczenia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w sprawie niezdolności strony do zawodowej służby wojskowej. Dowódca 1 Bazy Materiałowo – Technicznej w T. rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 ust. 3, art. 115 ust. 2 i 3 i art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), zwolnił skarżącego P. K. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go w stan spoczynku "wskutek ustalenia przez Wojskową Komisję Lekarską niezdolności do służby wojskowej". Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], stwierdziła nieważność orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2010 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wniósł w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. wniosek o uzupełnienie decyzji, mylnie potraktowany przez organy obu instancji jak odwołanie od orzeczenia organu I instancji. Wobec powyższego P. K. w dniu [...] lipca 2010 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu z dnia [...] kwietnia 2010 r. uzasadniając to faktem, że nie jest on decyzją administracyjną. Na skutek odwołania skarżącego od pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r., Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania. Na powyższe postanowienie P. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w wyniku czego wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 197/11, uchylono zaskarżone postanowienie. W tej sytuacji Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskutek kolejnej skargi P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższy akt administracyjny, Sąd wyrokiem z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 915/11, uchylił zaskarżoną decyzję. Dowódca 1 Bazy Materiałowo – Technicznej rozkazem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], uchylił na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., rozkaz z dnia [...] kwietnia 2010 r. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w wykonaniu zaleceń orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], uchylił decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy Materiałowo – Technicznej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Następnie w odpowiedzi na wniosek P. K. z dnia [...]września 2010 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódcy 1 Bazy Materiałowo-Technicznej, uchylającego rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, Dowódca [...] Okręgu Wojskowego pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższego rozkazu. Po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymał je w mocy. Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 318/12, uchylił zaskarżoną decyzję. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy Materiałowo-Technicznej w T. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przekazał sprawę następcy prawnemu do ponownego rozpatrzenia. Natomiast z uwagi na treść art. 10 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 22, poz. 114), Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 1 i § 2 k.p.a., stwierdził wydanie decyzji Dowódcy 1 Bazy Materiałowo-Technicznej w T. nr [...] z naruszeniem prawa. Od decyzji tej P. K. wniósł odwołanie do Szefa Sztabu Generalnego WP za pośrednictwem Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Szef Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt 788/13, 1.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., 2.) stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3.) zasądził od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz skarżącego P. K. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał m.in. że: "Na gruncie powyższych rozważań na aprobatę zasługuje zarzut naruszenia art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie chodzi bowiem w istocie o skutki faktyczne, które wywołała decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r., a nie o skutki prawne. Stąd też nie sposób mówić o nieodwracalności skutków prawnych. Ponadto bez wątpienia poprzedni stan prawny może zostać przywrócony, bowiem istnieje podmiot, któremu prawo przysługiwało oraz istnieje instytucja stanowiąca źródło prawa, a więc umocowanie ustawowe przewiduje możliwość wydania aktu administracyjnego indywidualnego w sprawie skarżącego. Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie do zastosowania przy orzekaniu przedstawionej wykładni przepisów prawa". Powyższy wyrok wraz z aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w dniu [...] grudnia 2013 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skierowanym do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych (doręczonym organowi w dniu [...] stycznia 2014 r.), skarżący wezwał organ do wykonania powyższego wyroku. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych zwrócił się z pismem do Sztabu Generalnego WP z zapytaniem, czy od powyższego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna. Sztab Generalny WP pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. (doręczonym organowi w dniu [...] stycznia 2014 r.), zwrócił organowi pierwszej instancji powyższy wyrok wraz z aktami administracyjnymi. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skierowanym do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych (doręczonym organowi w dniu [...] lutego 2014 r.), skarżący ponownie wezwał organ do wykonania powyższego wyroku. Z kolei organ pismem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych poprzez sprecyzowanie wezwania, bowiem zarówno w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2014 r. jak i z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący wzywając do wykonania wyroku, zawarł jednocześnie żądanie w sprawie wypłaty odszkodowania. Natomiast w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2014 r., skarżący zarzucił Szefowi Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt 788/13 i wniósł o wymierzenie organowi, w trybie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270ze zm.), grzywny w wysokości 5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, zobowiązanie do przekazania Sądowi całości akt postępowania i zasądzenie na jego rzecz kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podał, że w myśl art. 286 § 2 cytowanej powyżej ustawy, termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia doręczenia akt organowi i z braku odrębnych regulacji uznać należy, że wynosi on miesiąc stosownie do treści art. 35 § 3 k.p.a. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący jeszcze raz podniósł, że chodzi mu o wykonanie wyroku z dnia 5 września 2013 r. Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych pismem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] zawiadomił skarżącego, że powyższe postępowania ma charakter skomplikowany i w trybie art. 35 § 3 k.p.a., zostanie zakończone do dnia [...] marca 2014 r., tj. w ciągu dwóch miesięcy. Z kolei skarżący pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skierowanym do organu skonstatował, że zawiadomienie takie winno być mu dostarczone w terminie maksymalnie miesiąca i sprawa nie ma charakteru skomplikowanego, bowiem była już wielokrotnie rozpoznawana przez ten sam organ. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2014 r. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie, a wskazując na opisany powyżej stan faktyczny stwierdził, że już w dniu [...] października 2013 r. wiedząc o wydaniu nieprawomocnego wyroku, zwrócił się do Sztabu Generalnego WP wskazując na zasadność wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Dodał też, że termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia doręczenia akt organowi i dopiero wówczas rozpoczyna się bieg terminów. Zatem skoro wyrok wraz z aktami sprawy organ otrzymał od organu drugiej instancji w dniu [...] stycznia 2014 r., to od tego dnia rozpoczął się dla organu pierwszej instancji bieg terminów. Pismem z dnia [...] marca 2014 t. nr [...], organ poinformował skarżącego o prawie zapoznania się z całością materiałów zebranych w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Skarżący pismem z dnia [...] marca 2014 r. podtrzymał zarzuty ze skargi i wskazując na powyższe pismo stwierdził, że organ dopiero teraz podjął czynności procesowe, zaś nie dotrzymał terminu, tj. [...] marca 2014 r., podanego przez siebie w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. Z kolei Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2. art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy Materiałowo - Technicznej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Następnie w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ ustosunkował się do pisma skarżącego z dnia [...] marca 2014 r. podtrzymując stanowisko jak w odpowiedzi na skargę i wskazując na wydaną już przez siebie, a opisaną wyżej, decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 286 ustawy, po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 1). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt 788/13, uchylił decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Nie budzi również wątpliwości fakt, że po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, Sąd przekazał wyrok wraz z aktami administracyjnymi organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, tj. Szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w dniu [...] grudnia 2013 r. Natomiast skarżący wzywał Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych do wykonania powyższego wyroku w dniu [...] stycznia 2014 r. i w dniu [...] lutego 2014 r., zaś do dnia wniesienia skargi wyrok nie został wykonany, lecz dopiero w dniu [...] kwietnia 2014 r. przez wydanie decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...]. Ponadto pierwsze działania podjęte przez organ celem wykonania wyroku miały miejsce w dniu [...] stycznia 2014 r., kiedy to zwrócono się z pismem do Szefa Sztabu Generalnego WP oraz w dniu [...] lutego 2014 r., kiedy to zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie braków formalnych. Tymczasem – wbrew stanowisku organu – bieg miesięcznego terminu do załatwienia sprawy rozpoczął się w dniu [...] grudnia 2013 r. (art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 286 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem koniec tego terminu przypadał [...] stycznia 2014 r., a sprawa nie została załatwiona w tym terminie – co już wyżej opisano – w sposób określony w art. 104 k.p.a. Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 36 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy i to nawet w przypadku przyczyn niezależnych od organu, jednakże Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nie uczynił zadość tym wymogom. Powyższe uwagi uprawniają do stwierdzenia, że organ po wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję zobowiązany jest załatwić sprawę w sposób określony w art. 104 k.p.a. w terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a., z tym, że termin ten należy liczyć od dnia doręczenia akt organowi. W przypadku niezałatwienia sprawy w tym terminie i niepodjęcia czynności, o którym mowa w art. 36 k.p.a., organ administracji pozostaje w bezczynności. Czyni to zasadnym żądanie wymierzenia grzywny na podstawie art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Innymi słowy, analizując przepis art. 286 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić należy, że termin do wykonania wyroku, a co oznacza załatwienie sprawy, rozpoczyna swój bieg od doręczenia przez sąd prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi organowi, a nie od daty przekazania akt przez organ drugiej instancji organowi właściwemu i powyższa analiza jest zbieżna z dotychczasowym stanowiskiem judykatury (vide: np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 1703/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 881/13 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 882/14). Reasumując, skoro w rozpoznawanej sprawie Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, nie zawiadomił o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, to w tej sytuacji dopuścił się on niewątpliwie – zdaniem Sądu – bezczynności w wykonaniu wyroku. Odnosząc się natomiast do wysokości wymienionej grzywny należy wskazać, iż zawiera się ona w przedziale określonym w przepisie art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ustalając jej wysokość, Sąd wziął pod uwagę w szczególności okoliczność, iż bezczynność organu nie wynikała z jego złej woli i chęci lekceważenia skarżącego, lecz ze złego przepływu informacji pomiędzy organami obu instancji. Zatem grzywna wymierzona w dolnych jej granicach spełni – zdaniem Sądu – zarówno cel dyscyplinujący, jak i represyjny, które to cele zostały jej przez ustawodawcę przypisane. Z tych samych powodów co wyżej, Sąd nie dopatrzył się w bezczynności organu rażącego naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 154 § 2 i 6 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.