II SA/Wa 422/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Ewa Kwiecińska, Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi N. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr 17 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 roku, poz 420), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220 poz 9485, z późń. zm.), § 4 w związku § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIH/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm. ) nie wyraził zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu N. D., bez stałego miejsca zameldowania. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że wnioskodawca nie posiada miejsca zameldowana. Do dnia [...].04.2014 roku był zameldowany w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], którego był właścicielem. W dniu [...].08.2013 roku lokal został zlicytowany. Po opuszczeniu ww. lokalu zainteresowany przebywał u różnych znajomych, następnie u siostry (w [...]) oraz kilkakrotnie korzystał z wyspecjalizowanych ośrodków dla osób bezdomnych. Organ podał, że jak wykazało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające N. D. zamieszkiwał również u rodziców w [...]. Właścicielami nieruchomości są rodzice ww. Jest to nieruchomość składająca się z 4 pokoi i kuchni, ok. 150 m2. W ww. nieruchomości zamieszkują 3 osoby. Zainteresowany oświadczył, że nie utrzymuje kontaktu z ojcem od około 5 lat i nie ma możliwości zamieszkania w ww. nieruchomości. Wywiad przeprowadzony przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej nie potwierdza konfliktu pomiędzy wnioskodawcą a jego rodzicami, potwierdza natomiast, że N. D. zamieszkiwał u rodziców do marca 2016 roku i wyprowadził się dobrowolnie. Od [...] stycznia 2017 roku ww. przebywa w Schronisku [...] w [...]. Zainteresowany uzyskuje dochód z w wysokości 819,03 zł miesięcznie. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Wniosek został rozpatrzony negatywnie na podstawie § 4 w związku z § 22 ust. 5 uchwały Nr LVI11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - warunki mieszkaniowe rodziców mogą zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe zainteresowanego. Ponadto N. D. złożył nieprawdziwe oświadczenia dotyczące miejsca zamieszkania i stosunków rodzinnych. Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi N. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi z powodu naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że organ sugerując się jedynie informacją, iż warunki mieszkaniowe rodziców wnioskodawcy mogą zabezpieczyć jego warunki mieszkaniowe nie wziął pod uwagę tego, że skarżący nie jest współwłaścicielem owej nieruchomości i nie ma do tej nieruchomości żadnych praw. Nie posiada meldunku w miejscu zamieszkania rodziców, więc nie ma możliwości wprowadzenia się i zamieszkania. Skarżący podał, że od dawna jest w konflikcie ze swoim ojcem, z którym w różny sposób próbował się porozumieć jednak bez skutku. Podniósł, że sam fakt, iż od 3 lat przebywa na ośrodku dla bezdomnych dobitnie o tym świadczy. Wskazał na przemoc psychiczną i fizyczną w domu rodzinnym. Odnosząc się do ustalenia organu, co do złożenia nieprawdziwego oświadczenia w zakresie miejsca zamieszkania skarżący nie zgodził się z organem i wskazał, że we wniosku o najem lokalu mieszkalnego z dnia [...].01.2017 r. pozycja nr. [...] adres zameldowania wnioskodawcy zakreślił "zetką", ponieważ nie posiada meldunku od 2012 r., pozycja 4. miejsce zamieszkania (pobytu) wnioskodawcy (tylko, jeżeli jest inny niż adres zameldowania) wpisał [...] gmina [...] ulica [...], pozycja 5. adres korespondencyjny wnioskodawcy tylko, jeżeli jest inny niż wymieniony w punkcie 2 lub 4) wpisał [...] grama [...] ulica [...]. Jest to adres schroniska dla bezdomnych, na którym przebywał składając wniosek. Odnosząc się do ustalenia organu w zakresie złożenia nieprawdziwego oświadczenia dotyczącego stosunków rodzinnych podniósł, że napisał prawdę. Wskazał, że relacje z ojcem nigdy nie były dobre. Zarząd Dzielnicy [...] m. [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. uwzględnił wniosek dowodowy skarżącego zawarty w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. i na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeprowadził dowód z zaświadczenia [...] w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. wskazującego, że N. D. od [...].01.2017 r. do [...].06.2017 r. przebywał w niniejszej placówce dla bezdomnych mężczyzn przy ul. [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W stanie faktycznym tej sprawy organ niewłaściwie zastosował przepis § 4 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. w związku z § 22 ust. 5 tej uchwały, co stanowiło istotne naruszenie prawa. Podkreślenia wymaga, że choć w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podstawą odmowy zakwalifikowania i umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego był brak spełnienia przesłanki z ogólnie wskazanego przez organ § 4 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. w zw. z § 22 ust. 5 tej uchwały z uwagi na to, że "warunki mieszkaniowe rodziców mogą zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe zainteresowanego". Jako dodatkowy argument wskazano złożenie przez wnioskodawcę nieprawdziwego oświadczenia dotyczącego miejsca zamieszkania i stosunków rodzinnych. Zgodnie z § 4 pkt 1 i 2 uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowaniem osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. W sprawie jest bezsporne, że skarżący w chwili złożenia wniosku o zakwalifikowanie go do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego był osobą bezdomną. Zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1508) przez osobę bezdomną rozumie się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Fakt przebywania skarżącego w placówce dla bezdomnych potwierdzają akta sprawy, w tym zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2017 r. (karta nr 15 akt administracyjnych) a także zaświadczenie z dnia [...] lutego 2018 r., z którego dowód Sąd przeprowadził na rozprawie. Z akt sprawy wynika, że także w okresie od [...] grudnia 2014 r. do [...] lutego 2015 r. (zaświadczenie - karta nr 30 akt administracyjnych), jak również w okresie od [...] marca 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. i od [...] września 2016 r. do [...] listopada 2016 r. (zaświadczenie - karta nr 16 akt administracyjnych) wnioskodawca przebywał w placówkach dla bezdomnych. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca przez jakiś czas mieszkał także u rodziców (do marca 2016 r.), na co wskazał organ, jednakże okoliczność ta w żaden sposób nie zmienia statusu wnioskodawcy jako osoby bezdomnej i nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. N. D., jak podał we wniosku o najem lokalu mieszkalnego, nie posiada zameldowania na pobyt stały w żadnym lokalu. Okoliczności tej organ nie kwestionował. Jednocześnie wnioskodawca wskazał na trudne relacje z ojcem i brak możliwości zamieszkania w domu, do którego tytułu prawnego na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały nie posiadał i w którym nie był zameldowany. Organ odmiennych ustaleń, co do posiadania tytułu prawnego do lokalu i faktu braku zameldowania w domu w [...], nie dokonał. Fakt przebywania wnioskodawcy w placówce dla bezdomnych, w okresie gdy wystąpił o najem lokalu mieszkalnego z zasobu miasta, jak też okresy wcześniejszego przebywania skarżącego w placówkach dla bezdomnych świadczą o tym, że nie miał on możliwości zamieszkania w domu rodzinnym w [...]. Konieczność udokumentowania przemocy lub innej patologii w rodzinie byłaby istotna, gdyby wnioskodawca w chwili wnioskowania o najem lokalu mieszkalnego mieszkał w domu w [...] (za zgodą właściciela), a powierzchnia mieszkalna na osobę wynosiłaby powyżej 6 m2 (trudne warunki mieszkaniowe - § 4 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały). Skarżący wystąpił o najem lokalu mieszkalnego jako osoba bezdomna a nie osoba pozostająca w trudnych warunkach mieszkaniowych. Z tych względów błędnie organ wywiódł, że na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały skarżący miał zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Zaskarżona uchwała podjęta została z istotnym naruszeniem prawa. Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały, albowiem od dnia jej podjęcia upłynął rok. Z tego względu Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł, jak w wyroku. ----------------------- 4