II SA/Wa 430/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie waloryzacji emerytury wojskowej postanawia odmówić T. G. ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę T. G. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie waloryzacji emerytury wojskowej. W dniu 21 maja 2012 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego wraz z synami oraz żoną, a utrata słuchu w trakcie służby nie pozwala mu na podjęcie pracy. Wskazał, iż posiada mieszkanie służbowe o pow. 75,62 m2. Według oświadczenia skarżący uzyskuje dochód w wysokości 1620,52 zł. Pismem z dnia 28 maja 2012 r. referendarz sądowy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270),zwanej dalej P.p.s.a, wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 7 dni: 1. wyciągów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 2. oświadczenia oraz dokumentów wskazujących wysokość opłat ponoszonych na utrzymanie konieczne (w tym na utrzymanie mieszkania). W wykonaniu wezwani wnioskodawca w piśmie z dnia 4 czerwca 2012 r. oświadczył, iż nie posiada konta bankowego. Do pisma dołączył kserokopię pisma z 13 kwietnia 2012 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za lokal mieszkalny (1067,78 zł miesięcznie). Pismem z dnia 15 czerwca 2012 r. referendarz sądowy ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyjaśnień, czy we wskazanym we wniosku mieszkaniu służbowym skarżący zamieszkuje samotnie, czy też z innymi osobami (we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał bowiem, iż nie prowadzi wspólnie z żoną i synami gospodarstwa domowego, jednak z powyższego nie wynika, że w ww. lokalu zamieszkuje samotnie). Jeżeli w ww. mieszkaniu zamieszkują inne osoby skarżący został wezwany do szczegółowego wskazania czy i w jakim stopniu partycypują one w kosztach utrzymania mieszkania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 25 czerwca 2012 r. stwierdził, iż żądania referendarza sądowego naruszają prawa skarżącego wynikające z Konstytucji RP. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje. Przede wszystkim przypomnieć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie zaś z art. 255 cytowanej wyżej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu PPF okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpatrywanej sprawie oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF zawierało dane niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego. W tej sytuacji wnioskodawca został wezwany do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Mimo wezwania nie nadesłał informacji o wydatkach ponoszonych na utrzymanie konieczne. Skarżący podał jedynie jaki osiąga dochód (1620,52 zł), nie wskazując jakie miesięcznie kwoty przeznacza na utrzymanie konieczne. Podkreślić należy, że skarżący nie wyjaśnił także kwestii ponoszenia opłat za mieszkanie Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż nie prowadzi wspólnie z żoną i synami gospodarstwa domowego, jednak nie wskazuje jednoznacznie, że w ww. lokalu zamieszkuje samotnie. W tej sytuacji konieczne stało się wezwanie do precyzyjnego wskazania kto i w jakiej części partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Należy bowiem zaznaczyć, że nadesłanej kserokopii pisma z 13 kwietnia 2012 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za lokal, nie wynika kto i w jakiej części dokonuje opłat za mieszkanie. Skoro skarżący nie nadesłał żądanych informacji, tym samym nie można było uznać, iż wykazał, ze spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w pkt. 2 sentencji.