II SA/Wa 496/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi M. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. rozpoznała u M. L. w punkcie 8 1) Skolioza kręgosłupa piersiowego II stopnia § 34 pkt 2, 2) Skolioza kręgosłupa lędźwiowego I stopnia § 34 pkt 1, 3) Utrata zdolności żucia 11% § 24 pkt 1, 4) Blizna pooparzeniowa przedramienia [...] § 3 pkt 1, 5) Rozstępy skórne [...] § 3 pkt 1. W punkcie 9 kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej: wskazano Kategoria N - Zał. 1 Grupa I - Niezdolna do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie 1 powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie Zał. Nr 1 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. (Dz. U. 2015 r. poz. 761 z późn. zm.) w grupie badanych I obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Przy wydawaniu orzeczenia komisja wzięła pod uwagę przedstawioną przez zainteresowaną dokumentację medyczną, a także wyniki badań i konsultacji przeprowadzone w Szpitalu Wojskowym w [...]. Komisja szczegółowo przeanalizowała sprawę sięgając również do materiału archiwalnego zgromadzonego w trakcie poprzedniego procedowania. Dotychczasowe postępowanie zakończyło się wydaniem orzeczenia przez CWKL w [...] nr [...] z dnia [...].11.2015 r., w którym instancja wyższa ustaliła stosowne rozpoznanie, utrzymując jednocześnie kategorię N, tzn. niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej przez kandydatkę. Aktualnie RWKL w [...] respektuje ustalenia zawarte w orzeczeniu CWKL w [...], ponieważ przedstawiona dokumentacja medyczna i obecny stan zdrowia zainteresowanej nie zmieniają charakteru sprawy. Badana posiada te same mankamenty w układzie ruchu co poprzednio, na tle których wyróżnia się skolioza kręgosłupa piersiowego II stopnia. M. L. odwołała się od tego orzeczenia kwestionując rozpoznanie skoliozy kręgosłupa piersiowego II stopnia (pkt 8.1) oraz stwierdzenia niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podała, że jak wynika z badania RTG kręgosłupa piersiowego AP+bok nr [...] wykonanego [...].12.2017 r. na podstawie skierowania RWKL w [...], ma [...] skrzywienie kręgosłupa piersiowego 28°. Z kolei z załączonych do niniejszego odwołania zaświadczeń wynika, że skrzywienie to nie przekracza 30° lecz wynosi: 26° (zaśw. lek. R. S. - specjalisty ortopedy-traumatologa z [...].03.2017 r.), 24° (zaśw. lek. A. S. - radiodiagnostyka z [...].10.2017 r.) oraz 26° (zaśw. mgr rehabilitacji S. D. z [...].11.2017 r.). W związku z tym, skoro rozpoznana skolioza nie przekracza 30°, nie można jej zakwalifikować jako skoliozy stopnia II, lecz stopnia I. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) a także § 7 pkt 1 i § 23 ust 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 roku w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm.) utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu CWKL wskazała, że RWKL działając na skierowanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] w sprawie zdolności [...] L. M. do zawodowej służby wojskowej przeprowadziła stosowne badania i konsultacje, w tym: wykonane w dniu [...].12.2017r. rtg kręgosłupa piersiowego ([...] skrzywienie kręgosłupa piersiowego /28 stopni/ z zaznaczoną rotacja trzonów na pograniczu szyjno-piersiowym i piersiowo-lędźwiowym. Zniesiona kifoza piersiowa), i lędźwiowego (kompensacyjne, [...] skrzywienie na pograniczu piersiowo-lędźwiowym z rotacją trzonów. Wysokość trzonów kręgowych i szerokość przestrzeni międzykręgowych zachowane. Cechy lumbalizacji kręgu SI.) i konsultacji ortopedycznej (skolioza dwułukowa kręgosłupa Th-L-S skompensowana). Organ podał, że zespół orzeczniczy CWKL po analizie całości akt sprawy w pełni potwierdza rozpoznania ujęte w skarżonym orzeczeniu RWKL. CWKL podkreśliła, że u orzekanej występuje wada kręgosłupa pod postacią dwułukowej skoliozy kręgosłupa piersiowo- lędźwiowo-krzyżowego, co daje podstawę do zaszeregowania do § 34 pkt 2, tj. skolioza IIo i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju i stwierdzona wada kręgosłupa zgodnie z przepisami § 34 pkt 2, stanowi jednoznacznie, kat. zdr. N - niezdolna do zawodowej służby wojskowej. Objaśnienia szczegółowe do § 34 pkt 1, 2, i 3 odnoszą się do skolioz jednołukowych i nie mają zastosowania w orzekanym przypadku. Występuje u orzekanej skolioza dwułukowa [...] w odcinku piersiowym i [...] w odcinku lędźwiowym powoduje zaburzenie statyki osi kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego, powoduje dekompensację aparatu więzadłowego kręgosłupa. Taka deformacja powoduje istotną dysfunkcję aparatu więzadłowego kręgosłupa, dlatego postanowiono utrzymać orzeczenie w mocy. Organ wskazał też, że służba wojskowa polegająca na wykonywaniu zadań służbowych w pełnym rynsztunku, w zmiennych warunkach pogodowych i poligonowych, z narażeniem na wzmożony, a często nawet ekstremalny wysiłek fizyczny, nienormowany czas pracy, może spowodować z dużym prawdopodobieństwem gwałtowne pojawienie się i nasilenie objawów chorobowych oraz wpłynąć na progresję zmian chorobowych, a to stanowi zdecydowane przeciwwskazanie do pełnienia zawodowej służby wojskowej i determinuje przypisanie schorzeniom ujętym w pkt 8.1, zaskarżonego orzeczenia jednoznacznie kategorii N - niezdolna do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. stało się przedmiotem skargi M. L. do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu I instancji a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zgromadzonych w sprawie dowodów sposób nierzetelny oraz § 34 pkt 1 i 2 załącznika do rozporządzenia MON w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach poprzez wydanie orzeczenia wbrew stanowi faktycznemu potwierdzonemu zgromadzoną w sprawie dokumentacją medyczną. Podniosła, że w myśl § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Wskazała, że skoro rozpoznana u niej skolioza nie przekracza 30°, nie można jej zakwalifikować jako skoliozy stopnia II, lecz stopnia I, co sprawia, że jest osobą zdolną do zawodowej służby wojskowej z wyjątkiem kompanii jednostek reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, do których to kompanii nie aspirowała. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem CWKL, iż objaśnienia szczegółowe do § 34 pkt 1-3 załącznika do rozporządzenia MON odnoszą się do skolioz jednołukowych i nie mają zastosowania w omawianym przypadku, jako że wspomniane objaśnienia nie zawierają takiego ograniczenia do skolioz jednołukowych. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia. Organ wskazał nadto, że oceniając niniejszą skargę należy mieć także na względzie, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności M. L. do pełnienia zawodowej służby wojskowej były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 r. (sygn. akt II SA/Wa 197/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r.), uchylające orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (Nr [...] z dnia [...] października 2015 r.) w części dotyczącej ustalenia rozpoznania i ustalające nowe rozpoznanie oraz utrzymujące w mocy orzeczenie w części dotyczącej niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej - skargę oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna (v. powołany już wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14). Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. Ponadto w przepisie art. 5 ust. 8 powołanej ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa oraz wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia CWKL Sąd stwierdził, że wydane zostało ono z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie rozważył nadto wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego, czym naruszył art. 77 § 1 k.p.a., co także mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując odwołanie od orzeczenia RWKL z [...] grudnia 2017 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska nie odniosła się do postawionych w nim zarzutów. Odwołująca się, kwestionując ustalenie u niej schorzenia w postaci skoliozy IIo powołała w odwołaniu wyniki wszystkich badań, jakie przeprowadzono. Jednoznacznie wskazała, że w żadnym z tych badań nie stwierdzono u niej skoliozy II0 lecz skoliozę Io co powoduje, że powinna być uznana za osobę zdolną do zawodowej służby wojskowej. Organ w zaskarżonym orzeczeniu nie wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął, że występujące u skarżącej schorzenie to skolioza II0 skoro wyniki badań jednoznacznie stanowią o skoliozie Io (w tym m.in. znajdujące się w aktach sprawy badanie przeprowadzone przez specjalistę ortopedii i traumatologii narządu ruchu A. S.). CWKL wskazała w zaskarżonym orzeczeniu, że to okoliczność, że skolioza jest "dwułukowa" daje podstawę do zaszeregowania do § 34 pkt 2 załącznika do rozporządzenia. Organ nie wyjaśnił jednak powyższego. Zauważyć należy przy tym, że przepis ten stanowi: "skolioza IIo i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju". Także w objaśnieniach szczegółowych załącznika do rozporządzenia nie ma wskazania, aby "dwułukową skoliozę" kwalifikować jako skoliozę IIo. Organ nie wyjaśnił przy tym, z czego wywodzi zawarte w zaskarżonym orzeczeniu twierdzenie, że "objaśnienia szczegółowe do § 34 pkt 1, 2 i 3 odnoszą się do skolioz jednołukowych", w sytuacji, gdy zapisu takiego w załączniku do rozporządzenia, w tym w objaśnieniach szczegółowych do § 34 nie ma. Nadto, w powołanym już wyżej badaniu przeprowadzonym przez specjalistę ortopedii i traumatologii narządu ruchu A. S., występująca u skarżącej "skolioza dwułukowa" zakwalifikowana została przez lekarza do Io, które to ustalenie zostało przez CWKL pominięte w zaskarżonym orzeczeniu. Załącznik do rozporządzenia nakazuje dokonywanie ustaleń na podstawie metody Cobba, zgodnie z którą skolioza do 30o kwalifikowana jest jako skolioza Io. Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę poczynione wyżej wskazania, dokona wszechstronnej i pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (jeśli CWKL uzna to za potrzebne może przeprowadzić ponowne badanie zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r.). Uzasadniając orzeczenie organ powinien uzasadnić je w sposób, który nie będzie pozostawiał wątpliwości, co do przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Winno ono zawierać pełne uzasadnienie faktyczne, jak i wyjaśniać podstawę prawną orzeczenia. Podniesiona przez organ okoliczność, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 197/16 oddalił skargę M. L. na orzeczenia CWKL w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu było bowiem orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. wydane w postępowaniu przeprowadzonym na skierowanie WKU w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w wyroku. ----------------------- 1