II SA/Wa 464/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę oraz ustalenia związku lub braku związku inwalidztwa ze służbą p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę - Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 4 lipca 2017 r. skierował J. J. (dalej jako "skarżący" lub "funkcjonariusz") zwolnionego ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2017 r. do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w B. celem: uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariusza i funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Komisja Lekarska podległa Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w B. w dniu [...] września 2017 r. nr [...] orzekła, że funkcjonariusz jest częściowo niezdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby, może wykonywać pracę spokojną oraz przeciwskazana jest praca w napięciu nerwowym, odpowiedzialna, na samodzielnym stanowisku. Nadto rozpoznane u funkcjonariusza zaburzenia psychiczne, znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne nie pozostają w związku ze służbą Centralna Komisja Lekarska, po rozpatrzeniu odwołania J. J., orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] uchyliła ww. orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w B. oraz wydała nowe rozpoznając zaburzenia osobowości, osobowość paranoiczną. Wskazała, że badany jest częściowo niezdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby oraz zaliczyła badanego do drugiej grupy inwalidzkiej. J. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, które obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty wymienione w art. 3 § 2 z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej "p.p.s.a."). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich, działających w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 132) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. I OSK 220/10). Będące przedmiotem skargi orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] wydane zostało w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie to należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Stopień zdolności do służby nie był przedmiotem przekazania w niniejszej sprawie. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Dyrektora ZER MSW w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie to nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata ani funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby. Skarżący nie został poddany badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący służby nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest rencistą Policji (zwolniony ze służby w dniu [...] stycznia 2017 r.). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w Policji. Zaskarżone orzeczenie nie ma samodzielnego bytu. Poddawane jest kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, o czym była już mowa wyżej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ww. ustawy, orzekł jak w postanowieniu.