II SA/Wa 451/14
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-09
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, uwzględniając przepisy przejściowe dotyczące rozporządzeń w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., zgodnie z którym stawka minimalna wynosi 50% stawki minimalnej określonej dla postępowania w pierwszej instancji, nie mniej niż 120 zł. Do tej kwoty dolicza się podatek od towarów i usług według stawki obowiązującej w dniu orzekania.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu złożył adwokat J. M., który reprezentował skarżącą I. P. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie NSA rozpoznał skargę kasacyjną pełnomocnika organu. Adwokat wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. M. kwotę 120 zł oraz kwotę 27,60 zł tytułem podatku od towarów i usług, stanowiącą 23% VAT.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. M. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) oraz kwotę 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych i sześćdziesiąt groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na wniosek I. P., postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2014 r., zostało przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k-30 akt).
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adw. J. M. (k-39 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości (k-49 akt).
Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 4 maja 2015 r. zostało przyznane pełnomocnikowi z urzędu stosowne wynagrodzenie (k-60 akt).
Wyznaczona adwokat reprezentowała skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 listopada 2016 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 2152/15, ze złożonej przez pełnomocnika organu skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Wniosła jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącej z urzędu (k-97 akt).
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r.
Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., stanowiąc w § 22, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, zarówno w I (w dniu 14 lutego 2014 r.), jak i w II instancji (wniesienie w dniu 3 czerwca 2015 r. przez pełnomocnika organu skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku) obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone prawomocnie po wejściu w życie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016 r., stąd, po uwzględnieniu przepisów przejściowych, do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
Z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty w tym wypadku wynosi 50% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 120 zł.
Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł.
Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Należało więc przyjąć, iż w niniejszej sprawie podstawą ustalenia minimalnej stawki wynagrodzenia adwokata jest § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia.
Równocześnie, jak wynika z powołanego wyżej przepisu, wskaźnik procentowy stawki, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynosi w tym wypadku 50%. Oznacza to, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 50% z 240 zł, czyli 120 zł.
Z kolei - stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata przyznana adwokatowi powinna być podwyższona o podatek od towarów i usług, który na dzień wydania niniejszego postanowienia - wynosi 23%, tj. 27,60 zł.
Z uwagi powyższe, na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. oraz w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło