II SA/Wa 472/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-03
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla radcy prawnego wyznaczonego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie zakończonej wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji przed wejściem w życie nowego rozporządzenia dotyczącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Radca prawny wyznaczony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, nawet jeśli nie prowadził sprawy w pierwszej instancji. Wysokość tego wynagrodzenia, wraz z podatkiem VAT, powinna być ustalona na podstawie przepisów rozporządzenia obowiązującego w dacie wniesienia skargi kasacyjnej, z uwzględnieniem stawek maksymalnych i zasad ustalania opłaty, przy czym w przypadku spraw nieskomplikowanych i niewymagających znacznego nakładu pracy, sąd może ustalić wynagrodzenie w niższej wysokości, nie niższej jednak niż kwota minimalna.Stan faktyczny
Radca prawny E. R. została wyznaczona z urzędu do udzielenia pomocy prawnej B. Z. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Po oddaleniu skargi przez WSA, pełnomocnik wniosła skargę kasacyjną i wystąpiła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd rozpoznał wniosek, ustalając wysokość wynagrodzenia na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie nowego rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu E. R. ze środków budżetowych WSA w Warszawie kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększoną o kwotę 55,20 zł stanowiącą 23% podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego E. R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. Z. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego E. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Radca prawny E. R. została wyznaczona przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla B. Z. w niniejszej sprawie w postępowaniu przed sądem I instancji (pismo OIRP w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., k-45 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lipca 2016 r., po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, oddalił skargę B. Z. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Wyznaczona pełnomocnik pismem z dnia 16 września 2016 r. złożyła skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie wystąpiła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została zakończona w I instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2016 r.
Wyznaczona pełnomocnik nie prowadziła sprawy w I instancji, a wniosła skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku w dniu 17 września 2016 r., przed wejściem w życie przepisów obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805).
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie skargi kasacyjnej przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy w I instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł.
Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo radca prawny nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącemu w II instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2016 r.
Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2).
Należy stwierdzić, że rozpoznana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, a podjęte przez pełnomocnika skarżącego czynności – sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku - nie wymagały znacznego nakładu pracy. Z tego względu za adekwatne do udziału radcy prawnego w tym postępowaniu uznano wynagrodzenie w wysokości 240 zł.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie powinno być podwyższone o podatek od towarów i usług, wynoszący na dzień wydania niniejszego postanowienia 23%.
Oznacza to, że kwota podatku wynosi 55,20 zł.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło