II SA/Wa 429/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. i J. G. na pismo Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego postanawia odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2016 r. M. C. i J. G. zwrócili się do Wojewody [...] za pośrednictwem Wójta Gminy L. o wszczęcie postępowania z urzędu w trybie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały [...] Rady Gminy L. wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania oraz publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W odpowiedzi na wniosek z dnia 5 grudnia 2016 r. Wojewoda M. pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] poinformował M. C. i J. G., że nadzór wojewody nad działalnością organów gminy jest sprawowany z urzędu. Oznacza to, że organ nadzoru, jakim jest wojewoda samodzielnie bada każdą uchwałę i podejmuje ewentualne decyzje co do skorzystania ze swoich uprawnień co do stwierdzania nieważności uchwały, niezależnie od wniosków w tej sprawie składanych przez osoby trzecie. Nadto Wojewoda podał, że stosownie do art. 85 ustawy z dnia 8 marca 1991 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515) – dalej "u.s.g." nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Jednoznacznie wyłączono możliwość opierania ingerencji nadzorczych na negatywnej ocenie celowości, gospodarności czy rzetelności działania samorządu, a także badania ewentualnego naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego osób trzecich. Ewentualne interwencje osób trzecich mogą być przez organ nadzoru traktowane co najwyżej jako "sygnał w sprawie". Ocena czy doręczona uchwała wymaga wzruszenia jest wyłączną domeną organu nadzoru, postępowanie zaś w tego rodzaju sprawach może być prowadzone tylko z urzędu, a złożenie w tej materii wniosku przez jakikolwiek podmiot nie skutkuje wszczęciem postępowania. Bezsporne jest także, że ewentualne pismo organu nadzoru zawiadamiające o braku podstaw prawnych do ingerencji w postaci stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym ani tez decyzją administracyjną. Wojewoda podał, że powołana przez wnioskodawców uchwała została poddana badaniu pod kątem legalności. W wyniku przeprowadzonej analizy organ nadzoru uznał, że przedmiotowa uchwała została podjęta w sposób zgodny z prawem. Pismo Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi Mariusza C. i J. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wskazali na błędnie wydaną decyzję Wojewody [...] w sprawie złożonego przez nich wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2016 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania uchwały i jej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym z dnia [...] grudnia 2016 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i ponowne przekazanie Wojewodzie M. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej odrzucenie w całości wskazując, że kwestionowane pismo Wojewody [...] informujące o braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktów jednostek samorządu terytorialnego nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym, decyzją administracyjną ani też czynnością, czy aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i uprawnienie do wniesienia skargi na takie pismo nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) (1) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) (2) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot niniejszej skargi, tj. pismo Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2017 r. nie mieści się w przedstawionym katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, jak również brak jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji sądową kontrolę, zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie nadzorcze, zgodnie z art. 98 u.s.g., jest szczególnym aktem nadzoru podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego na zasadach określonych w tym przepisie. Jedynie wojewoda (Prezes Rady Ministrów, regionalna izba obrachunkowa) jako organ nadzoru, może wydać rozstrzygnięcie nadzorcze, które następnie podlegać może kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a. Pismo organu nadzoru zawiadamiające o braku podstaw prawnych do ingerencji w postaci stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym w rozumieniu przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ani też decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego Ewentualne interwencje osób trzecich mogą być przez organ nadzoru traktowane jako sygnał do podjęcia działania. Ocena, czy uchwała wymaga wzruszenia, jest wyłączną domeną tego organu, zaś postępowanie w tego rodzaju sprawach może być prowadzone tylko z urzędu. Złożenie w tej materii wniosku przez jakikolwiek podmiot nie skutkuje wszczęciem postępowania (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 1992 r. sygn. akt SAB/Wr 16/92, Wspólnota 1992/29/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 1992 r. sygn. akt SA/Po 69/92, ONSA 1992/2/34, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2000 r. sygn. akt III SA 1387/00, Lex nr 47979). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.