II SA/Wa 461/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia części dokumentów postanawia - odrzucić skargę - W dniu 10 marca 2009 r. (data stempla pocztowego) J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, skargę na decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia części dokumentów. Na stronie skarżącej decyzję organu w tego rodzaju sprawie spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W związku z powyższym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 461/09 wezwano J. K. do uiszczenia należnego wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, informując jednocześnie, że niewykonanie tego zarządzenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Pismo Sądu z dnia 24 kwietnia 2009 r., przy którym przesłano skarżącemu odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, zostało doręczone w dniu 27 kwietnia 2009 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy). Po sprawdzeniu w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalono, że wpis od przedmiotowej skargi nie został uiszczony. W dniu 9 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r. wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację finansową. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie J. K. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z uwagi na to, że zostało ono złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia, zaś postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1 powołanego artykułu są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 ppsa). Opłatą sądową jest między innymi wpis od skargi (art. 212 § 1 ppsa). Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ppsa). J. K. wpis od przedmiotowej skargi obowiązany był uiścić w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wzywającego skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została mu doręczona w dniu 27 kwietnia 2009 r., a zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 4 maja 2009 r. J. K. w zakreślonym ustawowo terminie wpisu nie uiścił, natomiast już po jego upływie, tj. 9 maja 2009 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, wniosek ten mógłby wywołać skutek prawny w postaci przerwania biegu do uiszczenia wpisu sądowego, gdyby skarżący złożył go przed upływem ustawowego terminu do uiszczenia wpisu. Stanowisko takie jest powszechnie przyjmowane na gruncie postępowania cywilnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 1999, sygn. akt I CKN 1064/97; OSNC 1999/9/153), jak również zostało recypowane do postępowania przed sądami administracyjnymi (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 314-315). Spóźniony zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy, jako bezskuteczny, nie może przerwać biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej. Podkreślenia wymaga kwestia, iż rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w wyniku którego przyznano skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nie ma znaczenia przy ocenie terminowości uiszczenia wpisu od skargi. Ze względu na uchybienie tego terminu zwolnienie od kosztów sądowych może dotyczyć jedynie dalszego etapu postępowania, a więc kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 731/07, nieopubl.). Złożenie zatem dopiero w dniu 9 maja 2009 r. spóźnionego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie powoduje przerwania biegu terminu do uiszczenia wpisu, a skarga jako nieopłacona, podlega odrzuceniu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.