II SA/Wa 482/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. R. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego postanawia: odrzucić skargę E. R. Sędzia Sądu Rejonowego w [...] dnia 3 października 2017 r. złożyła oświadczenie, na podstawie art. 69 § 1 i § 1b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2062 ze zm.) – dalej jako "u.s.p." o gotowości wykonywania obowiązków sędziego. Do oświadczenia dołączyła zaświadczenie uprawnionego psychologa z dnia 21 września 2017 r. stwierdzające, że jest zdolna do pełnienia obowiązków sędziego oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 25 września 2017 r. o zdolności do pełnienia obowiązków sędziego w zakresie dotyczącym staniu zdrowia. Oświadczenie zostało przedstawione Ministrowi Sprawiedliwości przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...]. Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., poinformował stronę, że na podstawie art. 69 § 1 i 1b u.s.p., że nie wyraża zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. E. R. pismem z dnia 24 stycznia 2018 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy nadmieniła, że w charakterze sędziego pracuje przez 35 lat i chciałaby ją kontynuować. Pracę wykonuje rzetelnie z dużym poświęceniem i zaangażowaniem osobistym. Nadmieniła, że w ubiegłym roku miała w swoim Wydziale największy wpływ i największą ilość załatwionych spraw, ma dobrą stabilność orzeczniczą i nie korzysta ze zwolnień lekarskich. W odpowiedzi na powyższe Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych nadmienił, że Minister Sprawiedliwości przedmiotowy wniosek rozpoznał w dniu [...] stycznia 2018 r. Jednocześnie wskazał, że przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych nie przewidują ponownego rozpoznania przez Ministra Sprawiedliwości przedmiotowego wniosku jak również uzasadniania decyzji w sprawie niewyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. E. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy: - art. 69 § 1 i § 1b u.s.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie wyrażające się w braku zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego w sytuacji gdy racjonalne wykorzystanie kadr i potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami Sądu Rejonowego w [...][...] Wydziału [...]przemawiały za wyrażeniem takiej zgody, - art. 180 ust. 1, art. 180 ust. 4, art. 10 ust. 1, art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 69 § 1 i § 1b u.s.p. wyrażające się w zastosowaniu przepisów ustawy które są niezgodne z wymienionymi przepisami Konstytucji z uwagi na naruszenie zasady nieusuwalności sędziego przez uzależnienie dalszego zajmowania stanowiska sędziego od dyskrecjonalnej decyzji organu politycznego – Ministra Sprawiedliwości co stanowi złamanie zasady trójpodziału władzy, - art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1 i 2, i art. 2 Konstytucji RP oraz art. 69 § 1 i § 1b u.s.p. poprzez zróżnicowanie uprawnień sędziego od jego płci, - art. 78, art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepisy które nie określają trybu zaskarżenia podczas gdy zgodnie z przepisami konstytucji strona ma prawo do zaskarżenia decyzji wydanych w I instancji, Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postepowania mające istotny wpływ na wynik postępowania: art. 7, art. 77 w zw. z art. 107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego polegające na braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym ilości rozpoznanych i zakończonych rocznie spraw, stabilności orzeczeń, częstotliwości korzystania ze zwolnień lekarskich, czy opinii w środowisku sędziowskim. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie w całości aktu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz o uznanie uprawnienia do dalszego zajmowania stanowiska sędziego na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej nieuwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 184 Konstytucji RP, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej jako "P.p.s.a.", orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, akty, czynności i bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 69 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 60 roku życia w przypadku kobiety, a z dniem ukończenia 65 roku życia w przypadku mężczyzny, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata na stanowisko sędziowskie. Natomiast zgodnie z art. 69 § 1b Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów. W przypadku niezakończenia postępowania związanego z dalszym zajmowaniem stanowiska sędziego po ukończeniu przez niego wieku, o którym mowa w § 1, sędzia pozostaje na stanowisku do czasu zakończenia tego postępowania. Możność dalszego zajmowania stanowiska sędziego uzależniono od złożenia Ministrowi Sprawiedliwości, nie później niż na sześć miesięcy przed ukończeniem 60 roku życia w przypadku kobiety, oświadczenia woli co do dalszego zajmowania stanowiska i przedstawienia zaświadczenia stwierdzającego, że sędzia jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego. Tego rodzaju oświadczenie stanowi czynność jednostronną, niezawisłą, nie wymagającą dla swojej skuteczności zgody adresata w osobie Ministra Sprawiedliwości. Sędzia jest bowiem jedynym dysponentem złożonego oświadczenia, zaś Minister Sprawiedliwości jest jedynie adresatem oświadczenia sędziego. Zadaniem organu jest wyłącznie przyjęcie oświadczenia sędziego i zawiadomienie go, że złożone przez sędziego oświadczenie woli zostało uznane za skuteczne, bądź zostało uznane za bezskuteczne (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1548/10). Samo zawiadomienie ma znaczenie przede wszystkim informacyjne. Decyzja administracyjna nie może być wydana, gdy organ administracji nie posiada, wynikającej z przepisów prawa, kompetencji do rozstrzygania danej sprawy w formie decyzji. Tego rodzaju uprawnienie nie wynika z art. 69 u.s.p. Nie można również wyprowadzić uprawnienia dla Ministra Sprawiedliwości do rozstrzygnięcia analizowanej sprawy w formie decyzji administracyjnej z treści art. 72 u.s.p., który stanowi, że o rozwiązaniu stosunku służbowego, o którym mowa w art. 68 § 1, lub o wygaśnięciu stosunku służbowego, o którym mowa w art. 68 § 2, albo o przejściu sędziego w stan spoczynku na podstawie art. 69 sędziego zawiadamia Minister Sprawiedliwości. Wyrażenie zgody przez Ministra Sprawiedliwości na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego następuje w formie decyzji, lecz nie jest to decyzja administracyjna, do której stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 3 § 3 pkt 2 K.p.a. i art. 5 pkt 2 P.p.s.a. przepisów tych ustaw nie stosuje się w zakresie stosunków wynikających z podległości służbowej. Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego w formie decyzji niebędącej decyzją administracyjną. W przypadku niewyrażenia zgody Minister Sprawiedliwości nie wydaje decyzji i jedynie zawiadamia sędziego oraz prezesa sądu o niewyrażeniu zgody. Zawiadomienie jest konieczne ze względu na skutek prawny złożenia przez sędziego oświadczenia woli dalszego zajmowania stanowiska w postaci pozostania na stanowisku do czasu zakończenia postępowania co do oświadczenia, chyba że zakończenie postępowania nastąpi przed osiągnięciem wieku określonego w art. 69 § 1 u.s.p. Władcze uprawnienie Ministra wynikające z art. 69 § 3 u.s.p. nie narusza zasady nieusuwalności sędziego z zajmowanego stanowiska bowiem stanowi instytucję zupełnie odrębną, która kreuje podstawę do dalszego zajmowania stanowiska sędziego ponad ustawowo określony wiek z jakim ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych wiążą przejście w stan spoczynku z mocy prawa. Skoro zaskarżone przez E. R. pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] nie jest decyzją administracyjną, jak również brak jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w tego rodzaju sprawach kontrolę sądowoadministracyjną, zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.