II SA/Wa 503/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-15
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Eugeniusz Wasilewski, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wydana na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, może zostać utrzymana w mocy, jeśli strona skarżąca kwestionuje brak stwierdzenia wygaśnięcia pierwotnej decyzji o przydziale lokalu jej zmarłemu ojcu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego ojcu skarżącej nie stanowi samoistnego źródła prawa podmiotowego dla skarżącej po jego śmierci, a tym samym nie ma podstaw do jej uchylenia w trybie art. 162 k.p.a. w celu przyznania lokalu na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Rozstrzygnięcie sprawy na podstawie art. 29 ustawy wymagało wykazania przez skarżącą wyjątkowej sytuacji życiowej, co nie zostało udowodnione, a interes żołnierzy zawodowych ma prymat nad interesem jednostki w przypadku niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. domagała się przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, który był przydzielony jej zmarłemu ojcu, R. S., jako żołnierzowi zawodowemu. Organy administracji odmówiły przyznania prawa do lokalu, uznając, że sytuacja skarżącej nie jest wyjątkowa w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Skarżąca kwestionowała również brak stwierdzenia wygaśnięcia pierwotnej decyzji o przydziale lokalu jej ojcu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Danuta Kania, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym - oddala skargę -
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (zwany dalej "Prezesem WAM") decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] odmawiającą przyznania K. K. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w W. przy ul. [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] w W., pozostający w dyspozycji WAM w W., został przydzielony ojcu strony R. S. jako żołnierzowi zawodowemu na podstawie imiennej decyzji przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] września 1978 r. nr [...].
Przy ustaleniu powierzchni mieszkalnej kwatery stałej uwzględniono członków rodziny R. S., tj. żonę W. S. oraz córkę – K. S. (obecnie K.). R. S. zmarł [...] lipca 2009 r. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że w przedmiotowej kwaterze stałej, oprócz wskazanych w wyżej wymienionej decyzji, w różnych okresach czasu zamieszkiwali, córka K. K. z pierwszego małżeństwa, a także drugi jej mąż – M. K. do chwili śmierci, tj. [...] października 2005 r.
W dniu [...] października 2009 r. K. K. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. (zwanym dalej także "Dyrektorem OR WAM w W.") z prośbą o wyrażenie zgody na dalsze użytkowanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego przy ul. [...], w którym jest zameldowana i zamieszkuje od 31 lat. Strona oświadczyła, że ponosiła wspólnie z ojcem koszty utrzymania tego lokalu, który gruntownie odremontowano, oraz który miał być przez jej ojca wykupiony, jednakże nieuregulowane kwestie gruntowe nieruchomości uniemożliwiły jego wykup. Jednocześnie strona podniosła szereg okoliczności, które w jej ocenie, oprócz faktu ponad 30-letniego okresu zamieszkiwania w tym lokalu, świadczą o wyjątkowej sytuacji, w której się znajduje, a mianowicie wiek (ma prawie 50 lat), że jest córką żołnierza zawodowego, który w służbie spędził ponad 30 lat oraz jest wdową po oficerze wojska polskiego, a także choruje na nadciśnienie tętnicze. Ponadto podniosła, że nie ma możliwości finansowych, aby kupić mieszkanie, nie ma innego mieszkania oraz nie posiada żadnych innych nieruchomości, które mogłaby spieniężyć. Strona na okoliczność powyższych faktów przedstawiła szereg dokumentów, w tym w szczególności zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, z którego wynika, że jest zatrudniona w [...] na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 4.582,67 zł wg stanu na dzień [...] grudnia 2009 r., zaświadczenie o stanie zdrowia, z którego wynika, że choruje na nadciśnienie tętnicze oraz [...] oraz oświadczenie, że nie posiada innego lokalu mieszkalnego na terenie kraju. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego strona oświadczyła również, że jej były mąż – M. K., zamieszkiwał z nią w lokalu mieszkalnym przy ul. [...], jednak zameldowany był w lokalu mieszkalnym przy ul. [...], który to lokal znajdował się w zasobie Agencji, a w którym mieszkała była żona M. K. wraz z jego synami. Lokal ten następnie została sprzedany na rzecz ww. osób.
Dyrektor OR WAM w W., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego odmówił K. K. przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w jego ocenie przedstawione przez stronę okoliczności nie kwalifikują do uznania jej sytuacji jako wyjątkowej, gdyż opisana przez nią sytuacja życiowa w postaci długotrwałego zamieszkiwania w lokalu, brak posiadania czy też możliwości zakupu innego lokalu oraz przedstawiona choroba, nie wymagająca stałej opieki ze strony osób trzecich, nie wyczerpują przesłanki uznania jej sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.). Niezależnie od powyższych okoliczności organ wskazał, że "za usankcjonowaniem żądania strony nie przemawia także fakt, iż zainteresowana nie ubiegała się o przydział lokalu nr [...] przy ul. [...] po zgonie męża, tj. M. K.", choć na dzień śmierci wyżej wymienionego w dniu [...] października 2005 r. jako żona głównego najemcy należała do kręgu osób uprawnionych do otrzymania takiej decyzji w stosunku do tegoż lokalu. Wydając decyzję odmowną, organ wskazał również, że ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest przede wszystkim realizacja uprawnień do kwatery żołnierzy zawodowych pełniących służbę wojskową, zaś ewentualna realizacja wniosków w trybie art. 29 cyt. ustawy na rzecz innych osób nie może kolidować z interesem wojska. W sytuacji występujących niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych garnizonu [...] wniosek strony tym bardziej nie mógł zostać uwzględniony.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. zarzuciła organowi niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz brak jednoznacznego wskazania, które fakty i na jakiej podstawie organ uznał za udowodnione i tym samym naruszenie przy wydanej decyzji przepisu art. 107 ust. 1 i 3 k.p.a.
Rozpoznając powyższe odwołanie Prezes WAM nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.
W motywach rozstrzygnięcia Prezes WAM wskazał, iż postępowanie z wniosku K. K. o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] zostało wszczęte [...] października 2009 r. i niezakończone przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Zgodnie z art. 18 ust. 1 cyt. ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., organ I instancji rozpoznał ją na podstawie art. 29, w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji, tj. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.
Zgodnie z tym przepisem, tj. art. 29 w sytuacji wyjątkowej, dyrektor oddziału regionalnego WAM, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Z konstrukcji art. 29 wynika, iż organ rozstrzyga daną sprawę w ramach uznania administracyjnego w granicach obowiązującego prawa. Ponadto ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem "sytuacji wyjątkowej", natomiast zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego na wyjątkowość sytuacji składa się bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe położenie, w jakim ktoś się znajduje. Oceny wyjątkowości sytuacji dokonuje organ rozstrzygający sprawę, zaś strona - we własnym interesie – powinna powołać okoliczności oraz przedstawić dowody wskazujące na wyjątkowość jej przypadku. Tak więc "wyjątkowość", w rozumieniu powołanego przepisu, powinna wiązać się ze szczególną sytuacją, w której znalazła się osoba wnioskująca. Natomiast ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji.
Przeprowadzona przez organ odwoławczy ponowna analiza ustalonych w toku postępowania przez organ I instancji okoliczności faktycznych potwierdziła słuszność stanowiska tego organu co do oceny sytuacji życiowej strony, które nie dają podstaw do uznania jej jako wyjątkowej i w związku z tym przyznania lokalu w trybie art. 29 omawianej ustawy, który to przepis stanowi podstawę materialnoprawną ewentualnego przydziału kwatery.
Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym do kwestii wykupu kwatery nr [...] przy ul. [...], wyjaśnił, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że odwołująca nigdy nie występowała z wnioskiem w tej sprawie, tj. o wykup tego lokalu, a ponadto "dobrowolnie zrzekła się wszelkich roszczeń do mieszkania przy ul. [...], co było jej dobrowolnym oświadczeniem i nie było związane z wykupem lokalu mieszkalnego przez synów M. K.".
Podkreślając fakt niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych garnizonu [...] Prezes WAM podał, że wg stanu na dzień 31 października 2011 r. na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w W. oczekuje [...] żołnierzy służby stałej i [...] służby kontraktowej z rodzinami.
Decyzja Prezesa WAM z dnia [...] stycznia 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
K. K. (zwana dalej także "Skarżącą") zarzuciła zaskarżonej decyzji wydanie jej w warunkach naruszających przepis art. 162 § 1 pkt 1 w zw. z art. 163 § 3 k.p.a., albowiem decyzja przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] września 1978 r. ojcu Skarżącej – R. S. pozostaje nadal w obrocie prawnym i tworzy po stronie Skarżącej, jako osobie uwzględnianej przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej kwatery, w dalszym ciągu uprawnienie do zamieszkiwania w przydzielonej ojcu kwaterze stałej, mimo jego śmierci.
Ponadto strona zarzuciła obu zaskarżonym decyzjom naruszenie przepisu art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 czerwca 2010 r., a także przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 i 9 k.p.a. Ze względu na brak uzasadnionych okolicznościami faktycznymi i prawnymi podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W następstwie wskazanych uchybień Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła w szczególności, że skoro "nikt do tej pory nie stwierdził wygaśnięcia decyzji nr [...]z dnia [...]09.1978 r., ani nie dokonał uchylenia tej decyzji, która ze względu na śmierć jej adresata stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji niewątpliwie leży w interesie Skarżącej, skoro organ rozstrzyga o jej uprawnieniu co do prawa zamieszkiwania w kwaterze stałej (...) – to wobec tego rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o art. 29 ustawy nie może mieć miejsca, a skoro miało, wydane decyzje winny być co najmniej z tego powodu uchylone". Skarżąca podkreśliła, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr [...] o przydziale kwatery stałej winno nastąpić także w drodze decyzji, zgodnie z przepisami art. 162 § 1 pkt 1 w zw. z art. 163 § 3 k.p.a.
Skarżąca podniosła także, że w konsekwencji powyższego naruszenia, organy dopuściły się także obrazy przepisu art. 29 komentowanej ustaw, gdyż przepis ten "nie przedstawia dla organu w nim wskazanego uprawnienia do wydawania decyzji odmawiającej przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, w którym skarżąca zamieszkuje". Podkreśliła też, że "w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie prawa jej zamieszkiwania w zajmowanym lokalu mieszkalnym organ nie występował do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na zamieszkiwanie lub o akceptację dla ustalenia organu, że sytuacja Skarżącej nie jest wyjątkowa". Skoro zaś podstawą wydania decyzji negatywnej dla strony miał być przepis art. 29 ustawy, to "nieuzyskanie stanowiska Ministra Obrony Narodowej co do zgody na zamieszkiwanie lub jej braku z uwagi na okoliczności dostrzeżone przez Ministra czynią decyzje wadliwymi".
Uzasadniając naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. wskazała zaś, że obowiązkiem organu było należyte i wyczerpujące informowanie Skarżącej jako strony postępowania w sprawie przydziału lokalu przy ul. [...], tj. zwłaszcza skutków oświadczenia woli w sprawie wyrażenia zgody na wykup tegoż lokalu przez synów jej zmarłego męża oraz – w zamian za taką zgodę – deklaracji, że "spokojnie będzie miała możliwość korzystania nadal z lokalu przy ul. [...]", co spowodowało wprowadzenie jej w błąd.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację w zakresie prawnych i faktycznych przesłanek odmowy decyzji. Odnosząc się zaś do podniesionego w skardze naruszenia przepisów art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a. podkreślił, że skoro decyzja nr [...] z dnia [...] września 1978 r. o przydziale lokalu ojcu Skarżącej nie określa praw osób wspólnie zamieszkałych z uprawnionym po jego śmierci, to wywodzenie samoistnego prawa do lokalu wyłącznie z tej decyzji, jest nieuprawnione, a zatem również zarzut naruszenia wskazanego przepisu jest bezpodstawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie podnieść należy, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem jedynie badać, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
W sprawie bezspornym jest, że z uwagi na wszczęcie postępowania z wniosku strony z dnia [...] października 2009 r. podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji, wprowadzonej ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143).
Na podstawie art. 18 ust. 1 cyt. ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., organ I instancji rozpoznał ją na podstawie art. 29 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.
Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji wyjątkowej, dyrektor oddziału regionalnego Agencji za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej. Powołany przepis uzależnia możliwości wydania pozytywnej dla strony decyzji od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek, tj. wykazania przez stronę wyjątkowej sytuacji, w której się znalazła oraz wyrażenia zgody na wydanie takiej decyzji przez Ministra Obrony Narodowej.
W ocenie Sądu, powyższy zarzut jest chybiony.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie nastąpiło na podstawie wniosku Skarżącej z dnia [...] października 2009 r., w którym, powołując się na wyjątkowe, w jej ocenie, okoliczności, które wystąpiły po śmierci jej ojca R. S. poprosiła o "możliwość skorzystania z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP". Organ I instancji rozpoznając tę sprawę decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. odmówił wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...], uzasadniając to, w szczególności, prymatem interesów żołnierzy zawodowych nad interesem strony. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Prezes WAM decyzją z dnia [...] marca 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego Dyrektor OR WAM w W. ponownie odmówił wydania prawa do zamieszkiwania powyższego lokalu, wskazując, że Skarżąca nie spełniła przesłanek z art. 29 ustawy, albowiem podniesione przez nią okoliczności nie wyczerpują znamion sytuacji wyjątkowej.
Zdaniem Sądu, wydając powyższą decyzję, organ dokonał wszechstronnej, szczegółowej i wnikliwej analizy wszystkich podniesionych przez stronę okoliczności, które w jej odczuciu kwalifikowały ją do wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]. Przypomnieć można, że organ dokonał analizy tych okoliczności zarówno pod kątem jej statusu majątkowego, faktu dotychczasowego zamieszkiwania Skarżącej w tym lokalu, wydatków remontowych związanych z tym lokalem, stanu zdrowia Skarżącej, braku środków finansowych na zakup nowego lub innego lokalu mieszkalnego, jak i wziął pod uwagę kwestie związane z przydziałem lokalu nr [...] przy ul. [...] po zgonie jej męża, czemu dał wyraz w obszernym i – co najważniejsze – przekonywującym uzasadnieniu. Stąd też zarzut pełnomocnika Skarżącej, że w sprawie naruszono przepisy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. są, zdaniem Sądu, bezpodstawne.
Jak już zauważono na wstępie, wydanie decyzji w trybie art. 29 komentowanej ustawy na korzyść strony nie jest obligatoryjne – a zatem pozostawione jest uznaniu administracyjnemu. Przywoływane przez strony "wyjątkowe" sytuacje i okoliczności w większości przypadków mają charakter bardzo subiektywny.
Ponieważ ustawa nie zawiera definicji pojęcia "sytuacji wyjątkowej", organ winien jak najbardziej obiektywizować podnoszone przez strony postępowania takie "sytuacje". Na wyjątkowość sytuacji składa się – bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe – położenie w jakim się ktoś znajduje. "Wyjątkowo" oznacza: w sposób niezwykły, szczególny, bardzo rzadko, w szczególnych przypadkach (por. "Nowy Słownik Języka Polskiego" - Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r.).
Pewną wskazówką metodologiczną jest też orzecznictwo sądów administracyjnych. I tak – dla przykładu – Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1519/07 (publik. LEX nr 512273) stwierdził, iż adresatem decyzji o prawie do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP są osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu WAM w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych.
Sąd podzielił pogląd organów, że w rozpoznawanej sprawie żadna z tak rozumianych sytuacji wyjątkowych nie występuje, oraz że podjęte w sprawie rozstrzygnięcia zostały wydane z poszanowaniem zarówno reguł procesowych oraz w ramach dopuszczalnych granic uznania administracyjnego.
Skarżąca, oprócz zarzutów sprowadzających się do zakwestionowania prawidłowego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, jako materialnoprocesowy zarzut podnosi także, że organy rozstrzygając sprawę o uprawnieniu Skarżącej co do prawa zamieszkiwania w kwaterze stałej w oparciu o art. 29 cyt. ustawy naruszyły ten przepis poprzez nieuchylenie w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzji z dnia [...] września 1978 r. nr [...] – na mocy której przydzielono ojcu Skarżącej (R. S.) kwaterę stałą. Mimo śmierci uprawnionego, powyższa decyzja jako bezprzedmiotowa nigdy nie została uchylona i dlatego pozostaje nadal w obrocie prawnym, a w konsekwencji tworzy po stronie Skarżącej, jako osobie uwzględnianej przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej tej kwatery, uprawnienie do zamieszkiwania w kwaterze.
Inaczej mówiąc, w ocenie Skarżącej, zaskarżone decyzje zostały wydane w warunkach naruszających przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 162 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 163 § 3 k.p.a., albowiem żaden z uprawnionych organów kwaterunkowych wcześniej ani nie stwierdził wygaśnięcia decyzji nr [...], ani nie dokonał uchylenia decyzji nr [...], która ze względu na śmieć jej adresata stała się bezprzedmiotowa.
Odnosząc się do tego zarzutu, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie z następujących przyczyn.
Skarżącej umknęło, że decyzja przydziału lokalu ojcu Skarżącej nie określa praw osób wspólnie zamieszkałych z uprawnionym po jego śmierci, stąd wywodzenie prawa do lokalu wyłącznie z tej decyzji jako "źródłowego" dla niej prawa podmiotowego jest oczywiście nieuprawnione. Zakładając racjonalność ustawodawcy, gdyby podzielić pogląd Skarżącej, to norma z art. 29 ustawy byłaby po prostu zbyteczna. Potwierdzeniem słuszności takiej interpretacji jest przepis z art. 23 ust. 1 – 1a i 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. nowelizującej ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 116, poz. 1203) w brzmieniu do 30 czerwca 2010 r., jak i kolejnej ustawy z dnia 23 stycznia 2010 r. zmieniającej ustawę o zakwaterowaniu, które ograniczają wiekowo możliwość otrzymania tytułu prawnego do lokalu po śmierci głównego najemcy – żołnierza zawodowego.
W myśl tych przepisów dziecko osoby, której przed dniem 1 lipca 2004 r. przydzielono lokal mieszkalny będący w dyspozycji WAM, po ukończeniu dwudziestu pięciu lat życia, traci uprawnienie do uzyskania stosownej decyzji, chyba że przed tym dniem stało się niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji i nie zawarło związku małżeńskiego. W niniejszej sprawie Skarżąca, w chwili śmierci ojca, nie spełniała kryterium wieku, dlatego art. 23 ust. 1a cyt. wyżej ustawy nie miał zastosowania. W konsekwencji, jedynym możliwym trybem uregulowania praw do lokalu pozostał art. 29 ustawy w brzmieniu do 30 czerwca 2010 r., co też Skarżąca uczyniła, wymagający udowodnienia, że sytuacja osoby ubiegającej się o lokal z zasobów agencji jest wyjątkowa.
Reasumując, w ocenie Sądu nie można uznać, że decyzja przydziału lokalu na rzecz ojca Skarżącej – R. S. z dnia [...] września 1978 r. stanowi dla niej źródło prawa podmiotowego. W takim bowiem przypadku doszłoby do bezprzedmiotowości postępowania, gdyż – gdyby podzielić pogląd Skarżącej - Skarżąca legitymowałaby się tytułem prawnym do lokalu. Zauważyć też trzeba, że w myśl art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa, albo też po ustaleniu przez organ administracji, że leży to w interesie społecznym lub interesie strony. W rozpoznawanej sprawie przesłanki te nie wystąpiły.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że organ nie mógł też wydać decyzji na podstawie art. 162 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie wywołane wnioskiem Skarżącej dotyczyło wydania decyzji na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a nie wygaśnięcia decyzji nr [...].
W ocenie Sądu, gdyby organ uchylił decyzję o przydziale lokalu, jak chce tego Skarżąca w skardze, to nie tylko naruszyłby granice postępowania administracyjnego zakreślone wnioskiem Skarżącej z dnia [...] października 2009 r., ale działałby również na niekorzyść strony.
Wreszcie, zdaniem Sądu, chybione są wywody Skarżącej w kwestii uzyskania zgody Ministra Obrony Narodowej na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz zawodowy.
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej, zgoda taka jest wymagana jedynie wówczas, gdy organ WAM wstępnie oceni, że w sprawie zachodzi sytuacja wyjątkowa i jest możliwe pozytywne załatwienie wniosku wszczynającego postępowanie. Z tego też względu niezasadny jest też zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 29 powołanej ustawy.
Reasumując, w ocenie Sądu, w postępowaniu przeprowadzonym przez organy obu instancji zgromadzono obszerny materiał dowodowy, który został właściwie oceniony w decyzjach wydanych w obu instancjach. Zarówno decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W., jak i decyzja wydana przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zawierają wszystkie elementy, o których mowa w treści art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Uzasadnienie faktyczne i prawne zawiera szczegółowe przedstawienie zebranego materiału dowodowego ze wskazaniem argumentów, które zadecydowały o rozstrzygnięciu oraz omówienie przepisów prawa, będących podstawą rozstrzygnięcia. Organy w ocenie Sądu prawidłowo też oceniły przesłanki "wyjątkowej sytuacji", o której mowa w treści art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r.
Organy, wydając przedmiotowe decyzje, dokonały także prawidłowej oceny wniosku Skarżącej w aspekcie zasady: równości, proporcjonalności oraz wyważenia interesu strony i interesu publicznego, tj. zgodnie z dyrektywami obowiązującymi podczas postępowania w ramach tzw. uznania administracyjnego, wskazując, że dla sprawy istotnym jest także konieczność przestrzegania ustawowego obowiązku Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w zakresie realizacji uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową, co oznacza, że w pierwszej kolejności, na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uprawnieni do lokalu mieszkalnego z zasobów WAM są żołnierze zawodowi. Kiedy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie tej ustawy nie są zaspokojone, to interes żołnierzy zawodowych (utożsamiany z interesem publicznym) ma prymat nad interesem jednostki, o ile ta nie znajduje się w sytuacji dla niej szczególnie trudnej, wyjątkowej na tle ogółu.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło