II SA/Wa 450/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2014 r. sprawy ze skargi R. L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę - Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2013 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, z dniem [...] października 2013 r. zwolnił [...] R. L. ze służby w Policji. Na podstawie art. 108 kpa rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podał, że R. L. jest funkcjonariuszem Policji od 19 lat. W dniu [...] sierpnia 2006 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wydał postanowienie o przedstawieniu ww. 7 zarzutów, popełnienia przestępstw określonych w art. 231 § 1 kk i art. 239 § 1 kk (2 zarzuty), art. 271 § 1 kk i art. 239 § 1 kk i art. 231§ 1 kk (3 zarzuty), art. 231 § 1 i art. 271 § 3 kk (1 zarzut), oraz art. 191 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk tj. przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, popełnionych w związku z pełnieniem funkcji publicznej. Jednocześnie postanowieniem Sądu Rejonowego w K. został tymczasowo aresztowany. Komendant Miejski Policji w D. rozkazem personalnym z dniem [...] sierpnia 2006 r. zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Z dniem [...] kwietnia 2007 r. prokurator uchylił zastosowany środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania i zastąpił go środkami nieizolacyjnymi w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych, poręczenia majątkowego oraz zakazu opuszczania kraju. Środek w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych był stosowany wobec policjanta do dnia [...] kwietnia 2012 r. W dniu [...] grudnia 2010 r. skierowano do Sądu akt oskarżenia w sprawie przeciwko R. L. o popełnienie przestępstw określonych w art. 231 § 1 kk i art. 239 § 1 kk (2 zarzuty), art. 271 § 1 kk i art. 239 § 1 kk i art. 231 § 1 kk (3 zarzuty), art. 231 § 1 i art. 271 § 3 kk (1 zarzut), oraz art. 191 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk tj. przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, popełnionych w związku z pełnieniem funkcji publicznej o charakterze korupcyjnym. Postępowanie karne jest w toku i nie można przewidzieć terminu jego zakończenia. Wobec tego, że pozostawanie w służbie policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstw umyślnych, związanych z wykonywaniem władztwa państwowego o charakterze korupcyjnym, narusza ważny interes służby, [...] Komendant Wojewódzki Policji na wniosek Komendanta Miejskiego Policji w D. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozwiązania z [...] R. L. stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W stosunku do przedstawionego zamiaru organizacja zakładowa związku zawodowego policjantów, tj. NSZZ Policjantów woj. [...] nie wniosła sprzeciwu. Dalej organ wskazał, że pozostawienie w służbie podejrzanego o popełnienie przestępstwa umyślnego o charakterze korupcyjnym, zawieszonego w czynnościach służbowych policjanta narusza ważny interes służby. R. L. złożył liczne wnioski dowodowe i zażądał ich przeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji, analizując składane liczne wnioski dowodowe, doszedł do przekonania, że wnioski te zmierzają do podważenia zasadności wydanego postanowienia o przedstawieniu zarzutu popełnienia przestępstwa oraz dotyczą przebiegu jego służby. Tymczasem kwestia przebiegu zdarzenia i ewentualnej winy R. L. w kontekście zarzucanego mu czynu w postępowaniu karnym nie ma zasadniczego znaczenia przy ocenie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu służby". Organ nie uwzględnił wniosków, bowiem uznał że mają one znaczenie dla sprawy karnej, a nie przedmiotowej. Ponadto wskazał, że organ Policji nie ma obowiązku weryfikowania zarzutu przedstawionego policjantowi w toku postępowania przygotowawczego, w szczególności wykazania winy funkcjonariusza. Z zeznań świadków i zabezpieczonej w sprawie dokumentacji wynika wysokie prawdopodobieństwo, iż ww. dopuścił się zarzucanych mu czynów. W opinii organu przesłanka "ważnego interesu służby" oceniana musi być przez pryzmat realizacji zadań, do realizacji których powołana jest Policja, a także wymagań stawianych policjantom, a określonych w art. 25 ustawy o Policji. Dalej organ podał, że R. L. jest podejrzany o popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego o charakterze korupcyjnym Okoliczności te sprawiają, że policjant przestał się legitymować przymiotem nieposzlakowanej opinii. Ponadto, co również ma znaczenie w sprawie niniejszej, R. L. od [...] sierpnia 2006 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r., a więc blisko 6 lat, pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych i nie wykonywał żadnych czynności służbowych. Po uchyleniu przez Sąd środka zapobiegawczego R. L. przebywał na zwolnieniach lekarskich i zaległych urlopach wypoczynkowych. Okoliczności te nie pozostają bez wpływu na kwalifikacje policjanta, a przede wszystkim znajomość uregulowań wewnątrz resortowych Od rozkazu personalnego R. L. wniósł odwołanie, w którym zarzucił błędną interpretację oraz obrazę art. 135 i ust. 1 ustawy o Policji poprzez przekazanie materiałów postępowania przełożonemu dyscyplinarnemu do wydania orzeczenia, pomimo że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 135 g ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie wniosków zmierzających do wykazania braku zawinienia obwinionego, a w konsekwencji o§cie orzeczenia na domniemaniu winy obwinionego i wniósł o uchylenie rozkazu personalnego. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Zgodnie z art. 25 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Policjant sam musi przestrzegać prawa w największym stopniu. Wszelkie niepraworządne działania policjanta, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, musi rodzić zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z Policji. Organ podkreślił, że pozostawienie skarżącego w służbie byłoby kontynuowaniem przez niego służby z uszczerbkiem dla jej ważnych interesów. Przedstawienie skarżącemu zarzutu z art. 231 § 1 i art. 239 w związku z art. 11 § 2 i art. 12 kodeksu karnego oraz jego ciężar gatunkowy narusza dobro służby oraz uzasadnia uznanie, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż w stosunku do R. L. był zastosowany środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, a od dnia [...] sierpnia 2006 r. do [...] kwietnia 2012 r., tj. przez okres blisko 6 lat, wymieniony był zawieszony w czynnościach służbowych. Ponadto od dnia uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych korzystał z urlopu wypoczynkowego w okresie od [...] maja 2012 r. do [...] lipca 2012 r., od [...] lipca 2012 r do [...] sierpnia 2012 r., od dnia [...] września 2012 r. do [...] września 2012 r., od dnia [...] października 2012 r. do [...] listopada 2012 r., od dnia [...] grudnia 2012 r. do dnia [...] maja 2013 r. Również w tym okresie korzystał ze zwolnień lekarskich od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] lipca 2012 r., od [...] sierpnia 2012 r. do [...] września 2012 r., od [...] września 2012 r. do [...] października 2012 r., od [...] listopada 2012 r. do [...] grudnia 2012 r., od [...] maja 2013 r. do [...] września 2013 r. (łącznie przez 231 dni). Funkcjonariusz Policji, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich przerywanych tylko krótkimi okresami obecności w służbie nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Następnie organ podkreślił, że policjantów obowiązują szczególne rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policjant przyjęty do służby składa rotę ślubowania i zgodnie z art. 58 ustawy jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych. Zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnienie Policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Organ zwrócił się o taką opinię, przy czym jej treść nie jest wiążąca dla organu. Organ podkreślił, że wydając zaskarżony rozkaz personalny przestrzegał zasad zawartych w art. 7 kpa, 8 kpa, 11 kpa, a również treść art. 77 § 1 kpa, 80 kpa, 81 kpa, 107 kpa. Wskazał, że niniejsze postępowanie administracyjne rządzi się odmiennymi regułami zawartymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o Policji. Art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby bez czekania na wynik innych, toczących się postępowań, gdy tego wymaga "ważny interes służby", bądź gdy niemożliwe jest jego pozostawanie w służbie. Podkreślił, że organ I instancji poczynił własne ustalenia w sprawie, dokonał bowiem weryfikacji przeprowadzonych dowodów oraz w oparciu o nie poczynił wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu, zgodnie z art. 107 § 1 i 3 kpa. W podsumowaniu organ wskazał, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Pełniący ją funkcjonariusze podlegają określonym wymogom, a jeżeli ich nie spełniał, to organ miał podstawy do przyjęcia, że ważny interes służby przemawiał za podjęciem decyzji o zwolnieniu go ze służby. Organ nakładając rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny. Wobec złożenia odwołania od rozkazu Komendanta Miejskiego Policji w C., w dniu zwolnienia ze służby tj. [...] listopada 2013 r. orzeczenie to nie było prawomocne. Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., oraz o zasądzenie kosztów. Rozstrzygnięciu zarzucił : 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 kpa, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia przez brak podejmowania wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, 2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, przez brak wyczerpującego zbadania rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, 3. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy występuje brak przesłanek do zwolnienia ze służby na tej podstawie prawnej, 4. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu skargi podał między innymi, iż posiada wysokie kwalifikacje do służby. Posiada nieposzlakowaną opinię i bardzo dobrze wywiązywał się ze swoich obowiązków. Podkreślił, że aktualny etap postępowania oparty jest na bardzo niepełnym materiale dowodowym, a jego liczne wnioski dowodowe zostały uchylone. Podkreślił, że ani organ I, ani II instancji dokładnie nie wyjaśniły sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). W oparciu o powołany przepis policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Zwolnienie policjanta w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. W sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji właściwy organ nie ma także obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania przygotowawczego. W szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowody na okoliczność potwierdzenia popełnienia prze policjanta zarzucanych mu przestępstw. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów należy do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Ocena zaś dowodów mających uzasadnić popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości i właściwego sądu. Tak więc nie jest rolą organów administracji w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przeprowadzenie na wniosek policjanta dowodów mających podważyć zasadność wydanego w sprawie karnej postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów popełnienia określonych przestępstw. Wobec powyższego niezasadne są zarzuty skarżącego naruszenia art. 7, 77 § 1. i 80 kpa. Podkreślić należy, że rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Przesłanka "ważnego interesy służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Okoliczności te powinny odnosić się do art. 1 powołanej ustawy o Policji. Użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić", oznacza że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 kpa). Podkreślić należy, iż stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. W rozpoznawanej sprawie przesłanka zwolnienia R. L. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została przez organ wystarczająco wykazana. Nie może budzić wątpliwości, że przedstawiony mu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 i art. 239 w związku z art. 11 § 2 i art. 12 kodeksu karnego oraz jego ciężar gatunkowy narusza dobro służby oraz uzasadnia uznanie, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż w stosunku do R. L. był zastosowany środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, a od dnia [...] sierpnia 2006 r. do [...] kwietnia 2012 r., tj. przez okres blisko 6 lat wymieniony był zawieszony w czynnościach służbowych. Ponadto od dnia uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych korzystał z urlopu wypoczynkowego w okresie od [...] maja 2012 r. do [...] lipca 2012 r., od [...] lipca 2012 r do [...] sierpnia 2012 r., od dnia [...] września 2012 r. do [...] września 2012 r., od dnia [...] października 2012 r. do [...] listopada 2012 r ., od dnia [...] grudnia 2012 r. do dnia [...] maja 2013 r. Również w tym okresie korzystał ze zwolnień lekarskich od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] lipca 2012 r., od [...] sierpnia 2012 r. do [...] września 2012 r., od [...] września 2012 r. do [...] października 2012 r., od [...] listopada 2012 r. do [...] grudnia 2012 r., od [...] maja 2013 r. do [...] września 2013 r. (łącznie przez 231 dni). Należy zgodzić się z organem że funkcjonariusz Policji, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich przerywanych tylko krótkimi okresami obecności w służbie nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Należy przypomnieć, że policjantów obowiązują szczególne rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policjant przyjęty do służby składa rotę ślubowania i, zgodnie z art. 58 ustawy, jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. W interesie służby, a więc w interesie społecznym leży, aby ustawowe zadania Policji były realizowane przez osoby w pełni spełniające wymagania stawiane przez przepisy ustawy o Policji. Instytucja jaką jest Policja ma gwarantować każdemu człowiekowi ochronę przed przemocą, brutalnością i innymi zachowaniami naruszającymi dobro przez prawo chronione. Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii – art. 25 ustawy o Policji, zdolna nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego i bezpieczeństwa innych. Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". W świetle powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż składane przez skarżącego wnioski dowodowe dotyczyły jego winy, co do zarzucanych mu czynów w postępowaniu karnym, tymczasem jeszcze raz należy podkreślić, że powyższa kwestia nie miała znaczenia w rozpoznawanej sprawie, tj. przy ocenie przesłanki "ważnego interesu służby". Odnosząc się natomiast do kwestii nadania decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazać należy, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z nich jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw i obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 kpa. Organ przekonywująco uzasadnił, że nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statutem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, których szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania, której nie może wypełniać w przypadku, gdy w szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni tej służby pełnić. W ocenie Sądu organ w pełni uzasadnił, że decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 kpa. W ocenie Sądu w świetle przedstawionych wyżej argumentów zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.