II SA/Wa 5/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. B. M. w dniu [...] stycznia 2016 r. złożyła w Urzędzie Dzielnicy [...] wniosek o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej tej umowy z powodu zadłużenia (rubryka 1.6 wniosku). We wniosku wskazała także męża, córkę i syna. Podała, że zajmowane mieszkanie przy ul. [...] jest lokalem z mieszkaniowego zasobu miasta (komunalne). Wskazała, że umowa najmu wymienionego lokalu została wypowiedziana z tytułu zadłużenia (rubryka 11.7 wniosku). Podała, że na dzień złożenia wniosku nie istnieje zadłużenie (rubryka 11.6 wniosku). W rubryce 14 wniosku, w jego uzasadnieniu podała, że spłacono całość zadłużenia. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 roku w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (tj. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom miasta stołecznego Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 i z 2010 r. Nr 203, poz. 6025, z 2012 r. poz. 8352 oraz z 2014 r. poz. 10376) oraz § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 4 i § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) w § 1: odmówił zakwalifikowania i umieszczenia małżonków B. i J. M. z synem D. M. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu. W § 2 wykonanie uchwały powierzył Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...], nadzorującemu pracę Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]. W § 3 wskazał, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu Zarząd Dzielnicy podał, że małżonkowie B. i J. M. złożyli dnia [...].01.2016. r. wniosek o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Ww. byli od [...].10.2002 r. najemcami lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. Mieszkają tam razem z synem D. M. W związku z zaprzestaniem wnoszenia opłat czynszowych ww. została wypowiedziana umowa najmu lokalu ze skutkiem na dzień [...].04.2014 r. Dnia [...].04.2014 r. wnioskodawcy zawarli z Zakładem Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] umowę o spłatę zadłużenia w wysokości 7487,79 zł. Ww. umowa została zrealizowana do dnia [...].10.2014 r. i obecnie opłaty czynszowe są wnoszone na bieżąco. Wnioskodawczym złożyła oświadczenie, z którego wynika, że przyczyną niewnoszenia opłat była choroba jej matki (wydatki na leczenie przekraczały możliwości finansowe matki, wnioskodawczym pomagała jej finansowo) oraz zwiększone wydatki na edukację syna D., który ukończył gimnazjum i podjął naukę w technikum (wydatki na zakup książek, odzieży, obuwia). W 2004 r. u J. M. zdiagnozowano cukrzycę typu II (do wniosku została dołączona kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...].11.2004r.). B. M. otrzymuje emeryturę, a J. M. pobiera świadczenie przedemerytalne. D. M. jest uczniem III klasy Technikum [...] i nie osiąga żadnych dochodów. Średni miesięczny dochód przypadający na jedną osobę w ww. gospodarstwie domowym wynosi 1578,83 zł. Jednocześnie wskazano, że poprzednim miejscem zamieszkania rodziny M. jest nieruchomość przy ul. [...]. W przypadku ponownego tam zamieszkania wnioskodawców na jedną osobę przypadłoby 12,35 m2 powierzchni pokoi. Organ wskazał, że dnia [...].05.2015 r. został zawarty akt notarialny - umowa o dział spadku pomiędzy E. S. a B. M., która darowała swojej siostrze E. S. 1/2 części zabudowanej nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Podał, że w związku ze zbyciem przez B. M. w 2015 r. 1/2 części nieruchomości gruntowej o powierzchni użytkowej 192 m2, zabudowanej jednopiętrowym budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 79,35 m2, w tym 61,75 m2 powierzchni mieszkalnej, zasadna jest odmowa zakwalifikowania i umieszczenia małżonków B. i J. M. z synem D. M. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, na podstawie § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 4 ww. uchwały. B. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Podała, że odmówiono jej zawarcia umowy najmu lokalu, w którym mieszka od 14 lat. Wskazała, że pismem z dnia [...] września 2016 r. wezwała Zarząd Dzielnicy do usunięcia naruszenia prawa. Organ pismem z dnia [...] listopada 2016 r. odmówił uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zarząd Dzielnicy [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Pełnomocnik podał, że małżonkowie M. byli najemcami lokalu przy ul. [...] na podstawie umowy najmu zawartej [...] października 2002 r. na czas nieoznaczony. W związku z zaprzestaniem wnoszenia opłat czynszowych pismem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] wypowiedział najemcom umowę najmu zajmowanego lokalu ze skutkiem na dzień [...] kwietnia 2014 r. Dnia [...] stycznia 2016 r. został przez B. i J. M. złożony wniosek o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Pełnomocnik organu wskazał, że zgodnie z § 39 ust. 1 uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132 poz. 3937 ze zm.) na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1610) gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli: 1. osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki - nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu; 2. ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia. Pełnomocnik podał, że do osób, o których mowa w tym paragrafie, odpowiednie zastosowanie mają również postanowienia § 22 ust. 2 pkt 4 oraz § 22 ust. 5 ww. uchwały. Pełnomocnik wskazał, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona stronie [...] listopada 2016 r. Wskazał, że wyjaśniono, iż wnioski o zawarcie umowy najmu lokalu nie są rozstrzygane przez zarząd dzielnicy w trybie decyzji administracyjnej, w związku z czym nie służy na nie tryb odwoławczy. Natomiast zgodnie z art. 101 u.s.g. można po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wnosi się w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu uchwały (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Wskazano, że B. M. nie zachowała terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Pismo o negatywnym sposobie rozstrzygnięcia wniosku zostało odebrane przez męża ww. J. M. w dniu [...] lipca 2016 r., zaś wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone dopiero dnia [...] października 2016 r. Tym uzasadniono wniosek o odrzucenie skargi. Wnosząc o oddalenie skargi pełnomocnik podniósł, że błędnie skarżąca w złożonej skardze twierdzi, iż Zarząd Dzielnicy [...] podejmując uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. powołał się na § 6 ust. 2 pkt. 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Jednak powołanego przez skarżącą przepisu nie ma ww. uchwale Zarządu. Podejmując powyższą uchwałę Zarząd Dzielnicy [...] powołał się na § 22 ust. 2 pkt 4 oraz § 22 ust. 5 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. W związku z możliwością zamieszkania w budynku przy ul. [...], którego powierzchnia mieszkalna jest w stanie zaspokoić potrzebę mieszkaniową małżonków B. i J. M. z synem D. M., zasadna stała się odmowa zakwalifikowania i umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu. Podniesiono, że Gmina powinna udzielać pomocy mieszkaniowej osobom znajdującym się w najtrudniejszych trudnych warunkach mieszkaniowych, którzy nie mają żadnych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] w sposób istotny narusza prawo. Zauważyć należy, że zaskarżona uchwała nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. podjęta została w sprawie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, a zatem rozstrzygnęła o tym, czy mogła być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia potrzeb lokalowych skarżącej i jej rodziny z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Nazwa zaskarżonej uchwały i jej rozstrzygnięcie "odmowa zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu" wskazują jednoznacznie, że jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kognicji sądu administracyjnego (v. uchwała NSA z dnia 21 lipca 2008 r. I OPS 4/08, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1285/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga wniesiona została w terminie. W sprawie tej zastosowania nie znajduje powołany przez organ przepis art. 52 § 3 P.p.s.a., co wynika z obowiązującego przed wniesieniem skargi przepisu art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.). Nadto, zaskarżony akt należy do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa doręczona została stronie w dniu [...] listopada 2016 r. Skarga wniesiona bezpośrednio do Sądu przekazana została organowi przez Sąd w dniu [...] listopada 2016 r., a zatem wniesiona została w ustawowym terminie. Z wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. wynika, iż wnioskodawca zwrócił się o ponowne zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Z zaskarżonej uchwały nie wynika, aby była ona podjęta w tym właśnie przedmiocie. Sprawa nie ma więc charakteru cywilnoprawnego. W zaskarżonej uchwale Zarząd Dzielnicy [...] nie powołał się na przepis § 39 uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.). Także z uzasadnienia uchwały nie wynika, aby podjęta została w przedmiocie odmowy ponownego zawarcia umowy najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Również wyciąg nr [...] z protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu Dzielnicy wskazuje, że przedmiotem posiedzenia była kwestia odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, a nie kwestia ponownego zawarcia umowy najmu dotychczas zajmowanego lokalu. Wobec oczywistej sprzeczności pomiędzy wnioskiem skarżącej a podjętym rozstrzygnięciem, zaszła podstawa do stwierdzenia, iż uchwała wydana została z naruszeniem prawa. Zaskarżona uchwała nie rozstrzyga bowiem w przedmiocie wniosku strony z dnia [...] stycznia 2016 r., a dotyczy kwestii pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb lokalowych. Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały, albowiem od dnia jej podjęcia upłynął jeden rok (art. 94 ust. 1 u.s.g.). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w zw. z art. 94 u.s.g., orzekł jak w wyroku.