II SA/Wa 456/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. z dnia 25 lipca 2012 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia - odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi - Postanowieniem z 16 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. T. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że przesyłkę zawierającą zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, uznał za doręczoną w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej zwanej "p.p.s.a."). Postanowienie to P. T. (dalej jako skarżący) odebrał osobiście 21 maja 2012 r. Pismem z 12 czerwca 2012 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, natomiast wnioskiem z 13 czerwca 2012 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego. Wraz z wnioskiem skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 200 zł. Postanowieniem z 4 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. Pismem z 16 lipca 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła dla skarżącego adwokata P. D., który 20 lipca 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy II SA/Wa 456/12, a 25 lipca 2012 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. We wniosku pełnomocnik skarżącego podał, że z analizy akt wynika, że przeszkoda w uiszczeniu wpisu od skargi ustała 12 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 września 2012 r. odrzucił wniosek skarżącego z 12 czerwca 2012 r. o przywrócenie terminu, wskazując, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu był spóźniony. Natomiast postanowieniem z 26 października 2012 r. Sąd oddalił wniosek z 25 lipca 2012 r. o przywrócenie terminu z powodu nieuprawdopodobnienia okoliczności, które uzasadniałyby brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Postanowieniem z 11 grudnia 2012 r. o sygn. akt I OZ 908/12 Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie z 26 października 2012 r., uchylił to postanowienie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że skoro Sąd I instancji przyjął, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu w sprawie jest dzień 20 lipca 2012 r., a wniosek złożony w dniu 26 lipca 2012 r. został wniesiony w terminie, to znaczenie dla sprawy ma kwestia rozważenia, czy ustanowienie z urzędu pełnomocnika dla skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy, może stanowić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd I instancji w tym zakresie nie wypowiedział się, chociaż okoliczność ta była wskazywana we wniosku, jako przemawiająca za brakiem winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z cytowanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do jego wniesienia, uprawdopodobnienie braku winy strony oraz dokonanie czynności, której uchybiono. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, bowiem postanowieniem z 16 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił jego skargę, z uwagi na nieuiszczenie wpisu. Jednocześnie skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten został rozpoznany pozytywnie, dlatego też Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, który 20 lipca zapoznał się z aktami sprawy, a 25 lipca złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uznać zatem należało że pełnomocnik skarżącego zachował siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. Następną przesłanką, która powinna być wyjaśniona jest ustalenie, czy w sprawie wystąpiły okoliczności przemawiające za brakiem winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 grudnia 2012 r. zwrócił uwagę, że jeżeli Sąd I instancji uznał wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu za złożony w terminie, to Sąd ten miał obowiązek rozważyć czy ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu mogło stanowić okoliczność przemawiającą za brakiem winy w uchybieniu terminu. Na wstępie dalszych rozważań na podkreślenie zasługuje, że przesłanka braku winy oceniana jest przez pryzmat okoliczności odnoszących się do skarżącego a nie pełnomocnika. Wskazać zatem należy, że na etapie wezwania do uiszczenia wpisu, skarżącemu nie był potrzebny profesjonalny pełnomocnik. Uiszczenie w terminie wpisu nie wymaga udziału pełnomocnika procesowego, gdyż nie jest to czynność dla niego zastrzeżona, jak ma to miejsce np. w przypadku złożenia skargi kasacyjnej. Również złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wymaga udziału pełnomocnika. Zauważyć trzeba także, że przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu stanowi inną sytuację, niż przy złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, gdy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostaje złożony w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem w ocenie Sądu, samo ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie może stanowić przesłanki przemawiającej za brakiem winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W przeciwnym bowiem razie, Sąd każdorazowo byłyby zobligowany do przywracania terminu bez względu na to czy uchybienie terminu byłoby zawinione czy niezawinione przez stronę. Podkreślić bowiem wypada, że brak winy stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie wykazał dlaczego w okresie od 21 maja do 12 czerwca 2012 r. nie uiścił wpisu, a zatem nie podał żadnej przyczyny uchybienia terminu i tym samym nie uprawdopodobnił braku swojej winy. Również pełnomocnik skarżącego, we wniosku z 25 lipca 2012 r., nie uprawdopodobnił braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Odesłał jedynie do wniosku skarżącego, w którym nie zostały przedstawione okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminu. Skoro ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu nie stanowi przesłanki przemawiającej za brakiem winy w uchybieniu terminu, a ponadto wniosek ten nie został uprawdopodobniony, to brak było podstaw do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.