II SA/Wa 4156/21
WyrokWSA w Warszawie2022-05-09
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Joanna Kube, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy policjanta, za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., powinien być obliczany według współczynnika 1/30 miesięcznego uposażenia, mimo że Trybunał Konstytucyjny uznał ten współczynnik za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. powinien być obliczany na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji, ale w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). Oznacza to, że należy pomnożyć liczbę dni urlopu przez wysokość wynagrodzenia za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, a nie stosować wadliwy współczynnik 1/30.Stan faktyczny
Skarżący, W. K., policjant zwolniony ze służby, domagał się wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Organy policji wypłaciły mu część ekwiwalentu, stosując dla urlopu przed 6 listopada 2018 r. współczynnik 1/30, a dla urlopu po tej dacie współczynnik 1/21. Skarżący kwestionował zastosowanie współczynnika 1/30, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający ten współczynnik za niezgodny z Konstytucją. Po odmowie wypłaty pełnej kwoty, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w części dotyczącej odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant sekr. sądowy Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2022 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy uchyla zaskarżoną decyzję w części odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...].08.2021 r nr [...] w części odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Komendant Główny Policji (dalej: KGP, organ) decyzją z [...] października
2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 268a, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2021 r. poz. 735; dalej Kpa.) po rozpatrzeniu odwołania W. K. (skarżącego) od decyzji Komendanta [...] Policji w L. (Komendant)
z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w kwocie 60.405,70 złotych brutto oraz o odmowie wypłaty żądanych odsetek w kwocie 1.833,67 złotych, uchylił ww. decyzję Komendanta w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek w kwocie 1.833,67 złotych brutto i umorzył postępowanie w pierwszej instancji w tym zakresie, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Komendanta.
Do wydania rozstrzygnięcia KGP doszło w następującym stanie sprawy.
W wystąpieniu z dnia [...] sierpnia 2020 r. W. K. zwrócił się
do Komendanta z wezwaniem do zapłaty ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r.
poz. 360 ze zm.) w kwocie 60.405,20 złotych brutto, wraz z ustawowymi odsetkami
w kwocie 1.833,67 złotych (łącznie 62.238,87 złotych brutto) lub wydania decyzji odmawiającej zapłaty. Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z 2018 r. poz. 2102).
Pismem nr [...] z [...] października 2020 r. poinformowano wnioskodawcę, że na dzień rozwiązania stosunku służbowego, tj. 27 lutego 2020 r., w systemie prawnym brak było podstawy do właściwego naliczenia przedmiotowego świadczenia oraz, iż z uwagi na fakt, że w budżecie garnizonu l. na 2020 rok nie zostały zabezpieczone środki finansowe niezbędne do zrealizowania wypłat zaległych ekwiwalentów dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby po dniu ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ przekazał do jednostki nadrzędnej informacje w tym zakresie. Jednocześnie Komendant wskazał, że niezwłocznie po uzyskaniu środków finansowych umożliwiających realizację wypłaty ekwiwalentu przekaże środki finansowe na wskazany przez stronę rachunek bankowy bądź wyda stosowną decyzję w sprawie. Komendant wskazał nowy termin załatwienia sprawy, tj. nie później niż do dnia 3 listopada 2020 r.
W piśmie z [...] listopada 2020 r. skarżący złożył do KGP ponaglenie, żądając wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy
i dodatkowy w ilości 109 dni, wraz z odsetkami, bądź wydania decyzji odmawiającej wypłaty przedmiotowych świadczeń.
Po rozpatrzeniu złożonego ponaglenia, KGP postanowieniem
nr [...] z [...] listopada 2020 r. wskazał, iż Komendant nie dopuścił się bezczynności przy realizacji wniosku z [...] sierpnia 2020 r.
Skarżący w piśmie z [...] grudnia 2020 r. wystąpił do Komendanta o wskazanie kwot ekwiwalentu, z przypisaniem okresu zastosowanego mnożnika a także
o udzielenie informacji, czy wypłacona kwota obejmuje odsetki ustawowe.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z [...] stycznia 2021 r. poinformowano skarżącego, że dnia 18 listopada 2020 r. dokonano jego rzecz wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wymiarze 1/21 oraz 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, w łącznej wysokości 56.249,12 złotych brutto
(46.686,12 złotych netto), w podziale na:
- ekwiwalent za niewykorzystany urlop przed dniem 6 listopada 2018 r. - 46.551,12 złotych brutto (84 dni urlopu z zastosowaniem przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień);
- ekwiwalent za niewykorzystany urlop po dniu 6 listopada 2018 r. - 9.698 złotych brutto (25 dni urlopu z zastosowaniem przelicznika 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień).
Pismem z [...] grudnia 2020 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Komendanta w przedmiocie nierozpoznania wniosku w zakresie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego
za niewykorzystane urlopy wraz z ustawowymi odsetkami. W następstwie powyższego, prawomocnym wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r. (sygn. akt: III SAB/Łd 5/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Komendanta
do rozpoznania w całości żądania skarżącego, zawartego we wniosku z 31 sierpnia 2020 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, wraz z aktami sprawy, wskazując przy tym, że Komendant dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, jednakże bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu [...] sierpnia 2021 r. Komendant wydał decyzję nr [...], którą odmówił wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w kwocie 60.405,70 złotych brutto oraz odmówił wypłaty żądanych odsetek w kwocie 1.833,67 złotych.
Jak podał w uzasadnieniu decyzji Komendant, wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z 2018 r. poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż przepis art. 115a ustawy o Policji jest niezgodny z przepisami art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wyrok ten odnosi się zatem do części przepisu art. 115a ustawy
o Policji, a rdzeniem rozstrzygnięcia jest uznanie określenia współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za niezgodne,
z wyrażoną w Konstytucji RP, zasadą równości i prawa do urlopu. Co istotne, Trybunał Konstytucyjny nie odroczył w czasie utraty przez przepis art. 115a ustawy
o Policji mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP), w konsekwencji czego automatycznym skutkiem wyroku jest utrata przez przedmiotowy przepis cechy konstytucyjności we wskazanym zakresie.
Komendant wskazał, że wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z dnia 6 listopada 2018 r. pod pozycją 2102 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Przepis art. 115a ustawy o Policji jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie, nie może być od tej pory stosowany, bowiem Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził jego niekonstytucyjność, a to z kolei bezpośrednio kształtuje nowy stan prawny. Komendant zwrócił uwagę, że zgodnie z przepisem art. 6 Kpa. organy administracji posiadają uprawnienia do działania jedynie na mocy obowiązujących przepisów,
a więc Komendant jako organ administracji publicznej może działać jedynie
na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.
W ocenie Komendanta na dzień złożenia przez skarżącego wniosku,
tj. 31 sierpnia 2020 r. nie mógł dokonać przeliczenia i wypłaty żądanego ekwiwalentu.
Dalej Komendant wskazał, że w dniu 14 sierpnia 2020 r. w Dzienniku Ustaw RP pod pozycją 1610 została ogłoszona ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta weszła w życie w dniu 1 października 2020 r.
Zgodnie z art. 1 pkt 16) ww. regulacji prawnej, w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji art. 115a otrzymał brzmienie:
"art. 115a. Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym."
Jednocześnie ustawodawca w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy wskazał, że "przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r."
Odnosząc się do odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu
za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy ponad kwotę 56.249,12 złotych brutto wypłaconą skarżącemu w kwocie netto 46.686,12 złotych w dniu 18 listopada 2020 r., Komendant wskazał, iż wypłata ta została naliczona w oparciu o powyżej wskazane przepisy prawa. W piśmie z [...] stycznia 2021 r. szczegółowo wyjaśniono skarżącemu podstawy prawo-faktyczne dokonanego wyliczenia i wypłaty kwoty 46.686,12 złotych.
Komendant wskazał, iż wypłata kwoty obejmującej wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. według współczynnika 1/21 nie mogła zostać zrealizowana z uwagi na brak podstaw prawnych do jej wypłaty. Zgodnie bowiem z zapisami art. 1 pkt 16 oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, naliczenie ekwiwalentu za rok 2018 wyliczone zostało według dwóch przeliczników, tj. za urlop przysługujący przed dniem 6 listopada 2018 r. zgodnie według przelicznika 1/30, natomiast po 6 listopada 2018 r. według przelicznika 1/21. Ustalając liczbę dni, za które przysługiwał urlop według przelicznika 1/30 przyjęto, zgodnie z zapisami ustawy, proporcję liczby dni roku przed 6 listopada 2018 (309 dni) do ilości wszystkich dni w roku (365 dni). Zgodnie z taką proporcją za 31 dni przysługujących za rok 2018, 25 dni zostało przeliczone według przelicznika 1/30, natomiast pozostałe 6 dni według przelicznika 1/21.
Odnosząc się do żądania wypłaty odsetek w kwocie 1.833,67 złotych, Komendant wskazał, że na dzień zwolnienia skarżącego ze służby sposób wyliczenia wysokości tego świadczenia, z uwagi na przedstawioną wyżej lukę prawną nie był możliwy do określenia. Brak ten, przy jednoczesnym obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie obowiązujących przepisów prawa, uniemożliwił wypłatę należności głównej. Jednocześnie brak przepisu prawnego regulującego wysokość przysługującego stronie świadczenia spowodował, iż świadczenie to nie zostało ściśle oznaczone, (por. wyrok Sądu Najwyższego sygn. akt III CSK 206/10
z dnia 1 kwietnia 2011 r. "...Świadczenie musi być oznaczone, gdyż oznaczenie świadczenia w połączeniu z oznaczeniem sposobu zachowania się dłużnika pozwala na ustalenie treści stosunku zobowiązaniowego. Jeśli świadczenie nie zostanie oznaczone, nie można mówić o istnieniu zobowiązania ze względu na brak istotnego elementu stosunku zobowiązaniowego.").
W konkluzji Komendant stwierdził, że od dnia zwolnienia skarżącego ze służby w Policji do dnia wejścia w życie przepisów regulujących wysokość świadczenia
za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, de facto nie opóźniał się
ze spełnieniem świadczenia, gdyż w tym okresie było ono niemożliwe do spełnienia, z uwagi na brak jego ścisłego określenia. Dopiero wejście w życie w dniu
1 października 2020 r. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, spowodowało, iż świadczenie (a dokładniej jego wysokość) zostało ściśle określone i umożliwiło spełnienie powstałego zobowiązania, czego Komendant dokonał bez zbędnej zwłoki.
Ponadto Komendant wyjaśnił, że kwestia wypłaty ewentualnych odsetek, nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Tym samym rozpoznanie sprawy o odsetki od określonych świadczeń, w przypadku ich przyznania, nie może nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej, natomiast dochodzenie omawianych roszczeń możliwe jest na drodze cywilnoprawnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
5 marca 2001 r. sygn. akt. OPS 17/00).
Pismem z [...] września 2021 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji Komendanta, wnosząc o jej uchylenie i żądając wypłaty różnicy między ekwiwalentem otrzymanym a należnym wraz z ustawowymi odsetkami.
Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 114 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 115a ustawy o Policji, naruszenie art. 190 Konstytucji poprzez nierespektowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, naruszenie art. 66 ust. 2 Konstytucji w zakresie prawa do urlopu oraz naruszenie art. 6 i art. 8 Kpa. Podniósł także brak stosownego umocowania do podpisania zaskarżonej decyzji przez działającego z upoważnienia Komendanta [...] Policji w L.- Zastępcę Komendanta [...] Policji w L. , mł. insp. T. J.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji KGP wyjaśnił, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego
za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a ustawy
o Policji, który do dnia 6 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się
w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
W dniu 6 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 2102) ogłoszony został wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15,
w którym orzeczono, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że
z dniem 6 listopada 2018 r. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy.
W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, z żadnego bowiem obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu.
Dalej organ podał, że z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa
z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610). Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Ponadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych
i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających
z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.
W konsekwencji, jak stwierdził KGP, od dnia 1 października 2020 r.,
w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby po dniu 6 listopada 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy KGP wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby z dniem 27 lutego 2020 r. W związku z tym zwolnieniem wypłacono mu dnia 18 listopada 2020 r. ekwiwalent pieniężny
za niewykorzystany urlop w wymiarze 1/21 oraz 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, w wysokości 56.249,12 złotych (46.686,12 złotych netto).
Organ za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 66 ust. 2 oraz art. 190 Konstytucji. W oparciu o art. 190 ust 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W ocenie KGP organ I instancji dokonując wypłaty ekwiwalentu pieniężnego
za niewykorzystane urlopy działał w oparciu o obowiązujące w tej materii przepisy,
w tym w szczególności zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 6 i art 8 Kpa. KGP przypomniał, że zgodnie z art. 6 Kpa. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w oparciu o art. 8 § 1 Kpa. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Powyższe w szczególności oznacza nakaz podejmowania przez organy działań tylko w przypadkach prawem przewidzianych. Nakaz ten związany jest m.in. z problematyką kompetencji organów władzy publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2011 r. (sygn. akt: I OSK 389/11, Legalis), "(...) skoro organ administracji publicznej jest obowiązany działać na podstawie
i w granicach przepisów prawa, to - wydając w konkretnej sprawie administracyjnej decyzję - musi przy tym stosować przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania. Tylko tego rodzaju postępowanie może bowiem być uznane za legalne. Późniejsza zatem ewentualna zmiana przepisów, będących podstawą rozstrzygnięcia administracyjnego, pozostaje bez wpływu
na ocenę prawidłowości wydanej wcześniej (pod rządami poprzednio obowiązującego aktu) decyzji (...)".
W kontekście powyższego KGP stwierdził, że organ władzy publicznej,
o którym mowa w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej może działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, co wynika także z art. 6 Kpa. Brak jest zatem przesłanek prawnych do odstąpienia od stosowania art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Jednocześnie ani ustawa zasadnicza, ani jakikolwiek inny akt prawa nie wyposażyły organy Policji w uprawnienia do odstąpienia stosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, bez względu na okoliczności sprawy.
Mając na uwadze argumentację zawartą w odwołaniu, dotyczącą wyrównania ekwiwalentu, KGP wskazał, że w aktualnym stanie faktycznym i prawnym skarżącemu nie przysługuje prawo do wypłaty wyrównania omawianego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem w sposób prawidłowy dokonano obliczenia wysokości ekwiwalentu i wypłacono świadczenie zgodnie z ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r.
Zdaniem organu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut dotyczący braku stosownego umocowania do podpisania decyzji Komendanta przez Zastępcę [...] Wojewódzkiego Policji w L., mł. insp. T.J.
W aktach sprawy znajduje się dokument, wydany na podstawie art. 268a Kpa., upoważniający Zastępcę Komendanta [...] Policji w L. , mł. insp. T.J. do podpisania ww. decyzji.
Odnosząc się do tej części decyzji, którą Komendant odmówił wypłaty ustawowych odsetek, KGP wskazał, że ustawa o Policji nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę do żądania wypłaty ustawowych odsetek od niewypłaconego
w terminie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Brak natomiast przepisu na gruncie ustawy o Policji jak również Kpa., który mógłby stanowić podstawę do orzekania w tej kwestii powoduje, że żądanie dotyczące wypłaty odsetek nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Rozpoznanie sprawy o odsetki od świadczeń określonych w art. 114 ustawy o Policji (również w przypadku ich przyznania) nie może nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez organy administracji publicznej, natomiast dochodzenie omawianych roszczeń możliwe jest na drodze cywilnoprawnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt: OPS 17/00).
Następnie KGP zwrócił uwagę na treść art. 138 § 1 pkt 2 Kpa., zgodnie
z którym dopuszczalne jest uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji. Przepis ten nie określa jednak przesłanek skutkujących umorzeniem postępowania administracyjnego, dlatego dopuszczalność umorzenia postępowania w tym zakresie należy oceniać przede wszystkim przez pryzmat przesłanki określonej w art. 105 § 1 Kpa., z którego wywieść należy, iż organ administracji publiczne wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, odpowiednio
w całości lub części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części.
Jak stwierdził organ, w rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne w zakresie wypłaty odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie ekwiwalentu pieniężnego było niedopuszczalne (bezprzedmiotowe) już w chwili wszczęcia,
a zatem brak było podstaw faktycznych i prawnych do wydania decyzji w tym przedmiocie. Organ odwoławczy w sytuacji ujawnienia przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, zobowiązany jest do uchylenia nieprawidłowo wydanej decyzji (w zakresie dotyczącym odmowy wypłaty odsetek) i umorzenia w tej części postępowania, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa..
Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję KGP w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Komendanta w zakresie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Komendanta w sprawie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu, stosownie do wniosku złożonego w dniu [...] września 2020 r. w przedmiocie wpłaty należnego ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, wynikającego z art. 114 i 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego K-7/15 z 30 października 2018 r.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji KGP w części, w której utrzymuje
w mocy decyzję nr [...] Komendanta w przedmiocie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane dni urlopu wypoczynkowego
i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zobowiązanie Komendanta
do ponownego wydania decyzji administracyjnej z uwzględnieniem tez wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz z poszanowaniem regulacji konstytucyjnych, zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał dotychczasowy przebieg postępowania wszczętego jego wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r.
Jak stwierdził skarżący, niespornym w sprawie jest to, że został zwolniony
ze służby w Policji z dniem 27 lutego 2020 r. oraz że wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy na podstawie
art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ekwiwalent został ustalony w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, a ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres od dnia 6 listopada 2018 roku został ustalony w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Niespornym również jest fakt, że czynność materialno-techniczna nastąpiła nie w dniu nabycia prawa,
tj. z dniem rozwiązania stosunku służbowego, lecz po blisko 10 miesiącach od tej daty, dopiero w dniu 18 listopada 2020 r.
Spornym natomiast pozostaje, czy organ administracji mógł dokonać wypłaty części świadczenia z zastosowaniem przelicznika 1/30, gdy w obrocie prawnym
od blisko 2 lat obowiązywał wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał owy współczynnik 1/30 zawarty w ustawie o Policji za niekonstytucyjny. Skarżący podał, że linia orzecznicza sądów administracyjnych w tym zakresie jest jednoznaczna, eliminując z obrotu prawnego decyzje, które w istocie powodują wtórną niekonstytucyjność i naruszenie zawartego w art. 66 ust. 2 Konstytucji prawa
do urlopu lub świadczenia będącego bezpośrednim ekwiwalentem tego prawa. Wyroki Trybunału Konstytucyjnego są powszechnie obowiązujące i dotyczą nie tylko ustawodawcy, lecz również organów administracji, które władczo rozstrzygają kwestie praw obywateli, lub jak tu, określonej grupy zawodowej, w zakresie orzeczonej materii konstytucyjnej.
Zdaniem skarżącego zastosowane przez Komendanta rozstrzygnięcie ignoruje wyrok Trybunału podobnie, jak rozstrzygnięcie KGP, a to wydaje się nieuprawnione i nieprawidłowe, a miało bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia. W świetle zakreślonej linii orzeczniczej, tez wyroku Trybunału i zdroworozsądkowego podejścia do ekwiwalentności świadczenia, dziwi ten spór i upór organów administracji, tym bardziej, że istotą sporu jest jedynie różnica pomiędzy wyliczoną wartością ekwiwalentu obliczoną według przelicznika 1/21 a wypłaconą wartością.
W istocie w niniejszej sprawie wartość sporu obejmuje kwotę niewiele przekraczającą 4.000 złotych brutto. Owy upór, ignorujący treść wyroku Trybunału i przyjętą linię orzeczniczą sądów administracyjnych narusza zasadę praworządności i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Wynika – jak można przypuszczać – z chęci zniechęcenia części funkcjonariuszy do walki proceduralnej
i sądowej w zakresie ich praw.
Jak stwierdził skarżący, gdyby nawet przyjąć – tak jak zrobił to organ
I instancji i powielił KGP – iż wprowadzone nowelą przez ustawodawcę w ustawie
o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych /.../ zasady, świadomie wprowadziły normę którą należy rozumieć jako konieczność stosowania dla urlopów sprzed 6 listopada 2018 r. współczynnika 1/30, to byłaby to ewidentna wtórna niekonstytucyjność. Na ten element przykładowo zwrócił uwagę WSA w Poznaniu, gdzie w wyroku III SA/Po 584/21 wskazuje:
"Ustawodawca w art. 9 ust. 1 zd. 2 ustawy nowelizującej nie tylko wyłączył możliwość sięgnięcia w realiach kontrolowanej sprawy po art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od [...]października 2020 r., lecz także - co dla treści niniejszego wyroku ma znaczenie rozstrzygające - dokonał restytucji mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim przepis ten został przez wyrok TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, tej mocy obowiązującej pozbawiony. Ten ostatni zabieg ustawodawczy spowodował, że w kontrolowanej sprawie - w oparciu
o art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed [...] listopada 2018 r. (to jest przed wejściem w życie (ogłoszeniem) wyroku Trybunału) w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej - organy uznały za prawidłową wysokość wypłaconego skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za każdy dzień niewykorzystanego urlopu
w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że wyinterpretowana w tym zakresie przez organy norma prawna z art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed [...] listopada 2018 r. w zw. z art. 9 ust. 1 zd. 2 ustawy nowelizującej jest – w świetle przywołanego już wielokrotnie wyroku TK – oczywiście niekonstytucyjna i jako taka nie może stanowić podstawy wydanego
w sprawie rozstrzygnięcia."
Ponadto skarżący wskazał, że uzasadnienie skarżonej decyzji KGP pomija istotne elementy sprawy i wybiórczo traktuje argumentację przedstawioną przez stronę. Zawiera również błędy merytoryczne, jak pomyłki w ilości dni, za które wypłacono ekwiwalent według przelicznika 1/30 i ilości dni, za które wyliczono świadczenie według przelicznika 1/21.
Zdaniem skarżącego realizacja przedmiotowego świadczenia w części dotyczącej urlopu za rok 2018 w ilości 25 dni roboczych, za który wypłacono ekwiwalent według współczynnika 1/30, wbrew twierdzeniom Komendanta, narusza zasadę wprowadzoną przez ustawodawcę w art. 9 ust 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych /.../, który powinien być rozpatrywany łącznie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K-7/15 (Dz.U. z 2018 poz. 2102). Komendant tymczasem w dokonanym rozstrzygnięciu ten element całkowicie pominął, traktując brzmienie art. 115a ustawy o Policji sprzed 6 listopada 2018 r. w oderwaniu od treści wyroku Trybunału. Takie podejście czyniłoby wtórną niekonstytucyjność tejże normy prawnej oraz naruszenie
i obejście postanowień wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jednak zaskarżona decyzja wskazane naruszenia zawiera, a podejście to potwierdza w decyzji utrzymującej organ odwoławczy.
W świetle poruszonej argumentacji oraz nie zgadzając się z dokonanymi rozstrzygnięciami organów obu instancji, skarżący wniósł, jak na wstępie. Podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu, gdyż, jak stwierdził, została ona całkowicie pominięta przez KGP rozpoznającego złożony przez skarżącego środek zaskarżenia. Podobnie jak w odwołaniu zaskarżonym decyzjom zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 114 ust. 1 pkt 2
w zw. z art. 115a ustawy o Policji, co spowodowało zaniżenie wypłaconego ekwiwalentu,
- naruszenie art. 190 Konstytucji poprzez nierespektowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia,
- naruszenie art. 66 ust. 2 Konstytucji w zakresie prawa do urlopu poprzez pozbawienie prawa do ekwiwalentności świadczenia,
- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 6 Kpa. zasady praworządności oraz art. 8 Kpa. w zakresie naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dodatkowo i ewentualnie poddał sądowi pod rozwagę dokonanie kontroli,
- naruszenia prawa procesowego, tj. art. 15 Kpa. w zakresie dwuinstancyjności postępowania poprzez nadmierną ingerencję Komendanta Głównego Policji
w swobodę dokonywanych czynności materialno-technicznych i wydawanych decyzji przez organy podległe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na względzie wskazane kryterium legalności stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżącemu, co wynika z akt administracyjnych został wypłacony ekwiwalent w kwocie 56.249 złotych 12 groszy na co składała się kwota
- ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przed dniem 6 listopada 2018 r. - 46.551,12 złotych brutto (84 dni urlopu z zastosowaniem przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień);
- ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po dniu 6 listopada 2018 r. - 9.698 złotych brutto (25 dni urlopu z zastosowaniem przelicznika 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień).
Skarżący domagał się natomiast wyższej kwoty ekwiwalentu, tj. kwoty 60.405 złotych 20 groszy, gdyż w jego ocenie w niniejszej sprawie zastosowano błędny przelicznik w wysokości 1/30, chociaż przepis art. 115 a ustawy o Policji był już od prawie dwóch lat uznany w tej części za niekonstytucyjny.
Tak więc zdaniem Sądu skoro organ wypłacił skarżącemu ekwiwalent
w kwocie 56.249 złotych 12 groszy, to w tym zakresie zaspokoił skarżącego i co do powyższej kwoty winien wniosek oddalić/ewentualnie odmówić uwzględnienia wniosku, a odmówić wypłaty tylko ponad kwotę już wypłaconą.
Jak wynika z uzasadnienia organu II instancji ekwiwalent pieniężny
za niewykorzystany urlop skarżącego został wyliczony w oparciu o art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r.
W świetle stanowisk prezentowanych przez strony niniejszego postępowania tut. Sąd rozstrzygając spór musiał zbadać to, czy istnieje możliwość przeliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. w sposób zgodny z wyrokiem Trybunału, jak chce tego skarżący, czy też brak jest podstaw prawnych do przeliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z zastosowaniem przelicznika 1/21.
Pochylając się nad powyższym problemem, tut. Sąd stwierdził, że istnieje możliwość ponownego wyliczenia należnej kwoty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, ponieważ na sposób wyliczenia tej kwoty wskazuje wprost uzasadnienie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Wyjaśniając motywy powyższego wniosku w pierwszej kolejności zasadnym jest wskazanie, iż wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., (sygn. akt K 7/15, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw w dniu 6 listopada 2018 r., poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skutkiem wyroku była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w Dzienniku Urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji, w części, w jakiej określał współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia funkcjonariusza, jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Dalej podkreślić należało, iż ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, lub za niewykorzystany czas wolny od służby powinien stanowić równowartość niewykorzystanych urlopów, a więc zgodnie
z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest to "zastępcza forma" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną
i faktyczną niemożność realizacji tego świadczenia w naturze. Podstawową formą realizacji prawa do wypoczynku, gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji, jest faktyczne wykorzystanie urlopu czy czasu wolnego od służby, jednak ze względu na wykonywanie obowiązków służbowych, a więc okoliczności od funkcjonariusza niezależnych, może dojść do sytuacji, że nie wykorzysta on przysługującego mu urlopu czy czasu wolnego przed ustaniem stosunku pracy. Wtedy jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu czy niewykorzystanego czasu wolnego, jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny.
Prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, lub za niewykorzystany czas wolny od służby nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby i nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do w/w ekwiwalentu wynika wprost z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia – w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, CBOSA). Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu lub za niewykorzystany czas wolny od służby jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu czy czasu wolnego wynika
z faktu, że urlop wypoczynkowy i tzw. czas wolny od służby liczony jest wyłącznie
w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy
o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu czy czasu wolnego powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze.
Z uzasadnienia przywołanego wyroku TK wynika wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (czy czas wolny), którym jest - na dzień zwolnienia ze służby - ilość dni niewykorzystanego urlopu czy czasu wolnego przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Oznacza to, że
w niniejszej sprawie należy po wyliczeniu ilości dni urlopu i czasu wolnego przysługującego skarżącemu, tę ilość pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby obliczonego w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Ilość należnego
i niewykorzystanego urlopu i czasu wolnego należy więc pomnożyć przez "wycenę" (dokonaną zgodnie z uzasadnieniem TK) ostatniego 1 dnia roboczego przysługującego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby.
Przepis art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach stanowi: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych
i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających
z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem
6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia
6 listopada 2018 r.".
Organy ponownie rozpoznając sprawę są zobowiązane wziąć pod uwagę ten przepis, jako że określa on stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji.
Przepis ten mówi o tym, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy lub odpowiednio za czas wolny, za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się nie w wysokości wynikającej z przepisów ustawy
o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a jedynie na zasadach wynikających z tej ustawy. Posłużenie się przez ustawodawcę takim sformułowaniem jednoznacznie wskazuje, że jego celem nie było nakazanie wypłacania ekwiwalentu w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wykładnia przeciwna wskazanego przepisu prowadziłaby przecież wprost do wniosku, że ustawodawca powtórzył niekonstytucyjne zapisy ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia 30 października 2018 r.
i tym samym mamy do czynienia ze zjawiskiem tzw. "wtórnej niekonstytucyjności". Zjawisko to polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21) i próbuje, w tym wypadku za pomocą przepisów przejściowych, ograniczyć zakres zastosowania orzeczenia Trybunału, naruszając tym samym art. 190 ust. 1 Konstytucji (moc powszechnie obowiązująca wyroków TK).
W ocenie tut. Sądu ze względu na przywołane wyżej argumenty, należy uznać wykładnię dokonaną przez organy Policji za błędną. Zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach powodują, że przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji sądy, organy administracji publicznej, w tym także organy Policji, powinny wziąć pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, co podkreślały już wcześniejsze wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy i za czas wolny od służby, za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg zasad podanych w ustawie o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). W niniejszej sprawie dni urlopu i dni niewykorzystanego czasu wolnego od służby, przysługujące skarżącemu za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującej za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby, przyznany za pracę ponad wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny) i dokonają wyliczenia i wypłaty skarżącemu części należnego ekwiwalentu
za niewykorzystany urlop i za czas wolny od służby na podstawie art. 115a ustawy
o Policji zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (pracownikowi przysługuje prawo
do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy) i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, przyjmując, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu czy czasu wolnego, jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy.
Mając na względzie naruszenie przez organy administracyjne obu instancji przepisów prawa materialnego, tj. przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej,
w szczególności art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 oraz art. 115a ustawy o Policji
w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zaskarżonym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło