II SA/Wa 485/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., na podstawie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1, art. 26 ust. 1 i 6 i art. 36 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] z dnia [...] lipca 2006 r., przyznał B. A. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P. na czas pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku [...]. W związku z tym, że B. A. w tym samym dniu, tj. [...] sierpnia 2006 r. odmówił przyjęcia wymienionego lokalu mieszkalnego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. orzekł o utracie przez B. A. uprawnień związanych z zakwaterowaniem przez czas zajmowania stanowiska służbowego [...], oznaczonego stopniem etatowym - [...], w okresie trwania kadencji. Następnie, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W., na podstawie art. 162 § 1 kpa, oraz art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu podał, że strona odmówiła przyjęcia lokalu mieszkalnego oraz wskazał na fakt zadysponowania lokalem na rzecz innych żołnierzy oczekujących na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania. Wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. B. A. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. o prawie zamieszkiwania w wymienionym wyżej lokalu mieszkalnym. Zarzucając decyzji naruszenie art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP podał, że nie zwolnił i nie zamierzał zwolnić zajmowanej osobnej kwatery stałej w K. W jego ocenie wydanie tej decyzji zostało spowodowane brakiem w aktach sprawy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., na podstawie której przydzielono mu osobną kwaterę stałą nr [...] przy ul. [...] w K. Podniósł, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania prawa zamieszkiwania nie uwzględniono okoliczności zajmowania przez niego osobnej kwatery stałej. Stwierdził ponadto, iż o tym, że w aktach brakuje decyzji nr [...], dowiedział się podczas przeglądania tych akt w Oddziale Regionalnym WAM w W. w dniu [...] sierpnia 2007 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. odmówił wnioskodawcy wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. o przyznaniu B. A. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W uzasadnieniu organ podał, iż decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r. stwierdzono wygaśnięcie decyzji nr [...], zatem biorąc pod uwagę fakt jej nieistnienia w obrocie prawnym, należało orzec o odmowie wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji B. A. złożył odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Podniósł, iż rozstrzygnięcie decyzji i jej uzasadnienie jest sprzeczne z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1103/07, dotyczącym tej samej decyzji. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażonej we wskazanym przez stronę wyroku, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej nie rodzi skutku w postaci wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, a stanowi jedynie o wygaszeniu skutku materialnoprawnego, w związku z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego. Stwierdzenie zatem przez organ wygaśnięcia decyzji nr [...] o przyznaniu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, w związku z rezygnacją przez stronę z tego prawa, nie spowodowało wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ podkreślił, iż rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie jest sprzeczne z powołanym wyżej wyrokiem Sądu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podał, iż we wniosku z dnia [...] lipca 2006 r. o przyznanie B. A. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym podana została informacja, że adresem pobytu stałego strony jest K., ul. [...], zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wiedział o powyższym, wydając decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Z uwagi na złożony przez B. A. wniosek z dnia [...] grudnia 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezes WAM, pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. o przekazanie uwierzytelnionego odpisu decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. o przydziale osobnej kwatery stałej, położonej w K. przy ul. [...]. Organ ten, pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., przekazał, wraz z innymi dokumentami, również żądaną decyzję. W trakcie zapoznawania się przez wnioskodawcę w dniu [...] lutego 2007 r. w Biurze Prezesa WAM z zebranym materiałem dowodowym, przedstawiono mu akta związane z jego sprawą, w których znajdowała się również wspomniana decyzja nr [...]. Spisaną na tę okoliczność notatkę służbową B. A. potwierdził własnoręcznym podpisem. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, iż skoro strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania najpóźniej w dniu [...] lutego 2007 r., to termin na złożenie właściwemu organowi podania o wznowienie postępowania upłynął w dniu [...] marca 2007 r. Wniosek zaś w tym zakresie B. A. złożył w dniu [...] września 2007 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Na powyższą decyzję B. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, iż odmowę wznowienia przedmiotowego postępowania organ II instancji uzasadnił zupełnie innymi przyczynami, aniżeli organ I instancji. Ponadto wskazał, iż akta sprawy, które przeglądał w siedzibie WAM w W. przy ul. [...], były aktami sporządzonymi przez ten organ i nie były do nich dołączone akta organu I instancji, tj. Dyrektora Regionalnego WAM, który ma swoją siedzibę w W. przy ul. [...], które zawierały kluczową dla sprawy decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. o przydziale osobnej kwatery stałej. Kompletne akta sprawy przeglądał dopiero w Oddziale Regionalnym WAM w dniu [...] sierpnia 2007 r., a więc, w jego ocenie, zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Postępowanie to można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia, wymienione w art. 145 § 1 kpa, oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 kpa. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż stanowisko Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej co do niezachowania przez skarżącego terminu przewidzianego przez art. 148 § 1 kpa do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania znajduje potwierdzenie w materiale sprawy. Treść powyższego przepisu wyraźnie nawiązuje do "dnia dowiedzenia się" o podstawie wznowienia, zatem miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, oparty na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który stanowił podstawę przedmiotowego wniosku, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy. Pogląd taki koresponduje z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w zakresie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1676/97, publ. LEX nr 48747). W niniejszej sprawie B. A. wskazał, iż o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się dopiero w dniu [...] sierpnia 2007 r., bowiem w tym dniu zapoznał się z kompletnymi aktami sprawy, zaś podczas przeglądania akt w dniu [...] lutego 2007 r. brak było w nich kluczowej dla sprawy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. o przydziale osobnej kwatery stałej. W ocenie Sądu zgodzić się należy z Prezesem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, iż skarżący o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedział się wcześniej, aniżeli we wskazanym przez niego terminie. Z akt sprawy bezspornie bowiem wynika, że podczas zapoznawania się przez stronę z materiałem dowodowym w dniu [...] lutego 2007 r., znajdował się w nim odpis wspomnianej decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej, który stanowił załącznik do pisma Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. z dnia [...] stycznia 2007 r., adresowanego do Prezesa WAM. Wskazuje na to treść notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] lutego 2007 r. przez pracownika WAM, wedle której wśród dokumentów, z którymi zapoznawał się skarżący, znajdowało się między innymi powołane pismo z dnia [...] stycznia 2007 r. wraz z załącznikami. Mając zatem na uwadze, że o ustaleniu początku biegu terminu przewidzianego przez art. 148 § 1 kpa nie decyduje subiektywne przekonanie strony o tym, kiedy powzięła wystarczającą wiedzę, by zażądać wznowienia postępowania, lecz obiektywna możliwość zapoznania się z okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania, w ocenie Sądu organ zasadnie nie podzielił twierdzenia B. A., iż o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2007 r. Reasumując wskazać należy, iż złożenie przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania w dniu [...] września 2007 r. nastąpiło niewątpliwie po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa i dlatego rozstrzygnięcie organu o odmowie wznowienia postępowania należy uznać za zgodne prawem. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, dotyczącego rozbieżności w uzasadnieniach decyzji przez organy obu instancji, Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 1987 r. (sygn. IV SA 220/87, publ. ONSA 1987/2/67), iż organ odwoławczy, rozpatrując sprawę ponownie co do jej istoty, jest obowiązany usunąć te wadliwości decyzji, których dopuścił się organ I instancji. Uchylenie zaś decyzji w toku instancji z powodu błędnego powołania podstawy prawnej oraz niewłaściwego jej uzasadnienia jest sprzeczne z przepisami art. 138 kpa. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.