II SA/Wa 482/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-18
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Maria Werpachowska, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, odmawiając przedstawienia kandydata do tytułu naukowego profesora, prawidłowo oceniła całokształt materiału dowodowego, w tym pozytywne opinie recenzentów, i czy uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. w świetle wcześniejszych orzeczeń sądowych?Ratio decidendi
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 153 P.p.s.a., nie stosując się do wskazań WSA zawartych w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r. Organ nie rozważył wszechstronnie całego materiału dowodowego, w szczególności pominął pozytywne opinie recenzentów, opierając się wyłącznie na opiniach negatywnych, co uniemożliwiło skarżącemu zrozumienie podstaw odmowy. Uzasadnienie decyzji nie wyjaśniało, dlaczego pozytywnym opiniom odmówiono wiarygodności.Stan faktyczny
Skarżący K. S. ubiegał się o tytuł naukowy profesora nauk ekonomicznych. Po kilku etapach postępowania i wydaniu przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów (CK) decyzji odmawiających przedstawienia do tytułu, sprawa trafiła do WSA. WSA uchylił poprzednie decyzje CK, wskazując na potrzebę wszechstronnej oceny dowodów i wyjaśnienia wątpliwości. CK wydała kolejne decyzje odmawiające, ponownie opierając się głównie na negatywnych opiniach recenzentów i pomijając pozytywne. Skarżący złożył skargę, zarzucając m.in. przewlekłość postępowania, naruszenie przepisów dotyczących powoływania recenzentów oraz wadliwe uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2016 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2015 r. Zasądził od Centralnej Komisji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Iwona Maciejuk (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postępowanie o nadanie [...] K. S. tytułu naukowego profesora nauk [...] zostało wszczęte uchwałą Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] nr [...] z dnia [...] października 2009 r.
Na recenzentów dorobku naukowego [...] K. S. Rada Wydziału powołała: 1. [...] E. N. z Uniwersytetu [...] w [...], specjalistę w zakresie [...], 2. [...] Z. M. z Akademii [...] w [...], specjalistę w zakresie [...]. Natomiast Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów na recenzenta wyznaczyła: 1. [...] M. G. ze Szkoły [...] w [...], specjalistę w zakresie [...], 2. [...] M. S. z Uniwersytetu [...] w [...], specjalistę w zakresie [...].
Wszyscy ci recenzenci, po przeprowadzeniu oceny dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego [...] K. S., wyrazili opinię, iż dorobek ten odpowiada ustawowym wymogom określonym dla kandydatów do tytułu naukowego profesora nauk [...].
Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Rada Wydziału [...] w [...] poparła wniosek o nadanie [...] K. S. z Uniwersytetu [...] tytułu naukowego profesora nauk [...] i przesłała go do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Wniosek wpłynął do Biura Centralnej Komisji w dniu [...] czerwca 2010 r.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.), działając w trybie § 8 pkt 2 Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...], postanowiła odmówić przedstawienia [...] K. S. do tytułu naukowego profesora nauk [...].
Centralna Komisja uznała, iż kandydat do tytułu nie spełnia wymogów art. 26 ust. 1 ustawy. Wskazano, iż monografia kandydata określona jako tzw. książka profesorska nie ma charakteru naukowego, jest to publikacja o charakterze poradnika. Książka ta ma niewątpliwie znaczenie dla praktyki, bowiem jest zbiorem przepisów, procedur
i postępowań, ale nie jest ona monografią naukową, wieńczącą dotychczasowy dorobek naukowy. Nie ma ona walorów dzieła naukowego określającego warsztat naukowy
i wkład do teorii i nauki. W dorobku publikacyjnym kandydata brak jest publikacji zamieszczanych w wydawnictwach zagranicznych oraz w prestiżowych czasopismach krajowych. Kandydat w swym dorobku nie ma również publikacji obcojęzycznych.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. o odmowie przedstawienia K. S. do tytułu profesora nauk [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie, wskazano, iż Sekcja Nauk [...], po zapoznaniu się z wnioskiem [...] K. S., i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej decyzji, której dotyczy wniosek (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniem decyzji – 0 głosów, przeciw – 16 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów).
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, wypowiedziało się w głosowaniu tajnym przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej decyzji (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniu decyzji – 0 głosów, przeciw – 11 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone w art. 26 ust. 1 ustawy, tj. iż posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi K. S. wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/13 uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w postępowaniu przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów wniosek Rady Wydziału [...] w [...] o nadanie tytułu naukowego [...] K. S. poparł [...] S. O. z Uniwersytetu [...], do którego Centralna Komisja zwróciła się o opracowanie opinii dotyczącej wniosku. W protokóle
z posiedzenia Sekcji Nauk [...], które odbyło się w dniu [...] grudnia 2010 r. odnotowano, iż [...] S. O. stwierdził, że dorobek naukowy kandydata, osiągnięcia w dziedzinie dydaktycznej i organizacyjnej, jak również w zakresie kształcenia kadry naukowej spełniają wymogi obowiązującego prawa do otrzymania tytułu nauk [...].
Kolejni recenzenci, do których Centralna Komisja zwróciła się o opracowanie opinii, tj. [...] J. N. ze Szkoły [...] w sporządzonej opinii uznał za nieuzasadnione przedstawienie [...] K. S. do uzyskania tytułu naukowego profesora.
Negatywnie też zaopiniował przekazany wniosek [...] J. S. z Uniwersytetu [...] w [...], uznając za nieuzasadnione przedstawienie kandydata do tytułu naukowego.
W postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, Centralna Komisja powołała dalszych recenzentów. [...] G. S. ze Szkoły [...] poparła wniosek Rady Wydziału o nadanie tytułu naukowego profesora [...] K. S. Natomiast [...] W. F. z Uniwersytetu [...] w [...] w sporządzonej opinii uznał wniosek za przedwczesny. Także [...] J. C. stwierdził, że dorobek naukowy kandydata nie spełnia warunków stawianych wnioskowi o nadanie tytułu naukowego profesora i odmówił udzielenia poparcia wnioskowi.
Sąd wskazał, że wszystkie cztery recenzje, nie licząc trzech pozytywnych recenzji wydanych w postępowaniu wszczętym przez Uniwersytet [...], uzyskane w toku postępowania przed Radą Wydziału [...] w [...], były pozytywne i prezentowały pogląd, że skarżący spełnia warunki do nadania mu tytułu naukowego. Recenzje te zostały wydane przez profesorów reprezentujących dyscyplinę "[...]", a zatem tę samą dyscyplinę naukową, w zakresie której tytuł miał być nadany.
Sąd wskazał, że niejednolitość ocen wystąpiła na etapie postępowania przed Centralną Komisją. Opinie dwóch recenzentów ([...] S. O. i [...] G. S.) były pozytywne, natomiast [...] J. N., [...] J. S. i J. C. – negatywne.
Sąd stwierdził, że przy takiej liczbie opinii prezentujących pogląd, iż dorobek naukowy i dydaktyczny skarżącego uzasadnia nadanie mu tytułu naukowego, Centralna Komisja bez wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, nie mogła uznać, że dorobek naukowy [...] K. S., nie spełnia jeszcze wymagań określonych w ustawie.
W ocenie Sądu, Komisja nie miała podstaw nie uwzględnić pozytywnych opinii. Jej argumentacja wyrażona w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przedstawienia kandydata do tytułu naukowego, iż recenzje przedstawione w postępowaniu profesorskim nie dają obiektywnej i rzetelnej oceny dorobku naukowego kandydata, jest nieprofesjonalne. Jednocześnie są krzywdzące dla recenzentów oceniających wniosek w postępowaniu prowadzonym przez Radę Wydziału, spośród których, dwóch recenzentów ([...] M. G. i [...] M. S.) wyznaczyła Centralna Komisja.
WSA w Warszawie zaznaczył, że okoliczność, iż Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym niewątpliwie stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określanym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że jest ona zwolniona od wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów, zwłaszcza recenzji dotyczących dorobku naukowego i osiągnięć osoby ubiegającej się o przyznanie stopnia czy tytułu naukowego.
Sąd stwierdził, że nieuwzględnienie recenzji pozytywnych, które stanowiły większość, nie daje obiektywnej i rzetelnej oceny dorobku naukowego. Ten podniesiony przez Komisję brak obiektywizmu i rzetelności w ocenie dokonanej przez recenzentów powinien być wykazany. Sąd zaznaczył, że strona ma prawo wiedzieć, dlaczego Centralna Komisja uznała za wiarygodne recenzje negatywne, a pozytywnym tej wiarygodności odmówiła.
Sąd stwierdził też, że opinie recenzentów mają walor opinii biegłego, a zarazem dowodu w rozumieniu art. 75 § 2 k.p.a.
Sąd stwierdził też, iż za nieprawidłowe – na gruncie art. 27 ust. 4 ustawy - należy uznać, że to opinie specjalistów nie z dziedziny, w której specjalizuje się skarżący zadecydowały o odmowie udzielenia poparcia wnioskowi. W ocenie Sądu, zasadnie skarżący podnosił, iż recenzenci powołani w postępowaniu przed Centralną Komisją, to osoby posiadające tytuł profesora, którzy są specjalistami [...], a nie [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt
I OSK 1423/14 oddalił skargę kasacyjną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. W uzasadnieniu NSA wskazał, że Sąd I instancji miał na uwadze pojęcie dyscypliny,
a nie dziedziny. Recenzje sporządzane w postępowaniu o tytuł, podobnie jak
w postępowaniach o stopień, dotyczą osiągnięć i dorobku naukowego, stąd też aby mogły być sporządzone w sposób prawidłowy, obiektywny i rzetelny, powinny być sporządzane przez osoby najbardziej kompetentne, a to oznacza, że powołując recenzenta należy mieć również na uwadze nie tylko dziedzinę naukową, jaką reprezentuje, ale również dyscyplinę naukową, a niejednokrotnie specjalizację
w ramach danej dyscypliny. NSA wskazał też, że nie można zgodzić
się z kategorycznym i generalnym stwierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że wymogów z art. 107 k.p.a. nie stosuje się w tym postępowaniu. Wynikające z art. 29 ustawy odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy. Zarówno charakter, jak i przedmiot postępowania w sprawie o nadanie tytułu, jak również fakt, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, nie wyłącza w ogóle stosowania art. 107, natomiast sprawia, że przepis ten musi być stosowany z uwzględnieniem szczególnego charakteru tego postępowania.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy po rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] postanowiła odmówić przedstawienia [...] K. S. do tytułu naukowego profesora nauk [...].
W uzasadnieniu CK wskazała, że wniosek Rady Wydziału ponownie został skierowany do Sekcji Nauk [...] CK, która po zapoznaniu się z wnioskiem
i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia tego wniosku (wynik głosowania: za przedstawieniem Kandydata - 1 głos, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 2 głosy). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie przedstawienia
[...] K. S. do tytułu naukowego profesora (wynik tajnego głosowania: za przedstawieniem Kandydata - 0 głosów, przeciw -11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Centralna Komisja podała, że nie znalazła obecnie wystarczających podstaw do uznania, iż [...] K. S. spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy, tj. że kandydat posiada osiągnięcia, które można by określić jako znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym. W opinii Centralnej Komisji dorobek kandydata nie kwalifikuje się do poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora.
Centralna Komisja wskazała, że powołała dwóch opiniodawców zajmujących
się problematyką - w sensie specjalizacji naukowej - podobną do kandydata. Przedstawione przez opiniodawców opinie nie zmieniły oceny członków Sekcji Nauk [...] co do spełnienia przez Kandydata warunków zapisanych w art. 26 ust. 1 ustawy, iż kandydat ma osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym oraz posiada poważne osiągnięcia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej.
Z przeprowadzonego ponownie postępowania oceniającego dorobek Kandydata wynika, że zgromadzony przez kandydata dorobek naukowy po habilitacji jest ilościowo skromny, równocześnie wzbudza wątpliwości co do rzeczywistych - wskazywanych przez kandydata - jego rozmiarów pod względem ilościowym. Jest on mało oryginalny, mocno problemowo rozproszony oraz nie przekracza rozmiarów dorobków naukowo-badawczych, jakie zwykle przedstawiane są do oceny w ramach postępowań habilitacyjnych. Podkreślono, że przed uzyskaniem stopnia doktora habilitowanego aktywność naukowaa kandydata wyrażona liczbą publikacji była nieprównanie większa. Niestety luki tej nie likwiduje przygotowana przez Kandydata tzw. książka profesorska, pt. [...] [...], W pracy tej brak jest wyraźnego wkładu do nauki [...]. Kandydat po uzyskaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego [1998] wypromował 1 doktora [2002], Ponadto Kandydat opracował 7 recenzji rozpraw doktorskich i jedną recenzję wydawniczą rozprawy habilitacyjnej [2001], To mało zważywszy ponad dziesięcioletni okres po uzyskaniu przez Kandydata uprawnień [nadanie stopnia doktora habilitowanego] do opracowywania recenzji na stopień naukowy. Zlecanie recenzji to wyraz zaufania do kompetencji i pozycji osoby-recenzenta w środowisku naukowym. Zatem wkład [...] K. S. w rozwój kadr naukowych ocenić należy jako niewielki. Kandydat nie posiada poważnych osiągnięć dydaktycznych, zwłaszcza
w zakresie kształcenia kadry naukowej. W zakresie oceny całokształtu osiągnięć naukowych, dydaktycznych, w tym w kształceniu kadry naukowej oraz organizacyjnych Kandydata wskazać należy, że Kandydat ma niewątpliwie pewne osiągnięcia w wskazanych obszarach. Rzecz jednak w tym, że nie są one wystarczające. Podniesiono, że dorobek Kandydata jest wewnętrznie niezharmonizowany, niespójny. CK stwierdziła, że właśnie brak owej wewnętrznej harmonii, równowagi między poszczególnymi obszarami w sytuacji, w której żaden z osobna nie posiada znamion wybitności, składającymi się na całokształt dorobku naukowo-dydaktycznego [w tym zakresie rozwoju kadr naukowych] i organizacyjnego [...] K. S. stanowi główny powód i argument za odmowę przedstawienia [...] K. S. do tytułu naukowego profesora nauk [...]. Jednocześnie CK wskazała, że główny powód i argument za odmową przedstawienia kandydata do tytułu naukowego profesora stanowi brak dorobku stricte naukowego na poziomie spełniającym ustawowy wymóg posiadania osiągnięć, które można by określić jako znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Centralna Komisja do Spraw stopni i Tytułów, na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2015 r.
W uzasadnieniu CK wskazała, że Sekcja Nauk [...] CK po zapoznaniu się z odwołaniem [...] K. S. od decyzji Centralnej Komisji odmawiającej przedstawienia Kandydata do tytułu naukowego profesora i po zapoznaniu z dokumentacją sprawy i wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia tego odwołania (wynik 1głos).
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie przyjęcia odwołania i utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (wynik tajnego głosowania: za przyjęciem odwołania - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Organ wskazał, że w wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołanie zostało przekazanie po raz kolejny do Sekcji Nauk [...], właściwej w sprawie. Sekcja powołała dwóch superrecenzentów. Kolejna uchwała Sekcji Nauk [...] w sprawie wniosku odwoławczego, podjęta w głosowaniu tajnym była negatywna. Sekcja odmówiła w efekcie poparcia wniosku. Kolejno Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji i po przeprowadzeniu dyskusji, w głosowaniu tajnym również odmówiło poparcia tego wniosku.
Centralna Komisja wskazała, że na podstawie stanowiska Sekcji i po zapoznaniu się z opiniami powołanych superrecenzentów potwierdza ocenę, że kandydat nie posiada osiągnięć które można by określić jako znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym. CK stwierdziła, że jakość prezentowanego przez [...] K. S. dorobku jest niska w kategoriach bezwzględnych. Podniosła, że warsztat naukowy kandydata jest bardzo ubogi, żaden z artykułów nie ma formy artykułu naukowego, który może mieć formę testowania statystycznego, analizy przypadków, dowodzenia matematycznego. Kandydat w całym okresie badawczym po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego nie przedstawił jakichkolwiek badań empirycznych, ani choćby analizy przypadków, prowadzącej do uogólnień. W dorobku publikacyjnym Kandydata razi brak odniesień do jakiejkolwiek teorii naukowej, w szczególności [...], której jest reprezentantem. Kluczowe publikacje Kandydata nie zawierają praktycznie żadnych odniesień do światowej literatury przedmiotu, są również ubogie w odniesienia do polskiego dorobku teorii [...]. Poziom warsztatu naukowego zaprezentowanego w artykułach naukowych Kandydata spełnia jedynie podstawowe kryteria naukowości i w żadnym razie nie dowodzi najwyższych kwalifikacji naukowych reprezentowanych przez osoby pretendujące do tytułu profesora. Przedstawiona przez Kandydata tzw. książka profesorska jest interesująca jako pozycja z dziedziny [...]. Posiada jednak, jak pozostałe publikacje, te same braki warsztatowe. Książka nie przedstawia walorów naukowych mogących być przesłanką nadania tytułu profesora nauk [...].
W tej sytuacji Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż Kandydat spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy.
W zakresie zgłaszanego zarzutu wadliwego powoływania recenzentów Centralna Komisja poinformowała, że powoływanie recenzentów w nin. postępowaniu Centralnej Komisji było prawidłowe i wynikało z postanowień ustawy z dnia 14 marca 2003 r. i statutu Centralnej Komisji. Art. 27 ust. 4 zd. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. (w pierwotnym brzmieniu) stanowił mianowicie, że recenzentem w postępowaniu profesorskim może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki. Ustawodawca skorelował ten przepis z art. 2 ustawy, który mówi, że tytuł profesora nadaje się w określonej dziedzinie nauki. W tzw. postępowaniach profesorskich ustawa odnosi się więc - co do zasady- do dziedziny a nie dyscypliny nauki (inaczej niż w postępowaniach o nadawanie stopni naukowych - vide art. 20 ust. 6 ustawy). Recenzenci powołani przez Centralną Komisję spełniali formalne wymogi reprezentowania dziedziny nauk [...] (ich dorobek i zainteresowania naukowo- badawcze związane są ze specjalnością [...]), wybór superrecenzentów Centralnej Komisji uwzględniał przy tym tezy uzasadnienia wyroku sądowego Sądu Administracyjnego, który uchylił pierwotną negatywną decyzję Centralnej Komisji. Wnioskowanie, że recenzentami w postępowaniu profesorskim o nadanie tytułu profesora nauk [...] winni być jedynie reprezentanci dyscypliny "[...]" jest w tej sytuacji nieuprawnione. Co do zasady w wykazie dziedzin i dyscyplin nie ma dyscypliny [...], jest to tylko jedna z wielu wąskich specjalizacji w dyscyplinie [...].
Decyzja Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2016 r. stała się przedmiotem skargi K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucił:
- naruszenie przepisu art. 5 oraz art. 34 ustawy z dnia 14 marca 2003 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz art. 35 § 1 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie, a także rażącą przewlekłość postępowania w przedmiotowej sprawie (sprawa toczy się 6 lat),
- naruszenie art. 27 ust. 4 oraz art. 26 ust. 1 ustawy w zakresie w jakim w postępowaniu o nadani tytułu profesora może uczestniczyć osoba posiadająca tytuł profesora i specjalisty w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki,
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 2 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z czym związany jest obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania oraz jego wyników i właściwego uzasadnienia podjętej sprawy, a więc uchybień, które w zaskarżonej sprawie miały wpływ na jej wynik, ponieważ organ tych obowiązków nie zrealizował,
- naruszenie przepisu art. 12 k.p.a. tj. zasady wnikliwego i szybkiego działania przez organy administracji w posługiwaniu się przez nie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, co w konsekwencji - poprzez zamawianie kolejnych opinii dla oceny dorobku skarżącego w latach jest ich już 15, a dalsze są w opracowaniu) - spowodowało 6-letnie postępowanie o nadanie tytułu naukowego profesora nauk [...], zamiast postępowania 6-miesięcznego;
- nieuwzględnienie art. 107 § 3 i 4 k.p.a., ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dziesięciu opiniom z dziedziny [...] i dziedzin pokrewnych, a oparł się wyłącznie na pięciu recenzjach negatywnych dla skarżącego, które zostały wydane przez profesorów ze specjalności innych niż [...]. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że Sekcja powinna zażądać uzupełnienia dokumentacji bowiem przez 6 lat procedury przez Centralną Komisję są one nieaktualne. Po wyroku WSA w Warszawie i NSA które były niekorzystne dla Centralnej Komisji sprawa zaczęła się od nowa - i wtedy należało podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) - czego Centralna Komisja nie uczyniła.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał, że w postępowaniu Centralna Komisja uwzględniła przy tym zalecenia sądu administracyjnego - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który na etapie poprzednim wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn.II SA/Wa 1009/13 uchylił pierwotne decyzje Centralnej Komisji z [...] lutego 2013 i z dnia [...] czerwca 2011 r.
Skarżący podejmuje w nin. skardze w zasadzie próbę polemiki z oceną jego dorobku naukowego. Podnoszone w skardze zarzuty są bezzasadne. Dorobek naukowy skarżącego uzyskał w przeprowadzonych głosowaniach negatywną ocenę właściwej Sekcji i Prezydium CK. W głosowaniach tych stwierdzono niewystarczający dorobek naukowy skarżącego. Odnosząc się do zarzutu skargi, natury proceduralnej, sporządzenia wadliwego uzasadnienia do decyzji Centralnej Komisji wskazuję,
że stanowisko Komisji wyrażone było w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zawarte były szczegółowe motywy podjęcia decyzji przez Centralną Komisję. Forma ich i zakres sprawia, że CK nie naruszyła tu reguł KPA, decyzja zawiera podstawowe elementy decyzji, o których mówi art. 107 KPA. Motywy rozstrzygnięcia Centralnej Komisji zostały przy tym oparte na całokształcie materiału dowodowego, w którym podstawowe znaczenia miały opinie recenzentów CK
i protokoły posiedzeń Sekcji i Prezydium CK. W aktach nin. postępowania Centralnej Komisji znajduje się wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia przez organ.
Centralna Komisja zaznacza, że uzasadnienie decyzji CK jako decyzji administracyjnej sporządzane wg reguł k.p.a. nie jest miejscem na przegląd prowadzonych polemik naukowych i przytaczania argumentów naukowych. Centralna Komisja stwierdza, że powoływanie kolejnych recenzentów w postępowaniu profesorskim prowadzonym na etapie CK było prawidłowe i zgodne z przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r.
Przy powoływaniu recenzentów w nin. przewodzie profesorskim nie nastąpiło naruszenie tych przepisów, gdyż superrecenzenci CK [...] A. K., [...] D. D. (etap I instancji) oraz [...] J. T. i [...] D. W. (etap II instancji) są osobami posiadającymi tytuł profesora w zakresie dziedziny nauki [...], ponadto na kolejnym etapie podziału - osobami uprawiającymi dyscyplinę "[...]" (dyscyplina "[...]" mieści się w dziedzinie "[...]").
Co do zasady "[...]" nie jest dyscypliną naukową (ani tym bardziej dziedziną naukową), zasadniczo mylny jest tu wywód skargi, iż w postępowaniu przed CK recenzenci byli profesorowie nie reprezentujący dyscypliny "[...]". [...] jako forma [...] jest tylko specjalizacją
w zakresie dyscypliny naukowej "[...]". W realiach nin. postępowania superrecenzenci Centralnej Komisji ([...] A. K., [...] D. D., [...] J. T. i [...] D. W.) są osobami legitymującymi się tytułem profesora nauk [...], które zdobyły stopnie naukowe w dyscyplinie naukowej "[...]". Ponadto na kolejnym etapie stratyfikacji (faktycznej) są osobami uprawiającymi dyscyplinę "[...]", z zakresem specjalizacji w dyscyplinie "[...]" obejmującym m.in. [...]. Centralna Komisja powołując ww. recenzentów uwzględniła
w pełni zalecenia wyroku WSA w Warszawie sygn. II SA/Wa 1009/13.
Pełnomocnik wskazał też, że co do zasady recenzja naukowa nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu przepisów k.p.a. Za niezasadne uznał wnioskowanie,
iż pozytywna opinia recenzenta pociąga za sobą automatycznie pozytywną treść końcowego rozstrzygnięcia, tak samo ilość opinii "pozytywnych" w relacji do "negatywnych" o niczym nie przesądza. Na etapie procedowania przed Centralną Komisją oceny recenzji były rozbieżne, natomiast jednolicie negatywne były głosowania tajne Sekcji Nauk [...] CK, negatywne uchwały Sekcji były także zatwierdzane przez Prezydium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrujący niniejszą sprawę, będąc związany wcześniej wydanym w tej sprawie wyrokiem stwierdził, że organ nie zastosował się do wskazań WSA w Warszawie zawartych
w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/13, a tym samym wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepis art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 153 P.p.s.a.,
co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja CK nie potwierdzają, że rozstrzygnięcia Centralnej Komisji zostały oparte na całokształcie materiału dowodowego. Treść uzasadnienia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wskazują jednoznacznie, że rozstrzygnięcia oparte zostały wyłącznie
o negatywne opinie recenzentów CK sporządzone w postępowaniu toczącym się po wyroku Sądu (nie wskazano przy tym, na które recenzje (przez kogo konkretnie sporządzone) Komisja się powołała). W wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/13 Sąd wyraźnie wskazał, że Centralna Komisja – wobec znacznej liczby recenzji pozytywnych, nie mogła bez wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, uznać,
że dorobek naukowy [...] K. S., nie spełnia jeszcze wymagań określonych w ustawie. Sąd wskazał, że Komisja nie miała podstaw nie uwzględnić pozytywnych opinii. Sąd stwierdził też, że CK nie jest zwolniona od wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów, zwłaszcza recenzji dotyczących dorobku naukowego i osiągnięć osoby ubiegającej się o przyznanie tytułu naukowego. Nieuwzględnienie recenzji pozytywnych, które stanowiły większość, nie daje obiektywnej i rzetelnej oceny dorobku naukowego. Sąd zaznaczył przy tym,
że strona ma prawo wiedzieć dlaczego Centralna Komisja uznała za wiarygodne recenzje negatywne, a pozytywnym tej wiarygodności odmówiła.
Po przeprowadzeniu przez CK nowego postępowania i po powołaniu kolejnych recenzentów, z zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w dalszym ciągu nie wynika dlaczego nie uwzględniono opinii pozytywnych. Nie wynika to także z akt sprawy, w tym przedłożonych protokołów z posiedzeń (w protokole posiedzenia z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] str. 9 wynika jedynie, że "członkowie sekcji na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2015 r., po zapoznaniu się z pozytywną opinią [...] A. K. nie poparli przedmiotowego wniosku". Wskazano, że "argumentacja zawarta w recenzji [...] K. a następnie Jej wyjaśnienia "nie dostarczyły wystarczających argumentów, uzasadniających poparcie wniosku". Treść zaskarżonej
i poprzedzającej ją decyzji wskazuje, że odmawiając przedstawienia [...] K. S. do tytułu naukowego profesora nauk [...], Centralna Komisja zupełnie pominęła pozytywne opinie a w decyzjach przedstawiła argumentację z opinii negatywnej. W zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nie ma właściwie jednego zdania odnoszącego się do mocy dowodowej pozytywnych recenzji, w tym także tych sporządzonych w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez CK decyzji z dnia [...] października 2015 r. i decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. Kandydat do tytułu profesora w dalszym ciągu nie wie dlaczego CK pozytywne opinie pominęła, a oparła się na recenzjach negatywnych. Z protokołu posiedzenia z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] str. 10 wynika jedynie, że członkowie sekcji po ponownym zapoznaniu się z recenzjami postępowania "po sądzie" (w tym z recenzją [...] J. T.) zdecydowanie zadeklarowali poparcie dla argumentacji zawartej w negatywnej recenzji [...] D. D. Nie można przy tym podzielić twierdzenia odpowiedzi na skargę, iż recenzja nie stanowi opinii biegłego. Sąd poprzednio rozpatrujący sprawę jednoznacznie stwierdził bowiem, że opinia recenzenta ma walor opinii biegłego i jest dowodem w rozumieniu art. 75 § 2 k.p.a. Nie jest zrozumiałe zatem dlaczego ponownie CK uchyliła się od oceny całego materiału dowodowego i nie wykonała wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r. Zawarte w protokole z dnia [...] listopada 2016 r. na str. 11 twierdzenie, iż "[...] D. W. upewnił członków Prezydium CK, że dorobek naukowy [...] K. S. w obszarze działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej nie jest wystarczający do uzyskania tytułu naukowego profesora nauk [...]", nie stanowi o rozważeniu przez CK całego materiału dowodowego, w tym opinii, w których przedstawiony był wniosek przeciwstawny.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę i który to pogląd prezentował także Sąd poprzednio rozpatrujący sprawę, że Centralna Komisja nie ogranicza się do oceny dowodów zebranych w postępowaniu prowadzonym po przesłaniu jej akt przez Radę Wydziału, lecz ocenia całokształt materiału dowodowego, w tym także zebranego w toku postępowania prowadzonego przez Radę (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 189/14, Lex nr 1765853). Także recenzje złożone w postępowaniu prowadzonym przed Radą Wydziału stanowią pełnowartościowy dowód (recenzje te przywoływał poprzednio Sąd w wyroku), do którego powinna ustosunkować się CK rozpatrując sprawę w sekcji (na etapie postępowania opiniodawczego), jak również przed Prezydium, które jest organem rozstrzygającym komisji.
Oczywiście, że opinia pozytywna nie pociąga za sobą automatycznie pozytywnego rozstrzygnięcia, tak jak i ilość opinii pozytywnych w relacji
do negatywnych o niczym nie przesądza – co trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę – ale Centralna Komisja w tej sprawie nie rozważyła całego materiału dowodowego,
co potwierdzają Protokoły posiedzeń, tak Prezydium CK, jak i Sekcji Nauk [...] (załącznik nr [...] protokołu posiedzenia Prezydium [...] str. 10, gdzie wskazano na zapoznanie się z recenzjami postępowania "po sądzie"). Samo Prezydium Centralnej Komisji odnotowało w protokole (str. 10), że "niepokojące jest stanowisko Sekcji Nauk [...] w tej sprawie przy wielu pozytywnych recenzjach" Tym bardziej brak rozważenia przez Centralną Komisję przy rozstrzyganiu tej sprawy mocy dowodowej tak pozytywnych, jak i negatywnych recenzji, nie może zostać – w świetle wskazań zawartych w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r. –zaakceptowane.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania zawarte
w powołanym wyżej wyroku Sądu z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/13. Organ obowiązany jest rozpatrzyć wszechstronnie cały materiał dowodowy. Uzasadnienie rozstrzygnięcia podjętego przez CK nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ oparł się na określonych recenzjach (należy je wskazać), a innym (również należy je wskazać) odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Odnosząc się zaś do zarzutu powołania niewłaściwych recenzentów, wskazania jedynie wymaga, że Sąd opierając się na oświadczeniu organu zawartym w tym zakresie w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę nie stwierdził, aby recenzenci powołani w postępowaniu przed Centralną Komisją nie spełniali wymogów przepisu art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455), art. 33 tej ustawy).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 35 k.p.a., wskazania wymaga,
iż nie znajduje on w tym postępowaniu zastosowania. Terminy trwania postepowania przed Centralną Komisją określone zostały w art. 28 ustawy z dnia 14 marca 2003 r.
o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Terminy te zostały naruszone, jednakże powyższe uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy. Wskazania jedynie wymaga, że strona ma prawo kwestionowania przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania w drodze skargi do sądu administracyjnego,
po wyczerpaniu środka zaskarżenia przed organem. Odnosząc się zaś do przedstawionego w skardze dodatkowego dorobku naukowego, wskazania wymaga,
że w toku tego postępowania nie było możliwe uwzględnienie przez organ nowego dorobku naukowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje
się, że aby możliwa była konfrontacja i ocena wydanych opinii, na każdym z etapów postępowania (zwłaszcza, gdy są one przeciwstawne) konieczne jest, aby odnosiły
się one do tożsamego dorobku naukowego (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 189/14, Lex nr 1765853).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło