II SA/Wa 43/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] października 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego [...] w [...] na rzecz skarżącego L. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 1 września 2014 r. L. B. zwrócił się, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy prawo prasowe do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej w postaci dokumentacji pokontrolnej dotyczącej referatu oraz arkuszy ocen/opinii sędziego G. W. za ostatnie 6 lat, podanie, czy od 2009 r. były wnoszone skargi na orzekanie przez w/w sędziego i czy miały miejsce – jeżeli tak to jakie – środki dyscyplinarne oraz o podanie nawet tych przypadków naruszenia dyscypliny, które nie zostały objęte formalnymi działaniami np. z powodu przedawnienia. Prezes Sądu Rejonowego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r., na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 i 107 Kodeksu postepowania administracyjnego, odmówił udostepnienia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu podał, że zakres informacji wskazanych przez wnioskodawcę mieści się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwie bowiem działalność Sądu przejawiająca się m.in. w przyjmowaniu i nadawaniu stosownego biegu skargom na orzeczników jest działalnością mającą charakter sprawy publicznej. W ocenie organu zakres informacji przedstawionej w pytaniu 1 (obejmującej dokumentację pokontrolną dotyczącą referatu sędziego Sądu Rejonowego w [...] G. W. oraz arkuszy ocen/opinii tegoż sędziego), nie stanowi informacji prostej, ani też przekształconej. Prezes Sądu Rejonowego w [...] nie posiada wprost żądanych informacji, albowiem żadne przepisy, i to zarówno bezwzględnie obowiązujące, jak i przepisy o charakterze wewnętrznym, regulujące działanie sądów w ogólności, czy sądu rejonowego w szczególności, nie nakazują z urzędu sporządzania informacji, o których mowa we wniosku. Natomiast w ocenie organu, żądana informacja jest informacją przetworzoną, gdyż wymaga dokonania ad hoc zarówno analizy ewidencji akt spraw i systemów informatycznych, akt osobowych oraz dokumentacji administracyjnej Sądu, jak i systemy informacji w celu wytworzenia żądanej informacji. Prezes Sądu Rejonowego w [...] stwierdził również, że wnioskodawca nie wykazał przesłanki szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego, wynikającej z przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przesłanki tej nie dostrzegł też organ, nie wynika bowiem ani z wniosku, ani z żadnych okoliczności obiektywnych czy subiektywnych, związek pomiędzy zapytaniem wnioskodawcy, a jakimkolwiek interesem publicznym. W odwołaniu od powyższej decyzji L. B. wskazał, że dokumenty o udostępnienie których wnosił, są informacją publiczną nie wymagającą przetworzenia, bowiem sięganie do informacji źródłowych nie jest przetworzeniem. Powołał się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, zobowiązujący Krajową Szkołę Sądownictwa do udostępnienia wnioskodawcy pełnych rejestrów umów cywilnoprawnych zawieranych z sędziami, prokuratorami i naukowcami, zatrudnionymi w tej Szkole na umowy zlecenia, z czym wiązała się konieczność sporządzenia 3 tys. skanów umów. Przypomniał też wyrok Sądu Najwyższego zobowiązujący Urząd m.st. Warszawy do sporządzenia i wydania pełnego rejestru zawartych umów cywilnoprawnych. W odniesieniu do przesłanki interesu publicznego odwołujący wskazał, że jego intencją jest walka o przejrzystość w polskim wymiarze sprawiedliwości. Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 22 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 106 f ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, informacje dotyczące oceny pracy, opracowania i realizacji indywidualnego planu rozwoju zawodowego sędziego, stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych, chyba że sędzia, którego dotyczą, wyraził pisemną zgodę na ich ujawnienie. Wobec tego, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie przewidzianym hipotezą powołanego przepisu, nie mogły być udostępnione. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż prezes sądu rejonowego nie jest organem uprawnionym do inicjowania, wszczynania oraz prowadzenia postępowań dyscyplinarnych. Nie rozpoznaje on również "skarg na orzekanie" przez sędziego sądu powszechnego. Uzyskanie informacji w tym zakresie istotnie wymagałoby przeprowadzenia kwerendy w licznej dokumentacji archiwizowanej w sądzie, a zatem sama informacja, o ile znajduje się w posiadaniu Sądu Rejonowego w [...], miałaby charakter informacji przetworzonej. Wnioskodawca nie wykazał zaś, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. B. wniósł o jej uchylenie i zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego [...] do udostępnienia żądanej informacji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że żądana informacja jest informacją publiczną, gdyż związana jest z oceną pracy funkcjonariusza publicznego, tj. sędziego G. W. Na przeszkodzie w jej udostępnieniu nie może stać art. 106 f ustawy o ustroju sądów powszechnych, którym na żądaną informację nałożona została klauzula tajności, gdyż przepis ten narusza art. 61 Konstytucji RP, podważając zaufanie obywateli do władzy sądowniczej, która ukrywa tego rodzaju dokumenty kontrolne. Skarżący ponownie stwierdził, że żądana informacja nie jest informacją przetworzoną i powtórzył w tej kwestii argumenty odwołania. Także w odniesieniu do szczególnej istotności interesu publicznego skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej "Konstytucja RP", w art. 61 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (ust. 1 zad. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawie ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Ustawą określającą tryb udzielania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne jest przede wszystkim ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej jako "udip". Definiuje ona informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych (...) (ust. 1). Natomiast w art. 6 ust. 1 ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia informacji posiadających przymiot informacji publicznych. W świetle powyższego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu udip będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także do innych podmiotów, które te władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, LexPolonica nr 361165, wyrok NSA z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12, dostępny w internecie, cbois.gov.pl). Natomiast stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 udip, obowiązane do udostepnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, będące w posiadaniu takich informacji. Biorąc powyższe pod uwagę, nie ulega wątpliwości, iż żądanie skarżącego obejmujące dokumentację pokontrolną dotyczącą referatu sędziego Sądu Rejonowego w [...] G. W. od 2009 r. oraz informację o skargach "na orzekanie przez sędziego" i zastosowanych wobec sędziego środków dyscyplinarnych we wskazanym wyżej okresie, dotyczy informacji publicznej. Wskazać przy tym trzeba, że sędzia jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, a zatem informacja dotycząca wykonywania przez niego urzędu mieści się w katalogu określonym w art. 6 ust. 1 udip (pkt 2 lit. d). Bezsporna jest jednocześnie okoliczność, iż Prezes Sądu Rejonowego w [...], sprawujący nadzór administracyjny nad tym Sądem, jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 udip. Podkreślenia wymaga, że prawo do informacji publicznej nie jest prawem absolutnym i doznaje ograniczeń przewidzianych w udip. Zgodnie bowiem z jej art. 5, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorcą rezygnują z przysługującego mu prawa (ust. 2). Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż Prezes Sądu Rejonowego w [...] odmawiając udostepnienia żądanej przez skarżącego informacji, powołał się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 udip. Uznał zatem, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, której udostępnienie obwarowane jest wymogiem istnienia po stronie wnioskodawcy przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu przedmiotowej informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji publicznej przetworzonej. W judykaturze i piśmiennictwie przyjmuje się, że informacja przetworzona to jakościowo nowa informacja, nieistniejąca dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn informacji publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 87). Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 września 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 984/05, niepublik.). Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób związane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji o oceny (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 19 grudnia 2005 r., IV SAB/Wr 47/05, LexPolonica nr 2141114). Organ pierwszej instancji stwierdził jednakże w odniesieniu do żądania obejmującego dokumentację pokontrolną dotyczącą referatu sędziego G. W. oraz arkuszy ocen/opinii, że informacja w powyższym zakresie nie stanowi informacji prostej, ani też przekształconej, a organ nie posiada jej wprost. Dalej wskazał natomiast, iż w jego ocenie, informacja żądana jest informacją przetworzoną, gdyż wymaga analizy ewidencji akt sprawy i systemów informatycznych, akt osobowych oraz dokumentacji administracyjnej Sądu, a następnie syntezy informacji i wytworzenia zupełnie nowej informacji. W ocenie Sądu, Prezes Sądu Rejonowego w [...] nie wykazał w sposób dostateczny, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, a uzasadnienie powyższej decyzji nie spełnia wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako "Kpa". Zgodnie bowiem z przepisem art. 16 ust. 1 i 2 udip, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (...). Z kolei zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako podstawę odmowy udostępnienia informacji dotyczących oceny pracy sędziego powołał przepis art. 5 ust. 1 udip, ponieważ w myśl art. 106 f ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 133 ze zm.), informacje dotyczące oceny pracy, opracowaniu i realizacji indywidualnego planu rozwoju zawodowego sędziego stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych, chyba że sędzia, którego dotyczą, wyraził pisemną zgodę na ich ujawnienie. Organ nie podał jednak, czy o taką zgodę do sędziego występowano, a jeśli tak, to jakie było jego stanowisko. Natomiast w odniesieniu do żądania udostępnienia informacji o skargach na orzekanie przez sędziego G. W. i zastosowanych wobec niego środkach dyscyplinarnych, Prezes Sądu Okręgowego [...] lakonicznie stwierdził, że dotyczy ono informacji przetworzonej, bowiem wymaga przeprowadzenia kwerendy w licznej dokumentacji archiwizowanej w Sądzie. Ponadto poddał w wątpliwość posiadanie przez Sąd Rejonowy w [...] informacji w tym zakresie. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 Kpa poprzez brak wykazania, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej. Jeśliby zaś organ pierwszej instancji nie dysponował żądaną informacją, to nie miał podstaw do odmowy jej udostępnienia w drodze decyzji. Także z tych względów wydane w sprawie decyzje są wadliwe. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić, czy organ I instancji posiada żądane informacje, czy żądanie dotyczy informacji prostej, czy przetworzonej, zaś dokonując odmowy udostępnienia informacji ma obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia jej podstaw. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200, powołanej ustawy.