II SA/Wa 48/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. B. od decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie proporcjonalnego naliczenia czesnego za I semestr w roku akademickim 2016/2017 postanawia: odrzucić sprzeciw od decyzji. A. B. przedmiotem sprzeciwu z dnia [...] grudnia 2017 r. uczyniła decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], w zakresie proporcjonalnego naliczenia czesnego za I semestr w roku akademickim 2016/2017. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 lit. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z ww. przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Ponadto art. 3 § 3 P.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarżąca złożyła skargę na decyzję z dnia [...] listopada 2017 r., jednak wyłącznie w części dotyczącej proporcjonalnego naliczenia czesnego za I semestr w roku akademickim 2016/2017. Jednakże wskazać należy, że powyższa decyzja nie dotyczyła postępowania w sprawie proporcjonalnego naliczenia czesnego. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183). W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że choć przepis art. 207 ust. 1 ustawy nie wymienia expressis verbis zdarzeń, które – jako indywidualne sprawy studentów – winny być załatwiane w drodze decyzji administracyjnych, do których należy odpowiednio stosować K.p.a., niemniej jednak niewątpliwie chodzi w nim o takie sytuacje, kiedy rozstrzygnięcie organu uczelni dotyczy sfery praw i obowiązków studenta i wywiera bezpośredni skutek na zewnątrz (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2204/11, Baza NSA). Pamiętać bowiem należy, że szkoła wyższa stanowi przykład zakładu administracyjnego, w którym jego użytkownicy – studenci – podlegają władztwu zakładowemu. Istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (w tym wypadku ze studentami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji. Wynika to z faktu, że grupa społeczna złożona z użytkowników zakładu administracyjnego ma zawsze (w danym przedziale czasu) charakter mniej lub bardziej zamknięty. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy proporcjonalnego naliczenia czesnego nie jest aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja zawierająca rozstrzygnięcie wewnątrzzakładowe nie stanowi decyzji administracyjnej, a postępowania w takich sprawach nie muszą zachowywać ogólnych cech i zasad postępowania administracyjnego. Oznacza to, że spod kontroli sądowej wyłączona jest wszelka działalność organów administracji publicznej w zakresie rozstrzygnięć wewnątrzzakładowych, ponieważ tego typu akt nie powoduje bezpośrednich skutków na zewnątrz. Nie przesądza on bowiem o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 64a w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.