II SA/Wa 4111/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego oddala skargę K. P. złożył skargę na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] października 2021r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. K. P. - żołnierz służby stałej - wystąpił [...] sierpnia 2021 r. (data wpływu do organu) do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej "Dyrektor") o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Dowódca poświadczył we wniosku, że ww. żołnierz pełni służbę w Regionalnym Centrum Informatyki w [...] i zgodnie z rozkazem personalnym nr [...] z [...] r. Komendanta Centrum Informatyki w [...] został wyznaczony na stanowisko służbowe z dniem [...] r., na czas nieokreślony, w garnizonie [...] w miejscowości [...], do której przybył w dniu [...].01.2018 r. Dyrektor postanowieniem nr [...] z [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty Panu K. P. świadczenia mieszkaniowego wskazując, że [...].01.2018 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie wypłaty stronie świadczenia mieszkaniowego z powodu wystąpienia negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia ustawy z 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2017), dalej ustawa o zakwaterowaniu. K. P., zaskarżył rozstrzygnięcie do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (dalej "Prezes"). Skarżący zarzuca obrazę przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu poprzez jego błędne zastosowanie do strony, która w dacie nabycia lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego nie była żołnierzem zawodowym oraz naruszenie art. 61a k.p.a. poprzez jego zastosowanie pomimo, że w sprawie nie występują uzasadnione przyczyny uniemożliwiające odmowę wszczęcia postępowania. Rozpoznając sprawę Prezes stwierdził, iż: Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo to, jak stanowi art. 21 ust. 2 jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania: 1. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby; 2. przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Z kolei art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania we wszystkich formach, w tym do przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Wówczas dyrektor oddziału regionalnego jest zobowiązany odmówić prawa do zakwaterowania. Zgodnie z ww. przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10: 1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.; 2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.; 3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia; 4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36); 5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji. Wskazany ustęp 10 stanowi, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzysta z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6. Organ wskazał, iż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy bezspornym jest, że żądanie K. P. zawarte we wniosku z dnia [...].10.2017 r., jak i we wniosku z dnia [...].08.2021 r. dotyczyło tych samych okoliczności faktycznych, które były już przedmiotem orzekania. Mianowicie, organ I instancji weryfikując uprawnienia żołnierza do zakwaterowania ustalił, na podstawie pisma z Urzędu Miasta [...] z [...] (data wpływu do organu), że aktem notarialnym z dnia [...] Państwo K. i A.P. nabyli lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] z zastosowaniem bonifikaty. W świetle art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu skorzystanie przez żołnierza zawodowego lub jego małżonka z nabycia lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego wyłącza dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania we wszystkich formach. W konserwacji czego Dyrektor rozpatrzył odmownie wniosek skarżącego z dnia [...].10.2017r. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Skarżący nie kwestionuje ustaleń poczynionych przez organ I instancji w toku postępowania zakończonego decyzją nr [...] z [...], jak również nie przedstawia żadnych nowych dowodów w sprawie. Wobec powyższego, ponowne wydanie stronie decyzji w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie zasadnie więc Dyrektor wskazał, że w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. zachodzi przesłanka innych uzasadnionych przyczyn, których istnienie pozwala na odmowę wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 61 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie, niewątpliwie jest taką uzasadnioną przyczyną". Organ analizując zarzuty skarżącego stwierdził, że koncentrują się one w istocie na kwestiach merytorycznych w zakresie przesłanek odmowy prawa żołnierza do zakwaterowania, o których mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Organ wskazał, iż odmawiając wszczęcia postępowania nie bada takich kwestii, a jedynie analizuje, czy istnieją przesłanki umożliwiające prowadzenie postępowania administracyjnego. Skoro istota rozpatrywanej sprawy była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu I instancji nr [...] z [...], to podnoszone w tym zakresie argumenty nie mogą być rozważane, gdyż orzekając o odmowie wszczęcia postępowania organ nie może formułować ocen dotyczących meritum żądania. K.P. złożył skargę na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skarżący zarzucał: • obrazę przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dn. 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. z dnia 27 października 2020 r. Dz.U. z 2020 r. poz. 2017) poprzez jego błędne zastosowanie do osoby nie pełniącej funkcji żołnierza zawodowego; • naruszenie przepisu art. 61a ust. 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie Wnioskodawcy prawa do zakwaterowania w postaci wypłaty świadczenia mieszkaniowego, pomimo iż w sprawie nie występują uzasadnione przyczyny, uniemożliwiające wszczęcie rzeczonego postępowania. Skarżący wskazywał, iż postanowienia wydane przez organ I i II stopnia wydane zostały z obrazą przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 Ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkowało nieuzasadnioną odmową wszczęcia postępowania o przyznanie uprawnienia do zakwaterowania i jej następczym utrzymaniem w mocy. Skarżący podkreślił, iż po raz pierwszy wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do zakwaterowania w dniu [...]. Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] w [...] odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do zakwaterowania, z przyczyn wskazanych w przepisie art. 21 ust. 10 Ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, tj. wobec okoliczności nabycia przez skarżącego wspólnie z żoną w dn. [...] lokalu mieszkalnego, stanowiącego mienie komunalne z bonifikatą odnośnie do ceny sprzedaży. Skarżący wskazuje, że zgodnie z treścią przepisu art. 21 ust. 6 pkt. 3 prawo do zakwaterowania nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli nabył on lokal mieszkalny (także wspólnie z żoną) od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. W przedmiotowej sprawie przesłanka taka nie występowała i w dalszym ciągu nie występuje. Skarżący wskazuje, że nie nabył wspólnie z żoną prawa do lokalu mieszkalnego z bonifikatą w czasie kiedy nie był żołnierzem zawodowym - pełnił on bowiem zawodową służbę wojskową w latach od 1998r. do 2003r. Służbę tą podjął ponownie w roku 2017r., a nabycie przez niego lokalu mieszkalnego nastąpiło w roku 2011r. - a więc w okresie nie objętym normą przepisu art. 21 ust. pkt 3 cyt. wyżej ustawy. Skarżący podkreśla nadto, że uprawnienie do złożenia wniosku o przyznanie prawa do zakwaterowania nie jest uprawnieniem jednokrotnym, wykluczającym ponowne złożenie takiego wniosku. Powyższe dowodzi, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, a organy I i II stopnia takich przyczyn nie wskazały w treści zaskarżonych postanowień. Brak zmiany sytuacji wnioskodawcy, nie jest bowiem okolicznością wystarczającą do odmowy wszczęcia postępowania. Prezesa Agencji Mienia Wojskowego wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. W ocenie Sądu skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw, a wydane przez organy I jak i II instancji postanowienia odpowiadają prawu. Należy wskazać, iż postanowienia wydawanie w przedmiocie odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., mają charakter rozstrzygnięć formalnych, a nie merytorycznych (m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 września 2019 r., III SA/Łd 606/19. Organ nie miał zatem obowiązku przeprowadzać szczegółowego postępowania dowodowego, bowiem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania mają charakter formalny i działania organu na tym etapie procesowania ograniczają się jedynie do zbadania podstawowych kwestii formalnych w wyniku jednostkowych i prostych czynności, bez konieczności przeprowadzania czynności dowodowych. Sąd stwierdza, że wydając sporne postanowienia, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Podniesione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie mają znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przedmiotem zaskarżenia bowiem jest sama odmowa wszczęcia postępowania. Ja słusznie podkreślił organ, zgodnie z art. 61a k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie, niewątpliwie jest taką uzasadnioną przyczyną. Przyjęcie innej wykładni przepisów doprowadziłoby do sytuacji w której w obiegu prawnym mogłyby funkcjonować dwie całkiem odmienne decyzje (w zakresie rozstrzygnięcia) oparte na tym samym stanie faktycznym i prawnym. O tożsamości sprawy można mówić, gdy występuje ten sam podmiot, przedmiot oraz stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Decyzja ostateczna, na którą powołują się organy z dnia [...] dotyczyła odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego, czyli tego samego świadczenia, którego wypłaty skarżący ponownie się domagał. Stan prawny oraz stan faktyczny na którym oparte zostało rozstrzygniecie z 2017r. nie uległ żadnej zmianie. Organ miał zatem podstawy do zastosowanie dyspozycji art. 61a k.p.a. W związku z tokiem postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...], jak również nie przedstawienia żadnych nowych dowodów w sprawie, ponowne wydanie stronie decyzji w tej samej sprawie było niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie zasadnie więc organ wskazał, że w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. zachodzi przesłanka innych uzasadnionych przyczyn, których istnienie pozwala na odmowę wszczęcia postępowania. W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 61a k.p.a. Niewątpliwie, organy rozstrzygające sprawę obowiązane były do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Podejmując sporne rozstrzygnięcia prawidłowo zastosowały przepisy prawa postępowania administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu I i II instancji naruszenia jakiejkolwiek z podstawowych zasad postępowania wymienionych w Rozdziale 1 k.p.a. Również uzasadnienie zaskarżonych postanowień Ministra Obrony Narodowej jak i Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.