II SA/Wa 503/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sławomir Fularski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J.K. oraz A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z póź. zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 z póź. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2012 r., wydanej z upoważnienia Komendanta [...] Policji, nakazującej J. K. i A. K. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano w dniu [...] października 1962 r., iż przedmiotowy lokal został przydzielony – jako kwatera stała – pracownikowi [...] – T. M. (ojcu strony), a w decyzji o przydziale zaznaczono, że przedmiotowe mieszkanie jest kwaterą stałą – mieszkaniem służbowym i stosuje się do niego przepisy gospodarki lokalami służbowymi obowiązujące w organach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Obecnie lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji, a zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów decyzje w sprawach przydziału, opróżniania wydają dysponenci mieszkań. Okolicznością bezsporną jest, że J. K. i A. K. nie uzyskali decyzji o przydziale lokalu mieszanego nr [...] przy ul. [...] w W., przydział taki posiadał T. M.. W tej sytuacji wymienieni nie są uprawnieni do lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji. Organ wyjaśnił, iż na podstawie art. 88 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Jeśli zaś chodzi o możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta, to ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi. Uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant. Natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Strony bezsprzecznie nie są funkcjonariuszami Policji. W świetle unormowań resortowej ustawy emerytalnej, nie są też członkami rodziny uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełniają zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałaby do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Uprawnienie J. K. do zamieszkiwania w przeszłości w przedmiotowym lokalu wynikało jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego ją z rodzicami, jako osobami posiadającymi tytuł prawny do tego lokalu. Wraz ze śmiercią osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu takie osoby tracą jednak uprawnienie do dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, tym samym zajmują lokal bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji, przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodzinny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. W świetle powyższego zostały bowiem spełnione przesłanki ustawowe uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] J. K. i A. K. wnieśli o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Komendanta [...] Policji nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż decyzja Komendanta Głównego Policji zawiera błędne wyjaśnienia, nie wskazując J. K. jako osoby uprawnionej do zamieszkiwania z rodzicami, a także, nie podając organu, który wydał decyzję nr [...] z dnia [...] października 1962 r. Sporny lokal został przydzielony funkcjonariuszowi dawnej [...] na podstawie decyzji tego organu, nie zaś jego pracownikowi, jak podano w uzasadnieniu decyzji. Komendant Główny Policji rozpoznając sprawę w II instancji nie odniósł się do większości zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ ten nie sprawdził swojej właściwości – brak jest dokumentów potwierdzających jednoznacznie, że sporny lokal jest w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Ponadto zwrócono uwagę, iż organ II instancji nie dostrzegł ważnego interesu strony postępowania i potrzeby posiadania przez stronę uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt sprawy. Skarżący stwierdzili, iż sporny lokal został przydzielony na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] października 1962 r., wydanej przez [...] i decyzja ta nie została nigdy zmieniona, zaś następcą prawnym wymienionej Komendy jest Komenda Główna Policji a nie Komenda [...] Policji. Organ nie wskazał, na podstawie jakiego dokumentu dokonała się zmiana dyspozycji przydzielonego lokalu, jak i związania organu administracji publicznej wydaną decyzją. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii dyspozycji lokali mieszkalnych stanowiących własność [...] wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2009 r. pomiędzy Prezydentem [...] a Komendantem Głównym Policji zostało zawarte porozumienie w sprawie współpracy w zakresie dysponowania lokalami stanowiącymi własność [...] i pozostającymi w dyspozycji Komendanta Głównego Policji z przeznaczeniem na tymczasowe kwatery dla funkcjonariuszy Policji. Zgodnie z § 1 ust. 2 Porozumienia dysponent (Komendant Główny Policji) zrzeka się prawa dysponowania wszystkimi lokalami, o których mowa w ust. 1 z zastrzeżeniem § 2. Na mocy § 1 ust. 1, który dotyczy m.in. lokalu będącego własnością [...], zajmowanego obecnie w związku z decyzją o przydziale wydaną przez Komendanta Głównego Policji, co do którego decyzja o opróżnieniu należy do kompetencji dysponenta. Zajmowany przez skarżących lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. pozostaje obecnie w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji są zgodne z prawem. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi (małżonek, dzieci, rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające) – nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie są osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej czy też po zmarłym emerycie czy renciście policyjnym. Tym samym nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mogli takiego tytułu prawnego uzyskać, są zatem osobami zajmującymi lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. pozostawał w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Komendant Główny Policji w wyniku Porozumienia zawartego w dniu [...] sierpnia 2009 r. z Prezydentem [...] w sprawie współpracy w zakresie dysponowania lokalami stanowiącymi własność [...] i pozostającymi w dyspozycji Komendanta Głównego Policji, z przeznaczeniem na tymczasowe kwatery dla funkcjonariuszy Policji, zrzekł się dyspozycyjności między innymi przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Na pozostawanie w dyspozycji Komendanta [...] Policji wskazuje też Urząd Dzielnicy [...] [...], Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] w piśmie skierowanym do J. K. z dnia 8 czerwca 2012 r. Reasumując, skoro przedmiotowy lokal, pozostający w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta [...] Policji, był zajmowany bez tytułu prawnego, to organ ten był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. W takim stanie rzeczy, decyzję wydaną w sprawie należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.