II SA/Wa 494/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-20
Skład orzekający: Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego po śmierci dotychczasowego najemcy, w sytuacji gdy wnioskodawca domaga się uregulowania tytułu prawnego do tego lokalu, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem, w sytuacji gdy wnioskodawca domaga się uregulowania tytułu prawnego do tego lokalu po śmierci dotychczasowego najemcy, nie ma charakteru aktu z zakresu administracji publicznej. Jest to jedynie stanowisko władz dzielnicy będące odpowiedzią na propozycję lokatora dotyczącą zawarcia umowy najmu ściśle określonego lokalu, co ma charakter cywilnoprawny. W związku z tym, sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego, a skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący N. S. zwrócił się do Zarządu [...] o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu po śmierci najemcy. Zarząd [...] uchwałą odmówił zakwalifikowania skarżącego do zawarcia umowy najmu tego lokalu oraz umieszczenia na liście osób oczekujących, jednocześnie zobowiązując do podjęcia działań zmierzających do opróżnienia lokalu. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia uchwały. Organ wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. S. na uchwałę Zarządu [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia -odrzucić skargę-
N. S. wystąpił do Zarządu [...] o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu po śmierci najemcy.
Zarząd [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] odmówił zakwalifikowania N. S. do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu. Jednocześnie zobowiązał Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami [...] do podjęcia działań zmierzających do opróżnienia przedmiotowego lokalu.
Jako podstawę prawną uchwały wskazano § 6 ust. 1 pkt 2, § 8 i § 45 pkt 5 statutu [...] stanowiącego załącznik nr [...] do Uchwały Nr [...] oraz § 24 ust. 1 w zw. z § 31 uchwały [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...].
N. S. wniósł na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w art. 3 § 2 zawiera zamknięty katalog aktów i czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, natomiast w § 3 tego artykułu znajduje się odesłanie do regulacji szczególnych, które przewidują drogę sądowoadministracyjną.
Przedmiotem skargi N. S. jest uchwała w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez wydanie skierowania do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego. Uchwała ta została wydana po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu po śmierci dotychczasowego najemcy.
Sprawa o takim przedmiocie nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy).
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008/6/90) wskazano, że postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy bądź osobę upoważnioną oraz zaopiniowaniu przez komisję lokalową. Następnie wydawane jest rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że działanie zarządu dzielnicy w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy. Ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała odmawiająca zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz wręcz rozstrzyga o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącego skierowany do władz [...] nie dotyczył zakwalifikowania go do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, a treścią jego było uregulowanie na rzecz wnioskodawcy tytułu prawnego do konkretnego lokalu, to jest do lokalu nr [...], po śmierci dotychczasowego najemcy.
W kwestii zaskarżania uchwał zarządu dzielnicy rozpatrujących wnioski tego typu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2137/12 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, m.in. że relacja pomiędzy dysponentem lokalu a osobą, która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego lokalu po jego opuszczeniu albo po śmierci jego dotychczasowego najemcy, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. (...) Chodzi wyłącznie o wyrażenie przez dysponenta lokalu woli zawarcia umowy najmu.
Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała nie ma zatem charakteru uchwały z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) a zatem nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tego rodzaju uchwała zawiera jedynie stanowisko władz dzielnicy, będące odpowiedzią na propozycję (ofertę) lokatora konkretnego lokalu, dotyczącą zawarcia z nim umowy najmu ściśle określonego, zindywidualizowanego lokalu.
W przypadku więc nie wyrażenia zgody przez zarząd dzielnicy na złożoną mu propozycję, lokator może ubiegać się o pomoc gminy w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych – na zasadach ogólnych i w tym przypadku przepisy prawa zapewniają mu możliwość domagania się skontrolowania przez sąd administracyjny podjętej przez zarząd dzielnicy uchwały w sprawie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela powyższy pogląd. Stąd też należy uznać, że sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego i dlatego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło