II SA/Wa 430/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-08
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Piotr Borowiecki, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego przysługuje na orzeczenie komisji lekarskiej dotyczące ustalenia związku schorzeń funkcjonariusza ze służbą oraz określenia grupy inwalidztwa, czy też jedynie na orzeczenie dotyczące zdolności do służby?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli orzeczeń komisji lekarskich w zakresie ustalania zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Natomiast orzeczenia komisji lekarskich dotyczące ustalenia związku schorzeń funkcjonariusza ze służbą do celów odszkodowawczych, rentowych lub emerytalnych nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a jedynie do sądów powszechnych w ramach odwołań od decyzji organów rentowych. W związku z tym, skarga w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą i określenia grupy inwalidztwa podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, został skierowany na badania lekarskie w celu ustalenia stanu zdrowia i zdolności do służby. Rejonowa Komisja Lekarska orzekła o jego trwałej niezdolności do służby (kategoria C) z powodu zaburzeń adaptacyjnych, zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i nadciśnienia tętniczego z obturacyjnym bezdechem sennym, jednocześnie stwierdzając brak związku tych schorzeń ze służbą. Centralna Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, mimo że dodatkowa konsultacja psychiatryczna wykazała, iż objawy zaburzeń adaptacyjnych zostały indukowane w przebiegu służby. Skarżący zaskarżył orzeczenie CKL w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w części dotyczącej zdolności do służby i odrzucił skargę w pozostałym zakresie (dotyczącym związku schorzeń ze służbą i określenia grupy inwalidztwa).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant ref. staż. Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji 1. oddala skargę w części dotyczącej zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], Centralna Komisja Lekarska (dalej także: "CKL" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 ze zm. - dalej także: "u.k.l.MSW"), po rozpoznaniu odwołania Z.S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. (dalej także: "RKL" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] września 2017 r., nr [...], w sprawie ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego funkcjonariusza do służby w Policji - utrzymała w mocy w/w orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W.
Zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] maja 2017 r. skarżący Z. S. – [...] z przydziałem służbowym do Komendy Głównej Policji, został skierowany przez Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej Komendy Głównej Policji na wykonanie badań do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W., celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego funkcjonariusza do służby w Policji, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
W dniu [...] września 2017 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. wydała orzeczenie nr [...], w której stwierdziła w rozpoznaniu (vide: pkt 11 orzeczenia RKL):
"1. Zaburzenia adaptacyjne - § 79 pkt 2 rubryka 5 - kat. C
2. Zmiany zwyrodnieniowo - dyskopatyczne szyjnego odcinka kręgosłupa aktualnie bez deficytów neurologicznych oraz objawów korzeniowych - § 73 pkt 1 rubryka 5 - kat. B
3. Nadciśnienie tętnicze z obturacyjnym bezdechem sennym u osoby otylej -
§ 47 pkt 1, rubryka 5 - kat. B".
W konsekwencji powyższych ustaleń, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w W. stwierdziła w pkt. 12 wydanego orzeczenia określającym zdolność do służby, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w Policji (kat. C) i jednocześnie zdolny do pracy.
Ponadto, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w W. stwierdziła w pkt. 13 wydanego orzeczenia, związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby: nie istnieje, podnosząc w uzasadnieniu do tego punktu, iż schorzenie wymienione w pkt. 1 rozpoznania nie spełnia kryteriów określonych w załączniku Nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1898) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. (Dz. U. poz. 866).
W uzasadnieniu orzeczenia RKL podniosła, że na podstawie badania własnego, a także analizy dokumentacji medycznej oraz wyników konsultacji specjalistycznych stwierdza, iż stan zdrowia badanego czyni go trwale niezdolnym służby w Policji, co przy zachowanej zdolności do pracy uzasadnia orzeczenie trzeciej grupy inwalidzkiej. Jednocześnie, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w W. stwierdziła, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, ponieważ schorzenie, będące jego podstawą, nie spełnia kryteriów określonych w załączniku Nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. Ponadto, RKL podniosła, iż inwalidztwo orzeczono do września 2019 r.
Od powyższego orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. strona skarżąca w piśmie z dnia [...] października 2017 r. wniosła odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej.
Skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ustalenie, że schorzenia skarżącego mają związek ze służbą oraz, że inwalidztwo istnieje od dnia [...] listopada 2016 r. i że od tego dnia wystawiane zaświadczenia lekarskie o niezdolności do służby dotyczą schorzeń mających związek ze służbą".
W uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że wadliwe orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., które nie zawierało określenia warunków służby, które skarżący może pełnić z uwagi na stan zdrowia, spowodowało mianowanie go na stanowisko służbowe inne od poprzedniego, ale również nieodpowiadające uwarunkowaniom wynikającym z jego stanu zdrowia. Według skarżącego, spowodowało to w konsekwencji, że skarżący nabawił się nerwicy, na którą leczy się od dnia [...] listopada 2016 r. W tej sytuacji, skarżący uznał, że data ta powinna zostać przyjęta, jako data powstania inwalidztwa, zaś zwolnienia lekarskie obejmujące okres po [...] listopada 2016 r. powinny zostać uznane za dotyczące choroby mającej związek ze służbą.
W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Centralna Komisja Lekarska - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - wydała w dniu [...] grudnia 2017 r. orzeczenie nr [...], na mocy którego utrzymała w mocy sporne orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. z dnia [...] września 2017 r., nr [...].
W uzasadnieniu orzeczenia CKL stwierdziła, że po zapoznaniu się zarówno z odwołaniem z dnia [...] października 2017 r. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w W., jak i zgromadzona w sprawie dokumentacją orzeczniczą, skierowała skarżącego na dodatkową konsultację psychiatryczną. CKL zauważyła, że badanie w dniu [...] grudnia 2017 r. przeprowadziła dr G. W. Organ odwoławczy wskazał, że psychiatra po badani własnym i zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją leczenia psychiatrycznego postawiła rozpoznanie: "Przedłużona reakcja depresyjno-lekowa. Wymaga leczenia farmakologicznego oraz wsparcia psychoterapeutycznego. Stwierdzone objawy indukowane zostały w przebiegu służby w związku ze zmianą warunków jej wykonywania".
Mając na względzie powyższe, CKL stwierdziła, ze stwierdzone schorzenie należy kwalifikować według § 79 pkt 2 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu albo funkcjonariusza tych służb, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1898), gdzie rubryce 5 widnieje kategoria C.
CKL stwierdziła, że pomimo, iż zaburzenia adaptacyjne są wynikiem reakcji lękowo-depresyjnej, które zgodnie z klasyfikacją zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania według ICD-10 są określone, jako F43.2 i należą do zbioru zaburzeń nerwicowych związanych ze stresem i pod postacią somatyczną F40 - F48, to jednak zgodnie z załącznikiem Nr 2 wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach, stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. nie zostały w nim umieszczone. Centralna Komisja Lekarska wskazała, że kwalifikując schorzenie w związku ze służbą, bądź w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby posługuje się załącznikiem Nr 1 i 2 do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r., stanowiących odpowiednio wykaz schorzeń i chorób pozostających w związku ze służba w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straż Pożarnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1723).
Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że rozpoznane u skarżącego schorzenie nie zostało ujęte w żadnym z wymienionych załączników. Organ odwoławczy podniósł, iż w załączniku Nr 2 w pozycji 11 zamieszczono przewlekłe nerwice w wołane warunkami służby. Tymczasem, zdaniem CKL, rozpoznana u skarżącego przedłużona reakcja depresyjno-lękowa zaburzająca adaptację nie spełnia kryterium nerwicy przewlekłej zgodnie z opinią psychiatry.
Wobec powyższego, Centralna Komisja Lekarska uznała, że nie można orzec związku schorzenia ze służbą, a co zatem idzie, tym bardziej nie można orzec związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służy.
Poza tym, CKL zauważyła, że skarżący od dziesięciu lat leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego, które jest dobrze kontrolowane przyjmowanymi dwoma lekami hipotensyjnymi. Jednocześnie, CKL wskazała, że w 2015 r. rozpoznano u skarżącego obturacyjny bezdech senny stopnia ciężkiego, lecz - jak podniósł organ odwoławczy - schorzenie to jest skutecznie leczone aparatem CPAP. CKL wskazała, że pozostałe schorzenia nie stanowią istotnego problemu terapeutycznego i nie są przyczyną niezdolności do służby.
Wobec powyższego, CKL uznała, że zachodzą podstawy do utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
W piśmie z dnia 7 lutego 2018 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego - działając za pośrednictwem Centralnej Komisji Lekarskiej, jako organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie CKL z dnia [...] grudnia 2017 r., zaskarżając je w całości.
Wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej, jak i o uchylenie orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. z dnia [...] września 2017 r., nr [...], a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – skarżący zarzucił organom obu instancji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 79 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego policjanta;
3. naruszenie art. 15 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego i poprzestaniu na powieleniu ustaleń organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła na wstępie, iż w odwołaniu od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej wskazywała na wady uzasadnienia dotyczące nieuznania, że stwierdzone schorzenia pozostają w związku z warunkami służby, a także na błędne ustalenie daty powstania inwalidztwa.
Skarżący zauważył, iż [...] Rejonowa Komisja Lekarska datę powstania inwalidztwa ustaliła na dzień [...] września 2017 r., czyli na dzień badania przez tą komisję. Skarżący wskazał, że przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim od dnia [...] listopada 2016 r., w okresie od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r. przebywał na Oddziale Leczenia Zaburzeń Nerwic w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Szpitalu Specjalistycznym [...] w O. Ponadto, skarżący podniósł, iż orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. ustalono u skarżącego dwa schorzenia: nadciśnienie tętnicze i obturacyjny bezdech senny o dużym nasileniu u osoby otyłej, uznając jednocześnie, że skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem (niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku). Skarżący zauważył jednak, iż Rejonowa Komisja Lekarska nie określiła, jakie warunki służby są niewskazane, co niestety spowodowało powierzenie mu obowiązków na innym stanowisku służbowym, które nie było właściwe z punktu widzenia stanu jego zdrowia. Zdaniem skarżącego, decyzja o powierzeniu mu obowiązków służbowych w Głównym Archiwum Policji spowodowała silny stres i nerwicę. Według skarżącego, nie wynikało to "z trudności adaptacyjnych", tylko z faktu powierzenia obowiązków na stanowisku wymagającym zupełnie innych, niż posiadane przeze niego kwalifikacji i umiejętności. Skarżący podniósł, iż na te wątpliwości zwracał uwagę w odwołaniu, lecz Centralna Komisja Lekarska nie odniosła się do tych zastrzeżeń i nie wyjaśniła na ile okoliczności powstałe po wadliwym orzeczeniu nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. przyczyniły się do pogłębienia stanu chorobowego skarżącego. Ponadto, skarżący zarzucił, iż CKL nie odniosła się do zarzutów dotyczących wykładni punktu 27 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz. U z 2014 r., poz. 866). Jednocześnie, skarżący zarzucił, że Centralna Komisja Lekarska nie odniosła się do podnoszonego w odwołaniu błędu w ustaleniu daty powstania inwalidztwa.
Skarżący zarzucił, iż uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia CKL jest lakoniczne i sprowadza się do stwierdzenia, że w § 79 pkt 2 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w związku z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. nie zostały zamieszczone schorzenia rozpoznane u skarżącego.
Ponadto, skarżący stwierdził, że przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia CKL stwierdzenie lekarza psychiatry - dr G. W., która przeprowadziła dodatkową konsultację psychiatryczną, iż "Stwierdzone objawy indukowane zostały w przebiegu służby w związku ze zmianą warunków jej wykonywania" - pozostaje w sprzeczności z treścią uzasadnienia. Skarżący zauważył bowiem, iż konsultant – psychiatra stwierdza, że schorzenie jest indukowane przez warunki służby, a Centralna Komisja Lekarska, nie podejmując dyskusji z tym stwierdzeniem - uważa, że związku schorzenia ze służbą nie ma.
Zdaniem skarżącego, trudno też zgodzić się z stwierdzeniem, że fakt "dobrej kontroli lekami hipotensyjnymi" nadciśnienia tętniczego oraz "skuteczne leczenie aparatem CPAP obturacyjnego bezdechu sennego stopnia ciężkiego" skutkuje brakiem przesłanek do ustalania, czy schorzenia te mają związek ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, czy nie.
Skarżący podniósł, że spornym orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. został uznany za niezdolnego do służby i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej, przy jednoczesnym ustaleniu, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, gdy tymczasem - zdaniem skarżącego - rozstrzygniecie to pozostaje w sprzeczności z przebiegiem służby skarżącego i historią jego choroby.
Skarżący wskazał, że zgodnie z § 79 pkt 2 załącznika do cyt. rozporządzenia, reakcja adaptacyjna przedłużona stanowi przesłankę ujemną zdolności do służby. Jest to przypadek, w których leczenie i wszelkie oddziaływanie readaptacyjne trwają powyżej 30 dni. Zdaniem skarżącego, taka sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego. Skarżący zauważył, że w punkcie 11 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. wymienione są przewlekłe nerwice wywołane warunkami służby. W związku z tym, skarżący zarzucił, iż Centralna Komisja Lekarska nie wyjaśniła, na jakiej podstawie uznała, że przepis ten nie ma zastosowania do skarżącego.
Skarżący wskazał ponadto, że w punkcie 9 powoływanego załącznika jest wymienione nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie w warunkach służby i powikłania w jego przebiegu. Skarżący stwierdził, że fakt stałego przyjmowania przez niego leków dowodzi, że nadciśnienie jest oporne na leczenie.
Skarżący zauważył również, że jest on w dalszym ciągu pod opieka psychiatry i ma skierowanie na terapię leczenia nerwic.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Centralna Komisja Lekarska wskazała, iż ustalenia organu pierwszej instancji potwierdzają zasadność zakwalifikowania skarżącego do kategorii "C" – trwale niezdolny do służby. CKL zauważyła, że poddając kontroli orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej, zleciła w postępowaniu odwoławczym ponowne przeprowadzenie konsultacji psychiatrycznej (w dniu [...]grudnia 2017 r.), która wykazała przedłużoną reakcję depresyjno-lękową, która wymaga leczenia farmakologicznego oraz wsparcia psychoterapeutycznego. W wyniku badania uznano, iż "stwierdzone objawy indukowane zostały w przebiegu służby w związku ze zmianą warunków wykonywania". Centralna Komisja Lekarska wskazała, iż schorzenie to zostało zakwalifikowane według § 79 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu, gdzie w rubryce widnieje kategoria "C". Organ odwoławczy uznał, że stwierdzenie u skarżącego chociażby jednego schorzenia powodującego całkowitą niezdolność do służby (w niniejszym przypadku zaburzenia adaptacyjne) - skutkuje wydaniem orzeczenia o niezdolności do służby (kategoria C).
Ponadto, CKL zauważyła, iż rozpoznane u skarżącego schorzenie nie zostało ujęte w załączniku Nr 1 lub Nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej, a więc tym samym, komisja lekarska nie mogła orzec związku schorzenia ze służbą, ani związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
W związku z powyższym, Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym uznać należy, iż zarzuty podniesione w skardze pozostają bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 8 listopada 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej, podtrzymując dotychczasowe zarzuty skargi, oświadczył jednocześnie, iż skarżący zaskarża sporne orzeczenie CKL w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
Należy zauważyć jednocześnie, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi, Sąd ma obowiązek zbadać na wstępie, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi w ogóle należy do właściwości sądów administracyjnych, albowiem granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP, z treści którego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej.
Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie [...]Rejonowej Komicji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W.z dnia [...] września 2017 r., nr [...], w części dotyczącej rozstrzygnięcia w przedmiocie związku stwierdzonych schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w Policji oraz określenia grupy inwalidztwa, jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego funkcjonariusza Z. S. do służby w Policji, skarga podlegała oddaleniu, jako nieuzasadniona, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdzając w powyższym zakresie przesłankę do odrzucenia skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zauważył, że na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2017 r. w części utrzymującej w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komicji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2017 r. w zakresie orzeczenia o związku stwierdzonych schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w Policji oraz w zakresie określenia grupy inwalidztwa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że o zdolności psychicznej i fizycznej policjantów do służby w jednostkach Policji orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Komisje te działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822).
Zgodnie z art. 16 cyt. ustawy, komisje te orzekają w dwóch instancjach - rejonowe komisje lekarskie, jako pierwsza instancja oraz Centralna Komisja Lekarska, w drugiej instancji.
Wspomniane komisje lekarskie oceniają zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w Policji, a także orzekają o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwie i związku inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, zdolności do pracy, wskazań i przeciwskazań dotyczących zatrudnienia funkcjonariusza niezdolnego do służby.
Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia osoby w celu zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia, czy też zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, czy też z niej zwalniana. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co potwierdziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97. Wprawdzie uchwała ta dotyczyła wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, jednakże oceniając zakres kompetencji oraz rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez te komisje, Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie miałyby podlegać kontroli sądu administracyjnego.
Drugą kategorią orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje lekarskie stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, czy emerytalnych. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez komisje lekarskie, lecz przez właściwe organy emerytalno-rentowe. Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne, wskazać należy, iż od orzeczeń komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą w Policji dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA z 2001 r., nr 2, poz. 47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje.
Należy uznać, iż na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11.
Skarżący został o powyższym pouczony przez Centralną Komisję Lekarską w zaskarżonym orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2017 r. W pouczeniu zawartym w tym orzeczeniu poinformowano go bowiem, że skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych.
Pomimo powyższego wyraźnego pouczenia, skarżący Z. S., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył jednak w całości orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (co pełnomocnik procesowy skarżącego potwierdził również w toku rozprawy przed Sądem), a więc także w zakresie dotyczącym określenia grupy inwalidztwa oraz ustalenia związku schorzeń ze służbą w Policji. Na tą kategorię orzeczeń Centralnej Komisji Lekarskiej, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi w tym zakresie.
Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie dotyczącym określenia kategorii zdolności do służby w Policji, Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, określa rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Przyczyną przyznania skarżącemu Z. S. kategorii zdolności do służby "C" - trwale niezdolny do służby w Policji, było rozpoznane u niego schorzenie "przedłużoną reakcję depresyjno-lękową, wymagającą leczenia farmakologicznego oraz wsparcia psychoterapeutycznego, co zostało zakwalifikowane według § 79 pkt 2 załącznika do ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r.
Rozpoznanie powyższe zostało oparte na zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz wynikach przeprowadzonych badań i nie było kwestionowane w toku postępowania oraz w skardze przez skarżącego. Skarżący kwestionował orzeczenie jedynie w części stwierdzającej, że powyższe schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą w Policji i nie powstało wskutek w związku ze służbą (w związku ze zmianą warunków jej wykonywania), co nie może być jednak przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Rozpoznane schorzenie, określone w § 79 pkt 2 załącznika do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. dawało podstawę do przyznanie skarżącemu kategorii "C" - trwale niezdolny do służby w Policji.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej utrzymujące w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. z dnia [...] września 2017 r. w zakresie przyznania skarżącemu kategorii zdolności do służby w Policji "C", odpowiada prawu.
W ocenie Sądu, należy przede wszystkim wyraźnie stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych o zdolności do służby w Policji obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, tj. czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby w Policji była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do służby w tej formacji oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji. Ustalony na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że orzekająca w pierwszej instancji [...]Rejonowa Komisja Lekarska w W. była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie, zaś swoje orzeczenie wydała na podstawie całości dokumentacji dotyczącej skarżącego, przede wszystkim na podstawie badań specjalistycznych oraz w oparciu o badanie własne.
W ocenie Sądu, uznać należy, że również Centralna Komisja Lekarska, orzekając w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością, wydając zaskarżone orzeczenie zarówno na podstawie analizy dokumentacji medycznej zgromadzonej przez organ pierwszej instancji, jak i na podstawie dodatkowo zleconej konsultacji psychiatrycznej, przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2017 r.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu strony skarżącej dotyczącego niedostatecznego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CKL, wskazać trzeba, iż komisja powołała w wydanym orzeczeniu przepisy oraz wymieniła dokumentację, na której oparła swoje rozstrzygniecie. Wskazano również, dlaczego rozpoznane schorzenie pozostaje bez związku ze służbą. Ponadto, w uzasadnieniu spornego orzeczenia CKL wyjaśniono, dlaczego skład orzekający zdecydował się potwierdzić postawione przez orzekająca w pierwszej instancji RWKL w W. rozpoznanie, po dodatkowym przeprowadzeniu konsultacji psychiatrycznej.
W tej sytuacji, uznać należy, iż Centralna Komisja Lekarska, jako komisja odwoławcza, wyjaśniła szczegółowo zasadność kwalifikacji skarżącego do kategorii "C".
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
Jednocześnie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie - jak w pkt 2 sentencji przedmiotowego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło